Surah Yusuf — Joseph

Surah Yusuf (Joseph) is chapter 12 of the Quran, with 111 verses. This page presents the Arabic text with a Shona translation, verse by verse.

الٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ

Alif – Laam – Raa. (Mashoko aya ndiwo mamwe ezvishamiso zviri muQur’aan, uye hapana anoziva zvaanoreva kunze kwaAllah (voga)). Idzi indima dzeGwaro riri pachena (rinoburitsa pachena zvinobvumidzwa nezvinorambidzwa, mitemo, nhungamiri uye makomborero)

Ayah 1

إِنَّآ أَنزَلۡنَٰهُ قُرۡءَٰنًا عَرَبِيࣰّ ا لَّعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ

Zvirokwazvo, takaburutsa iri Qur’aan muchirudzi chechiArabhu kuti muve munorinzwisisa

Ayah 2

نَحۡنُ نَقُصُّ عَلَيۡكَ أَحۡسَنَ ٱلۡقَصَصِ بِمَآ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ وَإِن كُنتَ مِن قَبۡلِهِۦ لَمِنَ ٱلۡغَٰفِلِينَ

Tinokutsanangurira iwe (Muhammad (SAW)) nhaurwa dzakanaka kuburikidza muzvizvarurwa zvedu kwauri muQur’aan iri. Uye mushure meizvi (kwekuuya Qur’aan kwauri) waive umwe weavo vasina chavanoziva

Ayah 3

إِذۡ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَٰٓأَبَتِ إِنِّي رَأَيۡتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوۡكَبࣰ ا وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ رَأَيۡتُهُمۡ لِي سَٰجِدِينَ

(Rangarira) Josefa paakati kuna baba vake: “Imi baba vangu! Zvirokwazvo, ndaona (muhope dzangu) nyeredzi gumi neimwe uye zuva uye mwedzi, ndazviona zvichindipfugamira.”

Ayah 4

قَالَ يَٰبُنَيَّ لَا تَقۡصُصۡ رُءۡيَاكَ عَلَىٰٓ إِخۡوَتِكَ فَيَكِيدُواْ لَكَ كَيۡدًاۖ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ لِلۡإِنسَٰنِ عَدُوࣱّ مُّبِينࣱ‏

Ivo (baba) vakati: “Iwe mwana wangu! Usava unoudza zvawaona madzikoma ako, pamwe vangakurongera zvakaipa. Zvirokwazvo, Satani kuvanhu muvengi ari pachena!”

Ayah 5

وَكَذَٰلِكَ يَجۡتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكَ وَعَلَىٰٓ ءَالِ يَعۡقُوبَ كَمَآ أَتَمَّهَا عَلَىٰٓ أَبَوَيۡكَ مِن قَبۡلُ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡحَٰقَۚ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمࣱ‏

“Saizvozvo Tenzi vako vachakusarudza uye vokudzidzisa tsanangudzo dzehope (nezvimwe zvinhu), uye vozadzisa makomborero kwauri uye kuvana vaJakobho, sekunatsurudza kwavakaita kumadzibaba ako, Abrahamu, naIsaka kare! Zvirokwazvo, Tenzi vako ndivo muzivi wezvose, vane uchenjeri hwese.”

Ayah 6

۞لَّقَدۡ كَانَ فِي يُوسُفَ وَإِخۡوَتِهِۦٓ ءَايَٰتࣱ لِّلسَّآئِلِينَ

Zvirokwazvo, muna Josefa nemadzikoma ake makange mune zviratidzo kune avo vanobvunza

Ayah 7

إِذۡ قَالُواْ لَيُوسُفُ وَأَخُوهُ أَحَبُّ إِلَىٰٓ أَبِينَا مِنَّا وَنَحۡنُ عُصۡبَةٌ إِنَّ أَبَانَا لَفِي ضَلَٰلࣲ مُّبِينٍ

Pavakati: “Zvechokwadi, Josefa nemukoma wake (Benjamini) vanofarirwa nababa vedu kupfuura isu, asi isu tiri chikwata chakasimba. Zvirokwazvo, baba vedu vakarasika (vari kutadza) zviri pachena.”

