Surah An-Naml — The Ant
Surah An-Naml (The Ant) is chapter 27 of the Quran, with 93 verses. This page presents the Arabic text with a Kurdish translation, verse by verse.
طسٓۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡقُرۡءَانِ وَكِتَابࣲ مُّبِينٍ
سهرنجی سهرهتای سورهتی (1لبقره) بده، ئهوه ئایهتهکانی ئهم قورئانهن و فهرمانی کتێبێکی پیرۆزو ئاشکرا و ڕوونه
Ayah 1هُدࣰ ى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ
ڕێنمووی بهخش و مژده بهخشه به ئیمانداران (له ههموو سهردهمێکدا)
Ayah 2ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ يُوقِنُونَ
ئهوانهی که نوێژهکانیان به چاکی ئهنجام دهدهن و زهکات دهبهخشن و باوهڕێکی بهتین و دامهزراویان به ڕۆژی قیامهت ههیه
Ayah 3إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَهُمۡ يَعۡمَهُونَ
بێگومان ئهوانهی باوهڕ به قیامهت ناهێنن، کارو کردهوه خراپهکانمان لهبهرچاو جوان کردوون، لهبهر ئهوه چاوی دڵیان کوێر بووه خراپی کردارهکانیان نابینن
Ayah 4أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَهُمۡ سُوٓءُ ٱلۡعَذَابِ وَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡأَخۡسَرُونَ
ئائهوانه ئهوانهن ناخۆشترین و ناسۆرترین سزا بۆیان ئامهدهیه و ئهوان له قیامهتدا ههموو کهس خهسارهتمهندترن
Ayah 5وَإِنَّكَ لَتُلَقَّى ٱلۡقُرۡءَانَ مِن لَّدُنۡ حَكِيمٍ عَلِيمٍ
ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) بهڕاستی تۆ لهلایهن زاتێکی داناو زاناوه قورئان فێر دهکرێیت و پێت دهردرێت
Ayah 6إِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِأَهۡلِهِۦٓ إِنِّيٓ ءَانَسۡتُ نَارࣰ ا سَـَٔاتِيكُم مِّنۡهَا بِخَبَرٍ أَوۡ ءَاتِيكُم بِشِهَابࣲ قَبَسࣲ لَّعَلَّكُمۡ تَصۡطَلُونَ
یادیان بهێنه، کاتێک موسا (لهڕێگای گهڕانهوهیدا بۆ میسر) به هاوسهرهکهی وت: (ئێوه لێرهدا بمێننهوه) بهڕاستی من ئاگرێکم بهدی کردووه و دڵم پێی خۆشه، لهوێوه ههواڵێکتان بۆ دههێنم، یان سهلکه بزوتێکتان بۆ دههێنم، بۆ ئهوهی خۆتانی پێ گهرم بکهنهوه
Ayah 7فَلَمَّا جَآءَهَا نُودِيَ أَنۢ بُورِكَ مَن فِي ٱلنَّارِ وَمَنۡ حَوۡلَهَا وَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
جا کاتێک گهیشته لای ئهوهی به ئاگری زانی (بینی نوورو ڕووناکیهکی بێ وێنهیه) بانگی لێکرا: پیرۆزه ئهو کهسهی که لهپاڵ ئاگرهکهدایه و ئهو فریشتانهش که لهجێی ئاگره تایبهتیهکهدا ههن، پاکی و بێگهردی بۆ خوایه، که پهروهردگاری ههموو جیهانیانه
Ayah 8يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّهُۥٓ أَنَا ٱللَّهُ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ
ئهی موسا ئهو کهسهی قسهت بۆ دهکات ئهوه بهڕاستی منم، ئهو خوایهی که باڵا دهست و دانایه
Ayah 9وَأَلۡقِ عَصَاكَۚ فَلَمَّا رَءَاهَا تَهۡتَزُّ كَأَنَّهَا جَآنࣱّ وَلَّىٰ مُدۡبِرࣰ ا وَلَمۡ يُعَقِّبۡۚ يَٰمُوسَىٰ لَا تَخَفۡ إِنِّي لَا يَخَافُ لَدَيَّ ٱلۡمُرۡسَلُونَ
عهساکهت فڕێ بده، جاکاتێک فڕێیدا بینی، وهکو تولهمار بهخێرایی دهجووڵا، موسا ههڵات و پشتی تێکردو ئاوڕی نهدایهوه، (ئهوسا خوای گهوره فهرمووی): ئهی موسا مهترسه، چونکه بهڕاستی پێغهمبهران له لای من ناترسن و بیمیان نیه
Ayah 10إِلَّا مَن ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسۡنَۢا بَعۡدَ سُوٓءࣲ فَإِنِّي غَفُورࣱ رَّحِيمࣱ
مهگهر کهسێک ستهمێکی کردبێت و پاشان چاکهکاری ئهنجام بدات دوای ئهوهی پێشتر ههڵهی ههبووه، ئهوه من بۆ ئهو جۆره کهسانه لێخۆشبوو میهرهبانم
Ayah 11وَأَدۡخِلۡ يَدَكَ فِي جَيۡبِكَ تَخۡرُجۡ بَيۡضَآءَ مِنۡ غَيۡرِ سُوٓءࣲۖ فِي تِسۡعِ ءَايَٰتٍ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَقَوۡمِهِۦٓۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمࣰ ا فَٰسِقِينَ
جا دهستهکهت بخهره گیرفانتهوه، ههر که دهرتهێنا به سپییهکی بێ عهیب دێته دهرهوه، ئهم دوو _ موعجیزه _یه له ڕیزی نۆ _ موعجیزه _ دایه بۆ فیرعهون و قهومهکهی، بهڕاستی ئهوانه قهومێکی له سنوور دهرچوو بوون
Ayah 12فَلَمَّا جَآءَتۡهُمۡ ءَايَٰتُنَا مُبۡصِرَةࣰ قَالُواْ هَٰذَا سِحۡرࣱ مُّبِينࣱ
جا کاتێک _ موعجیزه _ کانی ئێمهیان به ڕوونی و ئاشکرا بۆ هات و خرایه بهرچاویان وتیان: ئهمه جادوویهکی ئاشکرایه
Ayah 13وَجَحَدُواْ بِهَا وَٱسۡتَيۡقَنَتۡهَآ أَنفُسُهُمۡ ظُلۡمࣰ ا وَعُلُوࣰّ اۚ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِينَ
جا ئهوانهی ههر ڕق ئهستوورییان کردو باوهڕیان پێی نهبوو، به زۆرداری و خۆبهزلزانی، له کاتێکدا له ناخی دهروونیانهوه ههستیان دهکرد حهقیقهتهو ڕاسته، ده تهماشا بکه و سهرنج بده بزانه سهرهنجامی تاوانباران و گوناهکاران چۆن بوو (چۆن تۆڵهمان لێ سهندن)
Ayah 14وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا دَاوُۥدَ وَسُلَيۡمَٰنَ عِلۡمࣰ اۖ وَقَالَا ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي فَضَّلَنَا عَلَىٰ كَثِيرࣲ مِّنۡ عِبَادِهِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
سوێند بهخوا بێگومان ئێمه داود و سولهیمان زانیاری و زانستیمان بهخشی، ههردووکیان وتیان: سوپاس وستایش بۆ ئهو خوایهی که زیاده ڕێزی ئێمهی داوه بهسهر زۆرێک له بهنده ئیماندارهکانیدا
Ayah 15وَوَرِثَ سُلَيۡمَٰنُ دَاوُۥدَۖ وَقَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ عُلِّمۡنَا مَنطِقَ ٱلطَّيۡرِ وَأُوتِينَا مِن كُلِّ شَيۡءٍۖ إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡمُبِينُ
سولهیمان جێنشینی داودی باوکی بوو، ڕۆژێک وتی: ئهی خهڵکینه ئێمه فێری زمانی باڵنده کراوین و له ههموو شتێکمان پێدراوه، بهڕاستی ئهمه ههر فهزڵ و ڕێزێکی ئاشکرایه (لهلایهن خواوه پێمان بهخشراوه)
Ayah 16وَحُشِرَ لِسُلَيۡمَٰنَ جُنُودُهُۥ مِنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ وَٱلطَّيۡرِ فَهُمۡ يُوزَعُونَ
ههرچی سهربازو لهشکری سولهیمان ههبوو له پهری و ئادهمیزاد و باڵنده کۆکرانهوه و نمایشیان کرد به ڕیزو ڕێک و پێکی ههموویان بهسهرهتاو کۆتاییان یهکیان گرت
Ayah 17حَتَّىٰٓ إِذَآ أَتَوۡاْ عَلَىٰ وَادِ ٱلنَّمۡلِ قَالَتۡ نَمۡلَةࣱ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّمۡلُ ٱدۡخُلُواْ مَسَٰكِنَكُمۡ لَا يَحۡطِمَنَّكُمۡ سُلَيۡمَٰنُ وَجُنُودُهُۥ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ
ههتا گهیشته دۆڵی مێرووله، مێرووله مێچکهیهک (هاواری کرد و) وتی: ئههای مێروولهینه، بچنه ماڵ و کون و کهلهبهرهکانتانهوه نهوهکو سولهیمان و سهربازانی پێشێلتان بکهن، لهکاتێکدا ههستتان پێناکهن
Ayah 18فَتَبَسَّمَ ضَاحِكࣰ ا مِّن قَوۡلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوۡزِعۡنِيٓ أَنۡ أَشۡكُرَ نِعۡمَتَكَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَيَّ وَأَنۡ أَعۡمَلَ صَٰلِحࣰ ا تَرۡضَىٰهُ وَأَدۡخِلۡنِي بِرَحۡمَتِكَ فِي عِبَادِكَ ٱلصَّٰلِحِينَ
سولهیمان (که گوێی له هاواری مێروولهکه بوو) زهردهخهنه گرتی و پێکهنی به هاوارو قسهکهی، بۆیه وتی: پهروهردگارا، یارمهتیم بده دڵ و دهروون و ڕۆح وگیانم کۆبکهرهوه، تا سوپاسگوزاری نازو نیعمهتهکانت بم که بهسهر من و دایک وباوکمدا ڕژاندووته، ههروهها کۆمهکیم بکه تا کاروکردهوهی چاکه ئهنجام بدهم که تۆ پێی ڕازیی بیت و به ڕهحمهت و میهرهبانی خۆت بمخهره ڕیزی بهنده چاکهکانتهوه
Ayah 19وَتَفَقَّدَ ٱلطَّيۡرَ فَقَالَ مَالِيَ لَآ أَرَى ٱلۡهُدۡهُدَ أَمۡ كَانَ مِنَ ٱلۡغَآئِبِينَ
(ئینجا سولهیمان) کهوته بهسهر کردنهوه و پشکنینی دهستهو تاقمی باڵندهکان و وتی: ئهوه بۆچی من پهپوو نابینم؟ یاخود لێره نیه و خۆی دزیوهتهوه و له نادیارهکانه
Ayah 20لَأُعَذِّبَنَّهُۥ عَذَابࣰ ا شَدِيدًا أَوۡ لَأَاْذۡبَحَنَّهُۥٓ أَوۡ لَيَأۡتِيَنِّي بِسُلۡطَٰنࣲ مُّبِينࣲ
سوێند بێت ئهبێت سزایهکی زۆر سهختی بدهم یان سهری ببڕم، یان دهبێت به بهڵگهیهکی ئاشکراوه بێت بۆ لام
Ayah 21فَمَكَثَ غَيۡرَ بَعِيدࣲ فَقَالَ أَحَطتُ بِمَا لَمۡ تُحِطۡ بِهِۦ وَجِئۡتُكَ مِن سَبَإِۭ بِنَبَإࣲ يَقِينٍ
(سولهیمان) زۆر چاوهڕێی نهکرد (پهپوو پهیدابوو، یهکسهر هات و نیشتهوه و) وتی: ئهوهی من پێم زانیووه تۆ پێت نهزانیووه، من له وڵاتی سهبهئهوه ههواڵێکی ڕاست و دروستم بۆ هێناویت
Ayah 22إِنِّي وَجَدتُّ ٱمۡرَأَةࣰ تَمۡلِكُهُمۡ وَأُوتِيَتۡ مِن كُلِّ شَيۡءࣲ وَلَهَا عَرۡشٌ عَظِيمࣱ
بهڕاستی من بۆم دهرکهوت ئافرهتێک فهرمانڕهواییان دهکات و له ههموو جۆره دهسهڵات و نازو نیعمهتێکی پێبهخشراوه، تهختێکی پاشایهتی گهورهشی ههیه، بینیم خۆی و قهومهکهی سوژده بۆ خۆر دهبهن له جیاتی خوا، شهیتان کارو کردهوهی چهوتیانی بۆ ڕازاندوونهتهوه، بهو هۆیهوه ڕێبازی ڕاست و دروستی لێگرتوون، بۆیه ئهوان ڕێنمووی وهرناگرن
Ayah 23وَجَدتُّهَا وَقَوۡمَهَا يَسۡجُدُونَ لِلشَّمۡسِ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَصَدَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّبِيلِ فَهُمۡ لَا يَهۡتَدُونَ
بینیم که خۆی قهومهکهی سوجهدهیان دهبرد بۆ ڕۆژ له جیاتی خوا، وه (شهیتان) کاروکردهوهکانیانی شیرین و جوان کردبوو له بهرچاویان ههر بۆیه به هۆی ئهوه له ڕێگا لایان داوهو هیدایهتیان وهرنهگرتووه