Ayah 8

ٱقۡتُلُواْ يُوسُفَ أَوِ ٱطۡرَحُوهُ أَرۡضࣰ ا يَخۡلُ لَكُمۡ وَجۡهُ أَبِيكُمۡ وَتَكُونُواْ مِنۢ بَعۡدِهِۦ قَوۡمࣰ ا صَٰلِحِينَ

“Urayai Josefa kana kuti murasirei kuimwe nzvimbo (iri kure), kuitira kuti makomborero ababa venyu apihwe imi moga, uye mushure mezvo muchava vanhu vakanaka (nekuva nepfungwa dzekukumbira ruregerero musati matadza).”

Ayah 9

قَالَ قَآئِلࣱ مِّنۡهُمۡ لَا تَقۡتُلُواْ يُوسُفَ وَأَلۡقُوهُ فِي غَيَٰبَتِ ٱلۡجُبِّ يَلۡتَقِطۡهُ بَعۡضُ ٱلسَّيَّارَةِ إِن كُنتُمۡ فَٰعِلِينَ

Umwe pakati pavo akati: “Musauraya Josefa, asi mukandei pasi pasi petsime, achazonhongwa nevapfuuri venzira.”

Ayah 10

قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأۡمَ۬نَّا عَلَىٰ يُوسُفَ وَإِنَّا لَهُۥ لَنَٰصِحُونَ

Ivo vakati: “Imi baba vedu! Nemhaka yei musingativimbe naJosefa kunyangwe zvirokwazvo isu tiri kwaari vashuviri vezvakanaka?”

Ayah 11

أَرۡسِلۡهُ مَعَنَا غَدࣰ ا يَرۡتَعۡ وَيَلۡعَبۡ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ

“Mutumirei nesu mangwana kuti ave anofara nekutamba, uye zvirokwazvo, tichamuchengetedza.”

Ayah 12

قَالَ إِنِّي لَيَحۡزُنُنِيٓ أَن تَذۡهَبُواْ بِهِۦ وَأَخَافُ أَن يَأۡكُلَهُ ٱلذِّئۡبُ وَأَنتُمۡ عَنۡهُ غَٰفِلُونَ

Iye (Jakobho) akati: “Zvirokwazvo, kuenda kwenyu naye kunondishaisa mufaro, uye ndinotya kuti anodyiwa nemhumhi imi makarivara nezvake.”

Ayah 13

قَالُواْ لَئِنۡ أَكَلَهُ ٱلذِّئۡبُ وَنَحۡنُ عُصۡبَةٌ إِنَّآ إِذࣰ ا لَّخَٰسِرُونَ

Vakati: “Zvirokwazvo, kana mhumhi ikamudya, isu tiri chikwata chakasimba (chekumuchengetedza), nokudaro zvirokwazvo, tiri avo vakarasikirwa.”

Ayah 14

فَلَمَّا ذَهَبُواْ بِهِۦ وَأَجۡمَعُوٓاْ أَن يَجۡعَلُوهُ فِي غَيَٰبَتِ ٱلۡجُبِّۚ وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡهِ لَتُنَبِّئَنَّهُم بِأَمۡرِهِمۡ هَٰذَا وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ

Nokudaro pavakaenda naye, uye vose vakawirirana kumukandira pazasi petsime (vakadaro), uye takava tinomuzarurira (Josefa) kuti: “Zvirokwazvo, uchava (rimwe zuva) unovaudza hurongwa hwavo uhu ivo vasingazivi.”

Ayah 15

وَجَآءُوٓ أَبَاهُمۡ عِشَآءࣰ يَبۡكُونَ

Uye vakauya kuna baba vavo manheru vachichema

Ayah 16

قَالُواْ يَٰٓأَبَانَآ إِنَّا ذَهَبۡنَا نَسۡتَبِقُ وَتَرَكۡنَا يُوسُفَ عِندَ مَتَٰعِنَا فَأَكَلَهُ ٱلذِّئۡبُۖ وَمَآ أَنتَ بِمُؤۡمِنࣲ لَّنَا وَلَوۡ كُنَّا صَٰدِقِينَ

Vakati: “Imi baba vedu! Tanga tichimhanya tichikwikwidzana, uye tikasiya Josefa nezvinhu zvedu, uye mhumhi ikamudya; asi hamufi makatitenda kunyange tikataura chokwadi.”