Ayah 24أَلَّاۤ يَسۡجُدُواْۤ لِلَّهِ ٱلَّذِي يُخۡرِجُ ٱلۡخَبۡءَ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَيَعۡلَمُ مَا تُخۡفُونَ وَمَا تُعۡلِنُونَ
(شهیتان ڕێی لێگرتن) بۆ ئهوهی سوژده نهبهن بۆ ئهو خوایهی که نهێنی دهردهکێشێت له ئاسمانهکان و زهویداو دهزانێت ئێوه چی دهشارنهوه و چیش ئاشکرا دهکهن
Ayah 25ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ۩
خوا ئهو زاتهیه که جگه لهو خوایهکی تر نیه، خاوهنی تهختی مهزن وگهورهیه
Ayah 26۞قَالَ سَنَنظُرُ أَصَدَقۡتَ أَمۡ كُنتَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ
سولهیمان وتی به پهپوو: ئێمه لهمهودوا لهو گوفتارهی تۆ دهکۆلینهوه، تابزانین ڕاست دهکهیت یان له ڕیزی درۆزنانیت
Ayah 27ٱذۡهَب بِّكِتَٰبِي هَٰذَا فَأَلۡقِهۡ إِلَيۡهِمۡ ثُمَّ تَوَلَّ عَنۡهُمۡ فَٱنظُرۡ مَاذَا يَرۡجِعُونَ
(ئهوسا سولهیمان نامهیهکی نووسی و دای به پهپوو فهرمانی پێدا که): بڕۆ ئهم نامهیه ببه و (له شوێنێکی بهرچاودا) بۆیان فڕێ بده و پاشان (له پهنایهکدا) خۆت حهشار بده و بزانه دهڵێن چی و ج باس و خواسێک دهکهن
Ayah 28قَالَتۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ إِنِّيٓ أُلۡقِيَ إِلَيَّ كِتَٰبࣱ كَرِيمٌ
(شاژن هات ونامهی بینی و خوێندیهوه، پاشان وهزیران و ئهنجومهنهکهی خۆی کۆکردهوه و) وتی: ئهی ڕێزداران، بهڕاستی من نامهیهکی پیرۆزو بهڕێزم بۆ دانراوه
Ayah 29إِنَّهُۥ مِن سُلَيۡمَٰنَ وَإِنَّهُۥ بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
نامهکه له سولهیمانهوه و به ناوی خوای بهخشندهی میهرهبانهوه (دهست پێ دهکات و دهڵێت)
Ayah 30أَلَّا تَعۡلُواْ عَلَيَّ وَأۡتُونِي مُسۡلِمِينَ
خۆتان بهگهوره مهزانن و لێم یاخی مهبن و وهرن موسوڵمان ببن (واز له خۆر پهرستی بهێنن و بهدیهێنهری خۆر و مانگ و ئهستێرهو زهوی و... هتد بپهرستن)
Ayah 31قَالَتۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ أَفۡتُونِي فِيٓ أَمۡرِي مَا كُنتُ قَاطِعَةً أَمۡرًا حَتَّىٰ تَشۡهَدُونِ
ئینجا بهڵقیس به ئاماده بووانی وت: ئهی ڕێزداران ڕاتان چیه، چی بکهم باشه، خۆ من هیچ بڕیارێکم نهداوه ههتا ئێوه لێی ئاگادار نهبوو بن و ڕاتان لهسهری نهدابێت
Ayah 32قَالُواْ نَحۡنُ أُوْلُواْ قُوَّةࣲ وَأُوْلُواْ بَأۡسࣲ شَدِيدࣲ وَٱلۡأَمۡرُ إِلَيۡكِ فَٱنظُرِي مَاذَا تَأۡمُرِينَ
ئهنجومهنهکهی وتیان: خۆت دهزانیت که ئێمه خاوهنی هێزو تواناو دهسهڵاتی توندو تیژین، فهرمانیش فهرمانی تۆیه، بیر بکهرهوه و تێفکره چ فهرمانێک دهدهیت (ئێمه ئامادهین)
Ayah 33قَالَتۡ إِنَّ ٱلۡمُلُوكَ إِذَا دَخَلُواْ قَرۡيَةً أَفۡسَدُوهَا وَجَعَلُوٓاْ أَعِزَّةَ أَهۡلِهَآ أَذِلَّةࣰۚ وَكَذَٰلِكَ يَفۡعَلُونَ
بهڵقیس وتی: بهڕاستی لهشکری پاشاکان کاتێک چووبنه شارو دێهاتهکانهوه، وێران وکاولیان کردووه و تۆوی خراپهیان چاندووه، کهسانی خاوهن دهسهڵات و پیاوی ناوداری ئهو شوێنهیان زهلیل و ڕیسوا کردووه و ههمیشه ئهوه پیشهیانه و بهو جۆره دهکهن و ههرواش دهبن (بێگومان من حهز له کارهساتی وا ناکهم)
Ayah 34وَإِنِّي مُرۡسِلَةٌ إِلَيۡهِم بِهَدِيَّةࣲ فَنَاظِرَةُۢ بِمَ يَرۡجِعُ ٱلۡمُرۡسَلُونَ
بێگومان لهبهرئهوه من بڕیارمداوه که: دیاریهکیان بۆ بنێرم، جا چاوهڕێ دهکهم بزانم نوێنهرهکان چ ههواڵێکم بۆ دههێننهوه و (ههڵوێستی سولهیمان جۆن دهبێت)
Ayah 35فَلَمَّا جَآءَ سُلَيۡمَٰنَ قَالَ أَتُمِدُّونَنِ بِمَالࣲ فَمَآ ءَاتَىٰنِۦَ ٱللَّهُ خَيۡرࣱ مِّمَّآ ءَاتَىٰكُمۚ بَلۡ أَنتُم بِهَدِيَّتِكُمۡ تَفۡرَحُونَ
جا کاتێک (نوێنهری) نێردراوهکان گهیشته لای سولهیمان، (ههواڵی دیاریهکهی گهیاند، سولهیمان به تووڕهییهوه) پێی وت: ئێوه دهتانهوێت به ماڵ و سامان ودیاری کۆمهکیم بکهن؟! من دڵنیام که ئهو شتانهی خوا پێی بهخشیووم لهوه چاکتر و بهنرختره که به ئێوهی بهخشیووه، نهخێر من بهو دیاریه دڵشاد نابم، بهڵکو ئێوه به دیاریهکهتان شاد دهبن
Ayah 36ٱرۡجِعۡ إِلَيۡهِمۡ فَلَنَأۡتِيَنَّهُم بِجُنُودࣲ لَّا قِبَلَ لَهُم بِهَا وَلَنُخۡرِجَنَّهُم مِّنۡهَآ أَذِلَّةࣰ وَهُمۡ صَٰغِرُونَ
(ئهی نوێنهری بهڵقیس) بگهڕێرهوه بۆ لایان به خۆت و دیاریهکهتهوه، سوێند به خوا دهبێت به سهربازانێکهوه بچینه سهریان که نهیان دیبێت و نهتوانن بهرگری بکهن، دهبێت دهریان بکهین له وڵاتیان له کاتێکدا ئهوان زهلیل و ڕیسواو شکاون
Ayah 37قَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ أَيُّكُمۡ يَأۡتِينِي بِعَرۡشِهَا قَبۡلَ أَن يَأۡتُونِي مُسۡلِمِينَ
(سولهیمان زانی ههڕهشهکهی کاریگهر دهبێت بۆیه ڕوو بهئهندامانی حکومهتهکهی) وتی: ئهی خهڵکینه کامتان دهتوانێت تهختی شاژنه بهڵقیسم بۆ بهێنێت پێش ئهوهی بێن بۆ لام و تهسلیم ببن
Ayah 38قَالَ عِفۡرِيتࣱ مِّنَ ٱلۡجِنِّ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبۡلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِكَۖ وَإِنِّي عَلَيۡهِ لَقَوِيٌّ أَمِينࣱ
دێوێک له پهریهکان وتی: من بۆت دههێنم پێش ئهوهی دهوام تهواو ببێت و له جێی خۆت ههستیت، بهڕاستی من بۆ ئهو کاره خۆم به بههێزو ئهمین دهزانم
Ayah 39قَالَ ٱلَّذِي عِندَهُۥ عِلۡمࣱ مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبۡلَ أَن يَرۡتَدَّ إِلَيۡكَ طَرۡفُكَۚ فَلَمَّا رَءَاهُ مُسۡتَقِرًّا عِندَهُۥ قَالَ هَٰذَا مِن فَضۡلِ رَبِّي لِيَبۡلُوَنِيٓ ءَأَشۡكُرُ أَمۡ أَكۡفُرُۖ وَمَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشۡكُرُ لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيࣱّ كَرِيمࣱ
(بهڵام یهکێک له پیاو چاکان) که زانستی و زانیاری له (نهێنیهکانی) کتێبی تهورات ههبوو وتی: من بۆت دههێنم به چاو تروکاندنێک (دهستی کرد به نزاو پاڕانهوه و داوای له خوا کرد)، ئهوسا کتو پڕ سولهیمان بینی تهختی پاشایهتی لهلایدا دانراوه وتی: ئهمه فهزڵ و بهخششهکانی پهروهردگارمه بۆ ئهوهی تاقیم بکاتهوه.. که: ئایا سوپاسگوزار دهبم یان ناشکورو بهدنمهک، جا ئهوهی سوپاسگوزار بێت ئهوه بهڕاستی سوپاسگوزاره بۆ خۆی، ئهوهش که سپڵهیه، ئهوه بێگومان پهروهردگارم دهوڵهمهند و بێ نیازه و خاوهنی بهخششه به ههمووان (ڕایهکیش ههیه لهسهر ئهوهی که ئهو کهسه سولهیمان خۆی بووه)
Ayah 40قَالَ نَكِّرُواْ لَهَا عَرۡشَهَا نَنظُرۡ أَتَهۡتَدِيٓ أَمۡ تَكُونُ مِنَ ٱلَّذِينَ لَا يَهۡتَدُونَ
(ئینجا سولهیمان فهرمانیدا و) وتی: تهختی پاشایهتیهکهی دهستکاری بکهن (ههندێک ڕهنگ و نهخشی بگۆڕن) سهرنج دهدهین بزانین بهڵقیس دهیناسێتهوه، یان لهو کهسانه دهبێت که نایناسنهوه
Ayah 41فَلَمَّا جَآءَتۡ قِيلَ أَهَٰكَذَا عَرۡشُكِۖ قَالَتۡ كَأَنَّهُۥ هُوَۚ وَأُوتِينَا ٱلۡعِلۡمَ مِن قَبۡلِهَا وَكُنَّا مُسۡلِمِينَ
جا کاتێک بهڵقیس گهیشت، پێی وترا: تهختی پاشایهتی تۆ ئاوایه؟! ههر دهڵێی ئهوهو لهو دهچێت، ئێمه پێش ئهمهش زانیاریمان ههبوو (دهربارهی تواناو دهسهڵاتی سولهیمان) ئێمه تهسلیم بووین (نیازی جهنگمان نیه)
Ayah 42وَصَدَّهَا مَا كَانَت تَّعۡبُدُ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ إِنَّهَا كَانَتۡ مِن قَوۡمࣲ كَٰفِرِينَ
ئهو شتانهی که بهڵقیس دهیپهرست له جیاتی خوا بووبوونه بهربهست له دڵ و دهروونیدا له بهرامبهر ئاینی خوادا بهڕاستی ئهو کاتی خۆی له ڕیزی قهومێکی بێ باوهڕ و خوا نهناساندا بوو
Ayah 43قِيلَ لَهَا ٱدۡخُلِي ٱلصَّرۡحَۖ فَلَمَّا رَأَتۡهُ حَسِبَتۡهُ لُجَّةࣰ وَكَشَفَتۡ عَن سَاقَيۡهَاۚ قَالَ إِنَّهُۥ صَرۡحࣱ مُّمَرَّدࣱ مِّن قَوَارِيرَۗ قَالَتۡ رَبِّ إِنِّي ظَلَمۡتُ نَفۡسِي وَأَسۡلَمۡتُ مَعَ سُلَيۡمَٰنَ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
ئهوسا پێی وترا بچۆره کۆشکهکهوه، (کاتێک بهرهو کۆشک کهوته ڕێ، ئاوێک لهبهردهم کۆشکهکهدا بوو، به شووشه سهری گیرا بوو) جا که بهڵقیس بینی وای زانی ئاوێکی زۆره و قاچی خۆی ههڵکرد تا تهڕ نهبێت، سولهیمان وتی: ئهو پانتاییه به شووشه سهری گیراوه (بهڵقیس سهرسام بوو لهدهسهڵات و کۆشک و تهلارو نازو نیعمهتی مادی و مهعنهوی که خوای گهوره به سولهیمانی بهخشیووه بۆیه) وتی: پهروهردگارا من بهڕاستی تا ئێستا ستهمم له خۆم کردووه، ئیتر وا لهگهڵ سولهیماندا تهسلیمی خوای پهروهردگاری جیهانیان بووم
Ayah 44وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمۡ صَٰلِحًا أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ فَإِذَا هُمۡ فَرِيقَانِ يَخۡتَصِمُونَ
سوێند به خوا بۆ هۆزی (ثمود) یش صاڵحی برایانمان نارد، فهرمانمان پێدا که پێیان بڵێ: تهنها خوا بپهرستن، کهچی دهستبهجێ خهڵکهکه بوون به دوو دهستهوه و کێشه و ناخۆشی له نێوانیاندا بهرپا بوو
Ayah 45قَالَ يَٰقَوۡمِ لِمَ تَسۡتَعۡجِلُونَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبۡلَ ٱلۡحَسَنَةِۖ لَوۡلَا تَسۡتَغۡفِرُونَ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ
صاڵح پێی وتن: ئهی قهوم و کهسم بۆچی ئێوه پهلهی خراپهتانه پێش چاکه و حهز دهکهن بهڵاو ناخۆشیتان بهسهر بێت، ئهی بۆچی داوای لێخۆشبوون له خوا ناکهن بۆ ئهوهی ڕهحمتان پێ بکرێت (خوای گهوره دهرووی زیاترتان لێ بکاتهوه)