Ayah 17

وَجَآءُو عَلَىٰ قَمِيصِهِۦ بِدَمࣲ كَذِبࣲۚ قَالَ بَلۡ سَوَّلَتۡ لَكُمۡ أَنفُسُكُمۡ أَمۡرࣰ اۖ فَصَبۡرࣱ جَمِيلࣱۖ وَٱللَّهُ ٱلۡمُسۡتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ

Uye vakauya nehembe yake ine ropa renhema. Iye akati: “Asi nyaya iyi maironga pachenyu. Nokudaro kutsungirira kwakandinakira. Uye Allah voga ndivo vanokumbirwa rubatsiro pamusoro pezvamatsanangudza.”

Ayah 18

وَجَآءَتۡ سَيَّارَةࣱ فَأَرۡسَلُواْ وَارِدَهُمۡ فَأَدۡلَىٰ دَلۡوَهُۥۖ قَالَ يَٰبُشۡرَىٰ هَٰذَا غُلَٰمࣱۚ وَأَسَرُّوهُ بِضَٰعَةࣰۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ

Uye pakauya vapfuuri venzira (vafambi), uye vakatuma mucheri wemvura wavo, uye akadzikisa mugomo wake (mutsime). Akati: “Mashoko akanaka! Pano pane mukomana.” Nokudaro vakamuviga sechitengeswa (muranda). Uye Allah ndivo vaiziva zvose zvavaiita

Ayah 19

وَشَرَوۡهُ بِثَمَنِۭ بَخۡسࣲ دَرَٰهِمَ مَعۡدُودَةࣲ وَكَانُواْ فِيهِ مِنَ ٱلزَّٰهِدِينَ

Uye vakamutengesa nemutengo wakadzikira hwemadhirihamu (masirivha) mashoma shoma. Uye vakange vari avo vaimuona sechinhu chisina basa

Ayah 20

وَقَالَ ٱلَّذِي ٱشۡتَرَىٰهُ مِن مِّصۡرَ لِٱمۡرَأَتِهِۦٓ أَكۡرِمِي مَثۡوَىٰهُ عَسَىٰٓ أَن يَنفَعَنَآ أَوۡ نَتَّخِذَهُۥ وَلَدࣰ اۚ وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلِنُعَلِّمَهُۥ مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِۚ وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمۡرِهِۦ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ

Uye iye (murume) akamutenga kuEgypt akati kumukadzi wake: “Ita kuti agare zvakanaka, dzimwe nguva angatibatsira kana kuti tichamutora semwana.” Uye ndiwo magadziro atakaita Josefa munzvimbo kuti tive tinomudzidzisa zvirevo zvezviitiko. Uye Allah vane masimba ose pahurongwa hwavo, asi vanhu vazhinji havazivi

Ayah 21

وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُۥٓ ءَاتَيۡنَٰهُ حُكۡمࣰ ا وَعِلۡمࣰ اۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Uye (Josefa) paakasvika pahurume hwake, takamupa huchenjeri neruzivo (huporofita), uye aya ndiwo mapiro mubairo atinoita vanoita mabasa akanaka

Ayah 22

وَرَٰوَدَتۡهُ ٱلَّتِي هُوَ فِي بَيۡتِهَا عَن نَّفۡسِهِۦ وَغَلَّقَتِ ٱلۡأَبۡوَٰبَ وَقَالَتۡ هَيۡتَ لَكَۚ قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِۖ إِنَّهُۥ رَبِّيٓ أَحۡسَنَ مَثۡوَايَۖ إِنَّهُۥ لَا يُفۡلِحُ ٱلظَّٰلِمُونَ

Uye iye (mukadzi), mumba make maakange ari (Josefa), akada kuita zvakaipa naye, uye akavhara misuwo uye akati: “Huya pano, iwe.” Iye akati: “Ndinokumbira rudziviriro kubva kuna Allah! Zvirokwazvo, iye (murume wako) ndimambo vangu! Vakaita kuti kugara kwangu kuve kwakanaka! (Nokudaro handimbofi ndakamurasisa). Zvirokwazvo, vaiti vezvakaipa havafi vakabudirira.”