Ayah 46قَالُواْ ٱطَّيَّرۡنَا بِكَ وَبِمَن مَّعَكَۚ قَالَ طَٰٓئِرُكُمۡ عِندَ ٱللَّهِۖ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمࣱ تُفۡتَنُونَ
خهڵکهکه وتیان: ئێمه تووشی شووم و نهگبهتی بووین به هۆی تۆو ئهوانهی لهگهڵ تۆدان، صاڵح وتی: نهخێر وا نییه، نهگبهتی و شوومتان لهلایهن خواوه بۆ دێت (ئهگهر بهردهوام بن لهسهر یاخی بوونتان)، بهڵکو ئێوه قهومێکن که تاقی دهکرێنهوه
Ayah 47وَكَانَ فِي ٱلۡمَدِينَةِ تِسۡعَةُ رَهۡطࣲ يُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا يُصۡلِحُونَ
لهو شارهدا نۆ دهسته ههبوو که گوناهو تاوانیان ئهنجام دهداو تۆوی خراپهیان له وڵاتدا دهچاندو بهلای چاکهو چاکهکاریدا نهدهچاوون
Ayah 48قَالُواْ تَقَاسَمُواْ بِٱللَّهِ لَنُبَيِّتَنَّهُۥ وَأَهۡلَهُۥ ثُمَّ لَنَقُولَنَّ لِوَلِيِّهِۦ مَا شَهِدۡنَا مَهۡلِكَ أَهۡلِهِۦ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ
ههموویان سوێندیان به خوا بۆ یهکتر خوارد که له شهودا بدهن بهسهر صاڵح و ماڵ و منداڵیدا و لهناویان بهرن، پاشان (ئهگهر گومانیان لێکردین) سوێند دهخۆین و به کهس و کاری دهڵێین: ئێمه ئاگامان له تیاچوونی ئهوان نیه و دڵنیا بن ئێمه ڕاستگۆشین
Ayah 49وَمَكَرُواْ مَكۡرࣰ ا وَمَكَرۡنَا مَكۡرࣰ ا وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ
(ئهو تاوانبارانه) پیلان و تهڵهکهیان گێڕا (بۆ لهناو بردنی صاڵح و شوێنکهوتوانی) ئێمهش نهخشهیهکی ترمان کێشا (بۆ ڕزگار کردنی ئیمانداران و لهناوبردانی خوا نهناسان) ئهوان ئاگایان لێ نهبوو، ههستیان پێ نهدهکرد
Ayah 50فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ مَكۡرِهِمۡ أَنَّا دَمَّرۡنَٰهُمۡ وَقَوۡمَهُمۡ أَجۡمَعِينَ
جا ئیتر سهرنج بده و تهماشاکه، سهرهنجامی پیلانهکهیان چیان بهسهرهات، بهڕاستی ئێمه ئهوانیش و ههموو قهومهکهیانمان له ناوبرد (بههۆی بومهلهرزهوه)
Ayah 51فَتِلۡكَ بُيُوتُهُمۡ خَاوِيَةَۢ بِمَا ظَلَمُوٓاْۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةࣰ لِّقَوۡمࣲ يَعۡلَمُونَ
ئهوهته ماڵهکانیان کاول و چۆڵه به هۆی ئهو ستهمهی که کردیان، بهڕاستی ئا لهو بهسهرهاتهدا بهڵگهو نیشانهی تهواو ههیه بۆ کهسانێک که لهشت تێبگهن و بزانن
Ayah 52وَأَنجَيۡنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ
ئهوسا ئێمه ئهو کهسانهمان ڕزگار کرد که باوهڕیان هێنابوو و ئهوانه پارێزکار بوون و له خوا دهترسان
Ayah 53وَلُوطًا إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَتَأۡتُونَ ٱلۡفَٰحِشَةَ وَأَنتُمۡ تُبۡصِرُونَ
(لوط پێغهمبهریش) کاتی خۆی به قهومهکهی وت: باشه ئێوه ئهوکاره نابهجێ وتاوان و گوناهه ئهنجام دهدهن؟!، لهکاتێکدا ئێوه چاوتان ههیه و دهزانن (چۆن شهرمهزار و خهجاڵهت و ڕیسوا نابن)
Ayah 54أَئِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلرِّجَالَ شَهۡوَةࣰ مِّن دُونِ ٱلنِّسَآءِۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمࣱ تَجۡهَلُونَ
ئایا ڕهوایه که ئارهزووی خۆتان لهگهڵ پیاواندا ئهنجام بدهن له جیاتی ژنان؟! نهخێر ئێوه ژیر نین، بهڵکو ئێوه گهلێکن سهرهنجامی ئهم ئیشه خراپه نازانن
Ayah 55۞فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ أَخۡرِجُوٓاْ ءَالَ لُوطࣲ مِّن قَرۡيَتِكُمۡۖ إِنَّهُمۡ أُنَاسࣱ يَتَطَهَّرُونَ
کهچی وهڵامی قهومهکهی هیچ نهبوو تهنها ئهوه نهبێت که وتیان: (لوط) و شوێنکهوتووانی له شارهکهتان دهربکهن، چونکه بهڕاستی ئهوانه کهسانێکن خۆیان به پاک ڕادهگرن
Ayah 56فَأَنجَيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ إِلَّا ٱمۡرَأَتَهُۥ قَدَّرۡنَٰهَا مِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ
سهرهنجام ئێمه (لوط) و خاوو خێزانیمان ڕزگارکرد جگه له ژنهکهی که بڕیارمان دابوو له تیاچووان بێت (چونکه ههڵوێستی چاک نهبوو، باوهری به مێردی پێغهمبهری نهبوو)
Ayah 57وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِم مَّطَرࣰ اۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلۡمُنذَرِينَ
(له بهرهبهیاندا) بهردبارانمان کردن، ئای که بهردبارانی بێدارکراوهکان سهخت و دژواره
Ayah 58قُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ وَسَلَٰمٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ ٱلَّذِينَ ٱصۡطَفَىٰٓۗ ءَآللَّهُ خَيۡرٌ أَمَّا يُشۡرِكُونَ
ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) ئهی ئیماندار) بڵێ: سوپاس و ستایش بۆ خوای میهرهبان، سڵاو لهسهر ئهو بهندانهش که ههڵی بژاردووه، ئایا ئهو خوا میهرهبانه چاکتره (که بپهرسترێت و پهیڕهوی بهرنامهکهی بکرێت) یان ئهوانهی ئهوان دهیکهنه شهریک و هاوهڵ بۆی؟