Ayah 23

وَلَقَدۡ هَمَّتۡ بِهِۦۖ وَهَمَّ بِهَا لَوۡلَآ أَن رَّءَا بُرۡهَٰنَ رَبِّهِۦۚ كَذَٰلِكَ لِنَصۡرِفَ عَنۡهُ ٱلسُّوٓءَ وَٱلۡفَحۡشَآءَۚ إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُخۡلَصِينَ

Uye zvirokwazvo (mukadzi) akange ave anomuda, uye (Josefa) akange ave kuda kurerekera kumadirwo ake, dai asina kuona humboo hwaTenzi vake. Sokudaro zvakaitika, kuti tive tinomubvisa kubva mune zvakaipa uye choupombwe. Zvirokwazvo, akange ari mumwe wevaranda vedu vatakasarudza

Ayah 24

وَٱسۡتَبَقَا ٱلۡبَابَ وَقَدَّتۡ قَمِيصَهُۥ مِن دُبُرࣲ وَأَلۡفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا ٱلۡبَابِۚ قَالَتۡ مَا جَزَآءُ مَنۡ أَرَادَ بِأَهۡلِكَ سُوٓءًا إِلَّآ أَن يُسۡجَنَ أَوۡ عَذَابٌ أَلِيمࣱ‏

Uye vakamhanyidzana kumusuwo, uye (mukadzi) akamubvarurira hembe yake (Josefa) kumashure. Vose vakava vanoona mambo vake (murume wake) pamusuwo. (Mukadzi) akati: “Ndeupiko mugove (murango) kune uyo anga achida kuita zvakaipa kumukadzi wako, kusara kwekuti ave anopinda mujere kana murango unorwadza?”

Ayah 25

قَالَ هِيَ رَٰوَدَتۡنِي عَن نَّفۡسِيۚ وَشَهِدَ شَاهِدࣱ مِّنۡ أَهۡلِهَآ إِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن قُبُلࣲ فَصَدَقَتۡ وَهُوَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ

Iye (Josefa) akati: “Ndiye anga achida kundinyengedza;” uye chapupu chemumba make chakava chinopupura (chichiti): “Kana hembe yake yakabvaruka mberi nyaya yake (mukadzi) ndeye chokwadi, uye uyu munyepi (Josefa)!”

Ayah 26

وَإِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن دُبُرࣲ فَكَذَبَتۡ وَهُوَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ

“Asi kana kuri kuti hembe yake yakabvaruka kumashure, nokudaro ari kunyepa (mukadzi), uye iye (Josefa) ari kutaura chokwadi!”

Ayah 27

فَلَمَّا رَءَا قَمِيصَهُۥ قُدَّ مِن دُبُرࣲ قَالَ إِنَّهُۥ مِن كَيۡدِكُنَّۖ إِنَّ كَيۡدَكُنَّ عَظِيمࣱ‏

Saka paakaona (murume wake) hembe yake (Josefa) yakabvaruka kumashure akabva ati: “Zvirokwazvo, hurongwa hwenyu imi vakadzi! Zvirokwazvo, hurongwa hwenyu hwakakuru!”

Ayah 28

يُوسُفُ أَعۡرِضۡ عَنۡ هَٰذَاۚ وَٱسۡتَغۡفِرِي لِذَنۢبِكِۖ إِنَّكِ كُنتِ مِنَ ٱلۡخَاطِـِٔينَ

“Iwe Josefa! Furatira izvi! (Iwe mukadzi!) Kumbira ruregerero kuchitadzo chako. Zvirokwazvo, wanga uri umwe wevatadzi.”

Ayah 29

۞وَقَالَ نِسۡوَةࣱ فِي ٱلۡمَدِينَةِ ٱمۡرَأَتُ ٱلۡعَزِيزِ تُرَٰوِدُ فَتَىٰهَا عَن نَّفۡسِهِۦۖ قَدۡ شَغَفَهَا حُبًّاۖ إِنَّا لَنَرَىٰهَا فِي ضَلَٰلࣲ مُّبِينࣲ‏

Uye vakadzi vemuguta vakati: “Mukadzi waAziz ari kuda kunyengedza kamukomana kake kechidiki (muranda wake). Zvirokwazvo, anomuda zvakanyanya. Zvirokwazvo, tinomuona akarasika zviri pachena.”