Ayah 59أَمَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءࣰ فَأَنۢبَتۡنَا بِهِۦ حَدَآئِقَ ذَاتَ بَهۡجَةࣲ مَّا كَانَ لَكُمۡ أَن تُنۢبِتُواْ شَجَرَهَآۗ أَءِلَٰهࣱ مَّعَ ٱللَّهِۚ بَلۡ هُمۡ قَوۡمࣱ يَعۡدِلُونَ
(ئایا شهریک و هاوهڵ چاکتره بپهرسترێت) یان ئهو زاتهی که ئاسمانهکان و زهوی دروست کردووه و له ئاسمانهوه بارانی باراندووه، جا باخ و بێستانی جوان و ڕازاوهمان پێ بهرههم هێناوه، ئێوه نهتاندهتوانی درهختهکانی بڕوێنن، چ جای بهرو بوومهکهی، ئایا ڕهوایه، که خوایهکی تر لهگهڵ خوای پهروهردگاردا ههبێت؟! نهخێر، لهگهڵ ئهو ههموو بهڵگانهدا زۆربهی ئهو خهڵکه له ڕێبازی ڕاست لادهدهن و شوێنی چهوتی و ناردوستی دهکهون
Ayah 60أَمَّن جَعَلَ ٱلۡأَرۡضَ قَرَارࣰ ا وَجَعَلَ خِلَٰلَهَآ أَنۡهَٰرࣰ ا وَجَعَلَ لَهَا رَوَٰسِيَ وَجَعَلَ بَيۡنَ ٱلۡبَحۡرَيۡنِ حَاجِزًاۗ أَءِلَٰهࣱ مَّعَ ٱللَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ
(ئایا تهنها ئهو زاته نیه) که زهوی دامهزراندووه و له ناویدا جۆگه و ڕووباری ڕهخساندووه، ههروهها زنجیره چیای تیادا چهسپاندووه، له نێوان دوو دهریاکهشدا بهربهستی بهرپاکردووه (که ئاوی شیرین و سوێر تێکهڵ نابن) ئایا ڕهوایه خوایهکی تر لهگهڵ خوا پهروهردگاردا ههبێت؟! نهخێر وا نییه، لهگهڵ ئهو ههموو بهڵگانهدا زۆربهی ئهو خهڵکه (ئهم ڕاستیانه) نازانن و تێناگهن
Ayah 61أَمَّن يُجِيبُ ٱلۡمُضۡطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكۡشِفُ ٱلسُّوٓءَ وَيَجۡعَلُكُمۡ خُلَفَآءَ ٱلۡأَرۡضِۗ أَءِلَٰهࣱ مَّعَ ٱللَّهِۚ قَلِيلࣰ ا مَّا تَذَكَّرُونَ
ئایا کێیه جگه له زاتی پهروهردگار که بێت به هانا و هاواری لێقهوماو و بێ دهرهتان و بێ داڵدهوه، کاتێک نزا دهکات و لێی دهپارێتهوه، ئهوسا بهڵاو ناخۆشیهکان لادهبات و دهتانکاته نیشتهجێ و جێنشین له زهویدا، ئایا ڕهوایه لهگهڵ ئهو زاتهدا خوای تر ههبێت؟! کهمێک یاداوهری وهربگرن و تێفکرن و بیربکهنهوه
Ayah 62أَمَّن يَهۡدِيكُمۡ فِي ظُلُمَٰتِ ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ وَمَن يُرۡسِلُ ٱلرِّيَٰحَ بُشۡرَۢا بَيۡنَ يَدَيۡ رَحۡمَتِهِۦٓۗ أَءِلَٰهࣱ مَّعَ ٱللَّهِۚ تَعَٰلَى ٱللَّهُ عَمَّا يُشۡرِكُونَ
ئایا کێ له تاریکستانی سهر وشکانی و دهریا ڕێنمووییتان دهکات تا ون نهبن؟! کێ بای شهماڵ (ههڵگری ههڵمی ئاو) دهنێرێت وهک مژدهیهک پێش گهیشتنی بارانی ڕهحمهت؟، ئایا ڕهوایه لهگهڵ خوادا خوای تر ههبێت، بهرزی و بڵندی و مهزنی بۆ خوای گهوره لهبهرامبهر ئهو شتانهوه که نهفامان دهیکهنه هاوهڵ و شهریک بۆ ئهو زاته
Ayah 63أَمَّن يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ وَمَن يَرۡزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۗ أَءِلَٰهࣱ مَّعَ ٱللَّهِۚ قُلۡ هَاتُواْ بُرۡهَٰنَكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
ئایا کێ له سهرتاوه دروستکراوان بهدی دههێنێت، پاشان دوای تێکدانی سهرلهنوێ دروستی دهکاتهوه، کێ لهو ئاسمانهوه (بههۆی تیشکی خۆر و باران و ههواوه) له زهوییهوه (به هۆی خاکهوه) ڕزق و ڕۆزیتان پی دهبهخشێت؟، ئایا ڕهوایه لهگهڵ زاتی خوادا خوای تر ههبێت؟، پێیان بڵێ: ئادهی بهڵگهتان چییه بیهێننه مهیدان ئهگهر ئێوه ڕاستگۆن
Ayah 64قُل لَّا يَعۡلَمُ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ ٱلۡغَيۡبَ إِلَّا ٱللَّهُۚ وَمَا يَشۡعُرُونَ أَيَّانَ يُبۡعَثُونَ
ئهی پێغهمبهری (صلی الله علیه وسلم) پێیان) بڵێ: جگه له خوا ههرچی له ئاسمانهکان و زهویدا ههیه هیچیان ئاگادارینین له پهنهان و شاراوهکان، ههستیش ناکهن کهی زیندوو دهکرێنهوه
Ayah 65بَلِ ٱدَّٰرَكَ عِلۡمُهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِۚ بَلۡ هُمۡ فِي شَكࣲّ مِّنۡهَاۖ بَلۡ هُم مِّنۡهَا عَمُونَ
نهخێر، ئهوانه زانیاری و زانستیان دهربارهی قیامهت کۆتا و کهم و کورته، بهڵکو ئهوان له گوماندان دهربارهی، بهڵکو ههر کوێرن له ئاستیدا و دڵیان نابینایه
Ayah 66وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَءِذَا كُنَّا تُرَٰبࣰ ا وَءَابَآؤُنَآ أَئِنَّا لَمُخۡرَجُونَ
ئهوانهی بێ باوهڕن بوون دهیانوت: باشه ئهگهر ئێمه بوونیه خاک لهگهڵ باوو و باپیرانماندا، ئایا ئێمه (بۆ ژیانێکی نوێ) دهدههێنرێینهوه؟
Ayah 67لَقَدۡ وُعِدۡنَا هَٰذَا نَحۡنُ وَءَابَآؤُنَا مِن قَبۡلُ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ
سوێند به خوا بهڕاستی ئێمه پێشتر لهم بهڵێنانهمان پێدراوه لهگهڵ باوو باپیرانماندا ئهمه هیچ شتێک نییه، تهنها داستان و قسهی پێشینهکانه