Ayah 30

فَلَمَّا سَمِعَتۡ بِمَكۡرِهِنَّ أَرۡسَلَتۡ إِلَيۡهِنَّ وَأَعۡتَدَتۡ لَهُنَّ مُتَّكَـࣰٔ ا وَءَاتَتۡ كُلَّ وَٰحِدَةࣲ مِّنۡهُنَّ سِكِّينࣰ ا وَقَالَتِ ٱخۡرُجۡ عَلَيۡهِنَّۖ فَلَمَّا رَأَيۡنَهُۥٓ أَكۡبَرۡنَهُۥ وَقَطَّعۡنَ أَيۡدِيَهُنَّ وَقُلۡنَ حَٰشَ لِلَّهِ مَا هَٰذَا بَشَرًا إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا مَلَكࣱ كَرِيمࣱ‏

Nokudaro paakanzwa chipomherwa chavo, akavakoka kumabiko akavagadzirira kudya kwavo, uye akapa mumwe nemumwe pakati pavo banga (kuti ave anocheka chokudya), uye akati (kuna Josefa): “Buda pachena pamberi pavo.” Pavakamuona, vakashamisika naye (nerunako rwake), uye (mukushamisika kwavo) vakazvicheka maoko avo. Vakati: “Hunyanzvi hwaAllah here uhu! Haasi munhu uyu! Asi ingirozi inoremekedzwa!”

Ayah 31

قَالَتۡ فَذَٰلِكُنَّ ٱلَّذِي لُمۡتُنَّنِي فِيهِۖ وَلَقَدۡ رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفۡسِهِۦ فَٱسۡتَعۡصَمَۖ وَلَئِن لَّمۡ يَفۡعَلۡ مَآ ءَامُرُهُۥ لَيُسۡجَنَنَّ وَلَيَكُونࣰ ا مِّنَ ٱلصَّٰغِرِينَ

Iye (mukadzi waAziz) akati: “Uyu ndiye (mukomana) wamandipomera naye, uye zvirokwazvo, ndaida kumunyengedza, asi akaramba. Uye akaramba iyezvino kuteerera murairo wangu, zvirokwazvo achapinda mujere, uye zvirokwazvo achava umwe wevakadzikisirwa.”

Ayah 32

قَالَ رَبِّ ٱلسِّجۡنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا يَدۡعُونَنِيٓ إِلَيۡهِۖ وَإِلَّا تَصۡرِفۡ عَنِّي كَيۡدَهُنَّ أَصۡبُ إِلَيۡهِنَّ وَأَكُن مِّنَ ٱلۡجَٰهِلِينَ

Iye (Josefa) akati: “Tenzi vangu! Jere rakandinakira kudarika izvo zvavari kundidaidzira kwazviri. Uye kana mukasandidzivirira kubva muhurongwa hwavo, ndichava ndinorerekera kwavari, uye ndova uyo weavo vasina ruzivo (vatadzi).”

Ayah 33

فَٱسۡتَجَابَ لَهُۥ رَبُّهُۥ فَصَرَفَ عَنۡهُ كَيۡدَهُنَّۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ

Naizvozvo Tenzi vake vakapindura chikumbiro chake, vakamunzvengesa kubva muhurongwa hwavo. Zvirokwazvo, ndivo vanonzwa zvese, vanoziva zvese

Ayah 34

ثُمَّ بَدَا لَهُم مِّنۢ بَعۡدِ مَا رَأَوُاْ ٱلۡأٓيَٰتِ لَيَسۡجُنُنَّهُۥ حَتَّىٰ حِينࣲ‏

Nokudaro vakaona mushure mekunge vaona humboo (wekushaya kwake mhosva), kuti zvirokwazvo vamuise mujere kwekanguva

Ayah 35

وَدَخَلَ مَعَهُ ٱلسِّجۡنَ فَتَيَانِۖ قَالَ أَحَدُهُمَآ إِنِّيٓ أَرَىٰنِيٓ أَعۡصِرُ خَمۡرࣰ اۖ وَقَالَ ٱلۡأٓخَرُ إِنِّيٓ أَرَىٰنِيٓ أَحۡمِلُ فَوۡقَ رَأۡسِي خُبۡزࣰ ا تَأۡكُلُ ٱلطَّيۡرُ مِنۡهُۖ نَبِّئۡنَا بِتَأۡوِيلِهِۦٓۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Uye akapinda mujere nevarume vechidiki vaviri. Mumwechete wavo akati: “Zvirokwazvo, ndaona (muhope) ndichisvina waini.” Uye umwe akati: “Zvirokwazvo, ndaona (muhope) ndakasenga chingwa nemusoro, asi shiri dzanga dzichidya kubva kwachiri.” (Vakati): “Tiudzewo zvinoreva izvi. Zvirokwazvo, tinopfunga kuti uri umwe wevanoita zvakanaka.”