Ayah 68قُلۡ سِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُجۡرِمِينَ
پێیان بڵێ: ده بگهڕێن بهسهر زهویدا و سهرنج بدهن و بزانن چؤن بوو سهرئهنجامی تاوانبار و تاوانکاران
Ayah 69وَلَا تَحۡزَنۡ عَلَيۡهِمۡ وَلَا تَكُن فِي ضَيۡقࣲ مِّمَّا يَمۡكُرُونَ
تۆش خهفهت مهخۆ بۆیان و غهمگین مهبه لهو پیلان و تهڵهکه و فێڵانهی که ئهنجامی دهدهن
Ayah 70وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلۡوَعۡدُ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
خوانهناسان دهڵێن: کهی ئهم بهڵێنه پێش دێت ئهگهر ئێوه ڕاست دهکهن؟
Ayah 71قُلۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ رَدِفَ لَكُم بَعۡضُ ٱلَّذِي تَسۡتَعۡجِلُونَ
پێیان بڵێ: دوور نیه بهشێک لهو سازایهی که ئێوه پهلهی لێ دهکهن، بهم زووانه بۆتان پێش بێت
Ayah 72وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَشۡكُرُونَ
ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) به ڕاستی پهروهردگاری تۆ خاوهنی فهزڵ و بهخشندهییه بهسهر خهڵکیهوه، بهڵام زۆربهیان سپڵهن و سوپاسی خوا ناکهن
Ayah 73وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَعۡلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُورُهُمۡ وَمَا يُعۡلِنُونَ
بێگومان پهروهردگارت چاک دهزانێت چی له سینهیاندا حهشاردهدهن و چیش ئاشکرا دهکهن
Ayah 74وَمَا مِنۡ غَآئِبَةࣲ فِي ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ إِلَّا فِي كِتَٰبࣲ مُّبِينٍ
هیچ شتێک له خوا پهنهان نیه له ئاسماندا بێت یان له زهویدا، له دۆسیهی ئاشکرادا تۆمار نهکرابێت
Ayah 75إِنَّ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ يَقُصُّ عَلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ أَكۡثَرَ ٱلَّذِي هُمۡ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ
بهڕاستی ئهم قورئانه زۆربهی زۆری ئهو شتانهی که نهوهی ئیسرائیل جیاوازی و کێشهیان لهسهری ههیه باسی دهکات و لێی دهدوێت و ڕوونی دهکاتهوه
Ayah 76وَإِنَّهُۥ لَهُدࣰ ى وَرَحۡمَةࣱ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ
ههروهها بهڕاستی ئهم قورئانه هۆی هیدایهت و ڕێنموویی و ڕهحمهت و میهرهبانیه بۆ ئیمانداران
Ayah 77إِنَّ رَبَّكَ يَقۡضِي بَيۡنَهُم بِحُكۡمِهِۦۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡعَلِيمُ
بهڕاستی پهروهردگارت داوهریی دهکات له زاتێکی باڵادهست و زانایه
Ayah 78فَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِۖ إِنَّكَ عَلَى ٱلۡحَقِّ ٱلۡمُبِينِ
ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم)، ئهی ئیماندار) کهواته تۆ پشت بهخوا ببهسته، بهڕاستی تۆ لهسهر حهق و ڕاستیهکی ئاشكرایت
Ayah 79إِنَّكَ لَا تُسۡمِعُ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَلَا تُسۡمِعُ ٱلصُّمَّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا وَلَّوۡاْ مُدۡبِرِينَ
بێگومان تۆ ناتوانیت ئهم بانگهوازه بخهیته ناو دڵی دڵ مردوو و کهڕهواڵهکانهوه، بهتایبهت کاتێک ڕوو وهردهگێڕن و پشت ههڵدهکهن (بڕیاری داخستنی دڵ و گوێیان دهدهن)
Ayah 80وَمَآ أَنتَ بِهَٰدِي ٱلۡعُمۡيِ عَن ضَلَٰلَتِهِمۡۖ إِن تُسۡمِعُ إِلَّا مَن يُؤۡمِنُ بِـَٔايَٰتِنَا فَهُم مُّسۡلِمُونَ
ههورهها تۆ ناتوانیت هیدایهت و ڕێنموویی کوێر و نابیناکان بکهیت و له تاریکی ڕزگاریان بکهیت (ئهوانهی دڵیان کوێرهو سهرنجی ڕاستیهکان نادهن)، تۆ تهنها دهتوانیت (ئهم ڕاستیانه) بدهیت به گوێی ئهو کهسانهدا که باوهڕیان به نایهت و فهرمانهکانی ئێمهدههێنن (له قورئان و بوونهوهردا) چونکه ئهوانه ههمیشه ملکهچی فهرمانهکانی خوای گهورهن
Ayah 81۞وَإِذَا وَقَعَ ٱلۡقَوۡلُ عَلَيۡهِمۡ أَخۡرَجۡنَا لَهُمۡ دَآبَّةࣰ مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ تُكَلِّمُهُمۡ أَنَّ ٱلنَّاسَ كَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا لَا يُوقِنُونَ
کاتێک بڕیاری بهرپابوونی (قیامهت درا، یاخود نزیک بۆوه)، زیندهوهرێک له زهوی دهردههێنین بۆیان که قسهیان بۆ دهکات که: بهڕاستی زۆربهی خهڵکی باوهڕیان به ئایهت و فهرمانهکانی ئێمه نهبووه
Ayah 82وَيَوۡمَ نَحۡشُرُ مِن كُلِّ أُمَّةࣲ فَوۡجࣰ ا مِّمَّن يُكَذِّبُ بِـَٔايَٰتِنَا فَهُمۡ يُوزَعُونَ
ڕۆژێک دێت له ههر ئوممهتێک دهستهیهک کێش دهکهین و کۆیان دهکهینهوه، لهوانهی که ئایهتهکانی ئێمهیان بهدرۆ دهزانن، ئینجا بهرودوا ههموویان کۆدهکردێنهوه