Ayah 36

قَالَ لَا يَأۡتِيكُمَا طَعَامࣱ تُرۡزَقَانِهِۦٓ إِلَّا نَبَّأۡتُكُمَا بِتَأۡوِيلِهِۦ قَبۡلَ أَن يَأۡتِيَكُمَاۚ ذَٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِي رَبِّيٓۚ إِنِّي تَرَكۡتُ مِلَّةَ قَوۡمࣲ لَّا يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ كَٰفِرُونَ

Iye (Josefa) akati: “Hakuna chokudya chichauya kwamuri muchipihwa sekudya kwenyu, asi ndichakuudzai zvadzinoreva (hope) chisati chauya (chokudya). Izvi ndizvo Tenzi vangu zvavandidzidzisa. Zvirokwazvo, ndakasiya chitendero chevanhu vasingatendi muna Allah uye havatendi muhupenyu hwamangwana (vanhu vekuKenani vaive kuEgypt avo vainamata zuva nevamwe vanamwari venhema).”

Ayah 37

وَٱتَّبَعۡتُ مِلَّةَ ءَابَآءِيٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَۚ مَا كَانَ لَنَآ أَن نُّشۡرِكَ بِٱللَّهِ مِن شَيۡءࣲۚ ذَٰلِكَ مِن فَضۡلِ ٱللَّهِ عَلَيۡنَا وَعَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشۡكُرُونَ

“Uye ndikatevera chitendero chemadzibaba angu, Abrahamu, Isaka, naJakobho, uye hatifi takasanganisa zvimwe zvinhu naAllah. Izvi zvinobva kunyasha dzaAllah kwatiri uye kuvanhu vose, asi vanhu vazhinji havatendi (havatendi muna Allah kana kuvanamata).”

Ayah 38

يَٰصَٰحِبَيِ ٱلسِّجۡنِ ءَأَرۡبَابࣱ مُّتَفَرِّقُونَ خَيۡرٌ أَمِ ٱللَّهُ ٱلۡوَٰحِدُ ٱلۡقَهَّارُ

“Imi shamwari mbiri dzemujere! Vanamwari vakawanda vari nani here kupfuura Allah, vamwechete, vasingakundiki?”

Ayah 39

مَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِهِۦٓ إِلَّآ أَسۡمَآءࣰ سَمَّيۡتُمُوهَآ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلۡطَٰنٍۚ إِنِ ٱلۡحُكۡمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلۡقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ

“Zvamunonamata zvisiri ivo (Allah) anongova mazita chete amakatumidza imi nemadzibaba enyu, izvo pamusoro pazvo Allah havana kudzikisa murairo (masimba). Kuraira hakuzi komumwe kunze kwaAllah. Vakakomekedza kuti musava munonamata zvimwe zvinhu kunze kwavo (voga). Ichi ndicho chitendero chakatwasuka (chechokwadi), asi vanhu vazhinji havazivi.”

Ayah 40

يَٰصَٰحِبَيِ ٱلسِّجۡنِ أَمَّآ أَحَدُكُمَا فَيَسۡقِي رَبَّهُۥ خَمۡرࣰ اۖ وَأَمَّا ٱلۡأٓخَرُ فَيُصۡلَبُ فَتَأۡكُلُ ٱلطَّيۡرُ مِن رَّأۡسِهِۦۚ قُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ ٱلَّذِي فِيهِ تَسۡتَفۡتِيَانِ

“Imi shamwari mbiri dzemujere! Umwe pakati penyu achadirira waini mambo vake kuti vamwe; asi umwe acharoverwa (pamuchinjikwa) uye shiri dzichadya kubva mumusoro make. Uhu ndiwo hurongwa hwatongwa maererano nezvamanga muchibvunza.”