Ayah 83حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُو قَالَ أَكَذَّبۡتُم بِـَٔايَٰتِي وَلَمۡ تُحِيطُواْ بِهَا عِلۡمًا أَمَّاذَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
ههتا ئهو کاتهی دێنه پێشهوه بۆ لێپرسینهوه، خوا دهفهرموێت: ئایا ئهوه ئێوه بڕواتان به ئایهتهکانی من نههێنا له کاتێکدا ئێوه هێچ زانستی و زانیاریهکتان دهربارهی نهبوو؟ یاخود ئێوه خهریکی چی بوون؟ چیتان دهکرد به ئایهتهکانی ئێمه؟
Ayah 84وَوَقَعَ ٱلۡقَوۡلُ عَلَيۡهِم بِمَا ظَلَمُواْ فَهُمۡ لَا يَنطِقُونَ
سهرئهنجام بڕیارو فهرمانی خوا درچوو دژیان بههۆی ئهوستهمهی کردیان، جا قسهیان بۆ ناکرێت و ورتهیان لێنایهت
Ayah 85أَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا جَعَلۡنَا ٱلَّيۡلَ لِيَسۡكُنُواْ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبۡصِرًاۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتࣲ لِّقَوۡمࣲ يُؤۡمِنُونَ
ئایا ئهو خهڵکه نهیانبینیوه که بهڕاستی ئێمه شهومان تاریک کردووه، تا تیایدا بحهسێنهوه، ڕۆژیشمان ڕووناک کردۆتهوه، تا ههموو شت ببینن، بهڕاستی ئا لهو دیاردانهدا بهڵگه و نیشانهی زۆر ههیه بۆ کهسانێک ئیمان و باوهر بهێنن
Ayah 86وَيَوۡمَ يُنفَخُ فِي ٱلصُّورِ فَفَزِعَ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا مَن شَآءَ ٱللَّهُۚ وَكُلٌّ أَتَوۡهُ دَٰخِرِينَ
یادی ڕۆژێک بکه فوو دهکرێت به _صور_ دا، ههرکهس له ئاسمانهکان و ههرکهس له زهویدا ههیه، ترس و بیمێکی زۆر دایدهگرێت، جگه لهوانهی که ویستی خوا وایه ترس و بیمیان، ههمووانیش دێن بهملکهچێ و ناچاریی
Ayah 87وَتَرَى ٱلۡجِبَالَ تَحۡسَبُهَا جَامِدَةࣰ وَهِيَ تَمُرُّ مَرَّ ٱلسَّحَابِۚ صُنۡعَ ٱللَّهِ ٱلَّذِيٓ أَتۡقَنَ كُلَّ شَيۡءٍۚ إِنَّهُۥ خَبِيرُۢ بِمَا تَفۡعَلُونَ
تۆ کێوهکان دهبینیت وا دهزانیت که وهستاون و بێ جووڵهن، له کاتێكدا که ئهوانیش وهکو ههور له جووڵهدان (چونکه زهوی بهخێرایی ههزار کێلۆمهتر له سهعارتێكدا به دهوری خۆیدا دهسوڕێتهوه، ههروهها لهسهرهتای بهرپابوونی قیامهتدا کێوهکان وهکو خوری شی کراوه دهبرێن به ئاسماندا و چاڵ و چۆڵی زهویان پێ پڕدهکرێتهوه)، ئهمهیه دهستکردی ئهوخوایهی که ههموو شتێکی بهوپهری ڕێکوپێکی دروستکردووه، بهڕاستی ئهوزاته زۆر ئاگایه بهو کاروکردهوانهی که ئهنجامی دهدهن
Ayah 88مَن جَآءَ بِٱلۡحَسَنَةِ فَلَهُۥ خَيۡرࣱ مِّنۡهَا وَهُم مِّن فَزَعࣲ يَوۡمَئِذٍ ءَامِنُونَ
کهسێک به کارو کردهوهی چاکهوه بێت، ئهوه پاداشتی چاکتر لهوهی خۆی پێشکهش دهکرێت و ئهوانه لهو ڕۆژهدا له ترس و بیم پارێزراون و ئاسووده و ئارامن
Ayah 89وَمَن جَآءَ بِٱلسَّيِّئَةِ فَكُبَّتۡ وُجُوهُهُمۡ فِي ٱلنَّارِ هَلۡ تُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
ئهوهش به تاوان و گوناهو خراپهوه دێت، به ڕوودا و سهرهو خوار دهخرێته ناو ئاگری دۆزهخهوه و (پێیان دهوترێت): ئایا پاداشتان دهدرێتهوه جگه لهوهی دهتانکرد؟
Ayah 90إِنَّمَآ أُمِرۡتُ أَنۡ أَعۡبُدَ رَبَّ هَٰذِهِ ٱلۡبَلۡدَةِ ٱلَّذِي حَرَّمَهَا وَلَهُۥ كُلُّ شَيۡءࣲۖ وَأُمِرۡتُ أَنۡ أَكُونَ مِنَ ٱلۡمُسۡلِمِينَ
ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) پێیان بڵێ): بهڕاستی من تهنها فهرمانی ئهوهم پێدراوه خوای ئهم شارهو ئهم شوینه بپهرستم که حورمهتی بۆ داناوهو ههموو شت ئهو خاوهنیهتی، فهرمانیشم پێدراوه له فهرمانبهردارو موسڵمانهکان بم
Ayah 91وَأَنۡ أَتۡلُوَاْ ٱلۡقُرۡءَانَۖ فَمَنِ ٱهۡتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهۡتَدِي لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن ضَلَّ فَقُلۡ إِنَّمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلۡمُنذِرِينَ
(فهرمانیشـم) پێدراوه که): قورئان دهور بکهمهوه و بهردهوام بیخوێنمهوه، جا ئهوهی ڕێبازی هیدایهت وهربگرێت، ئهوه بهڕاستی قازانجی وهرگرتنی ڕێنمووماییهکهی ههر بۆ خۆیهتی (له دنیاو قیامهتدا سوودی لێوهردهگرێت)، ئهوهش که گومڕا دهبێت، تۆ پێی بڵێ: (من زۆرم له سهرتان نیه) بێگومان من تهنها یهکێکم له بێدار کهرهوهکان
Ayah 92وَقُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ سَيُرِيكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ فَتَعۡرِفُونَهَاۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ
بڵێ (الحمد لله) سوپاس و ستایش بۆ خوا، له ئایندهیهکی نزیکدا ههموو بهڵگه و نیشانهکانی خۆیتان نیشان دهدات و دهیانناسنهوه (که ههمووی دهستکار و بهدیهێنراوی خوایه)، بێگومان پهروهردگاری تۆ غافڵ و بێ ئاگا نیه لهو کارو کردهوانهی که ئهنجامی دهدهن
Ayah 93