Ayah 41

وَقَالَ لِلَّذِي ظَنَّ أَنَّهُۥ نَاجࣲ مِّنۡهُمَا ٱذۡكُرۡنِي عِندَ رَبِّكَ فَأَنسَىٰهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ ذِكۡرَ رَبِّهِۦ فَلَبِثَ فِي ٱلسِّجۡنِ بِضۡعَ سِنِينَ

Uye akati kune uyo waaiziva kuti aizonunurwa pakati pavo: “Undirangarirewo pamberi pamambo vako (kuti ndive ndinobuda mujere).” Asi Satani akaita kuti ave anokanganwa kumurangarira pamberi pamambo vake. Nokudaro (Josefa) akagara mujere kwemakore (mamwe) mashoma

Ayah 42

وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ إِنِّيٓ أَرَىٰ سَبۡعَ بَقَرَٰتࣲ سِمَانࣲ يَأۡكُلُهُنَّ سَبۡعٌ عِجَافࣱ وَسَبۡعَ سُنۢبُلَٰتٍ خُضۡرࣲ وَأُخَرَ يَابِسَٰتࣲۖ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَأُ أَفۡتُونِي فِي رُءۡيَٰيَ إِن كُنتُمۡ لِلرُّءۡيَا تَعۡبُرُونَ

Uye mambo (wekuEgypt) vakati: “Zvirokwazvo, ndaona (muhope) mombe nomwe dzakasimba dzichidya dzimwe nomwe dzakawonda, uye nemiguri minomwe yechibage inyoro uye neimwe minomwe yakaoma. Imi vanoremekedzwa! Nditsanangurireiwo hope dzangu, kana muchikwanisa kutsanangura hope.”

Ayah 43

قَالُوٓاْ أَضۡغَٰثُ أَحۡلَٰمࣲۖ وَمَا نَحۡنُ بِتَأۡوِيلِ ٱلۡأَحۡلَٰمِ بِعَٰلِمِينَ

Ivo vakati: “Hope dzenhema dzakasanganiswa, uye hatina hunyanzvi wekutsanangura hope.”

Ayah 44

وَقَالَ ٱلَّذِي نَجَا مِنۡهُمَا وَٱدَّكَرَ بَعۡدَ أُمَّةٍ أَنَا۠ أُنَبِّئُكُم بِتَأۡوِيلِهِۦ فَأَرۡسِلُونِ

Nokudaro murume weavo vaiva vabudiswa (kubva mujere pavaviri vaya) akarangarira mushure menguva refu uye akati: “Ndichakuudzai zvadzinoreva, nokudaro nditumei (kuna Josefa).”

Ayah 45

يُوسُفُ أَيُّهَا ٱلصِّدِّيقُ أَفۡتِنَا فِي سَبۡعِ بَقَرَٰتࣲ سِمَانࣲ يَأۡكُلُهُنَّ سَبۡعٌ عِجَافࣱ وَسَبۡعِ سُنۢبُلَٰتٍ خُضۡرࣲ وَأُخَرَ يَابِسَٰتࣲ لَّعَلِّيٓ أَرۡجِعُ إِلَى ٱلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَعۡلَمُونَ

(Uye akati): “Iwe Josefa, murume wechokwadi! Titsanangurirewo (hope) dzemombe nomwe dzakasimba dzichidya dzimwe nomwe dzakawonda, uye miguri minomwe inyoro yechibage neimwe minomwe yakaoma, kuti ndive ndinodzokera kuvanhu, uye kuti vave vanoziva.”

Ayah 46

قَالَ تَزۡرَعُونَ سَبۡعَ سِنِينَ دَأَبࣰ ا فَمَا حَصَدتُّمۡ فَذَرُوهُ فِي سُنۢبُلِهِۦٓ إِلَّا قَلِيلࣰ ا مِّمَّا تَأۡكُلُونَ

(Josefa) akati: “Kwemakore manomwe akatevedzana muchakohwa senguva dzose, uye goho iroro risiyei mumashizha aro (risina kufururwa), kunze kwezvishoma zvazvo zvamuchadya.”

Ayah 47

ثُمَّ يَأۡتِي مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ سَبۡعࣱ شِدَادࣱ يَأۡكُلۡنَ مَا قَدَّمۡتُمۡ لَهُنَّ إِلَّا قَلِيلࣰ ا مِّمَّا تُحۡصِنُونَ

“Mushure mazvo kuchauya makore manomwe akaoma, ayo achadya zvamakaachengetedzera, kunze kwezvishoma zvamakachengetedza.”

Ayah 48

ثُمَّ يَأۡتِي مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ عَامࣱ فِيهِ يُغَاثُ ٱلنَّاسُ وَفِيهِ يَعۡصِرُونَ

“Uye mushure mezvo kuchauya gore mariri vanhu vachawana mvura yakawanda, uye mariri vachasvina (doro nemafuta).”

Ayah 49

وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ ٱئۡتُونِي بِهِۦۖ فَلَمَّا جَآءَهُ ٱلرَّسُولُ قَالَ ٱرۡجِعۡ إِلَىٰ رَبِّكَ فَسۡـَٔلۡهُ مَا بَالُ ٱلنِّسۡوَةِ ٱلَّٰتِي قَطَّعۡنَ أَيۡدِيَهُنَّۚ إِنَّ رَبِّي بِكَيۡدِهِنَّ عَلِيمࣱ‏

Uye mambo akati: “Muunzei kwandiri!” Asi paakauya mutumwa kwaari, (Josefa) akati: “Dzokera kuna mambo vako uye unovabvunza kuti: ‘Chii chakaitika kuvakadzi vekuzvicheka maoko avo? Zvirokwazvo, Tenzi vangu (Allah) vanoziva zvikuru hurongwa wavo (vakadzi ivavo).’”

Ayah 50

قَالَ مَا خَطۡبُكُنَّ إِذۡ رَٰوَدتُّنَّ يُوسُفَ عَن نَّفۡسِهِۦۚ قُلۡنَ حَٰشَ لِلَّهِ مَا عَلِمۡنَا عَلَيۡهِ مِن سُوٓءࣲۚ قَالَتِ ٱمۡرَأَتُ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡـَٰٔنَ حَصۡحَصَ ٱلۡحَقُّ أَنَا۠ رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفۡسِهِۦ وَإِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ

(Mambo) vakati (kuvakadzi): “Nyaya yenyu yanga iri yei pamaida kunyengedza Josefa?” Vakadzi vakati: “Allah ngavatidzivirire! Hatina chakaipa chatinoziva pamusoro pake!” Mukadzi waAziz akati: “Iyezvino chokwadi chabuda pachena; ndini ndaida kumunyengedza, uye zvirokwazvo ari pachokwadi.”

Ayah 51

ذَٰلِكَ لِيَعۡلَمَ أَنِّي لَمۡ أَخُنۡهُ بِٱلۡغَيۡبِ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي كَيۡدَ ٱلۡخَآئِنِينَ

(Josefa akati: “Ndakumbira ongorora iyi) Kuti (Aziz) ave anoziva kuti zvirokwazvo ini ndaisamunyengedza asipo. Uye zvirokwazvo, Allah havatungamiriri hurongwa hwevanyengedzi.”

Ayah 52

۞وَمَآ أُبَرِّئُ نَفۡسِيٓۚ إِنَّ ٱلنَّفۡسَ لَأَمَّارَةُۢ بِٱلسُّوٓءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيٓۚ إِنَّ رَبِّي غَفُورࣱ رَّحِيمࣱ‏

“Uye handisi kuzvisunungura pachangu (kubva kumhosva). Zvirokwazvo, moyo (munhu) unorerekera kuzvitadzo, kunze kwekuti Tenzi vangu vadzikisa tsitsi dzavo (kune wavanoda). Zvirokwazvo, Tenzi vangu ndivo vane ruregerero rwose, vane nyasha zhinji.”

Ayah 53

وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ ٱئۡتُونِي بِهِۦٓ أَسۡتَخۡلِصۡهُ لِنَفۡسِيۖ فَلَمَّا كَلَّمَهُۥ قَالَ إِنَّكَ ٱلۡيَوۡمَ لَدَيۡنَا مَكِينٌ أَمِينࣱ‏

Uye mambo vakati: “Muunzei kwandiri kuti ndimuite hwepedyo neni.” Nokudaro pavakataura naye, vakati: “Zvirokwazvo, zuva ranhasi uri nesu pachinzvimbo chepamusoro uye tinovimba (newe) zvikuru.”

Ayah 54

قَالَ ٱجۡعَلۡنِي عَلَىٰ خَزَآئِنِ ٱلۡأَرۡضِۖ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمࣱ‏

Josefa akati: “Ndiisei panochengeterwa zviwanikwa zvenyika, zvirokwazvo, ndichazvichengetedza neruzivo rwepamusoro (segurukota rezvemari reku Egypt).”

Ayah 55

وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَتَبَوَّأُ مِنۡهَا حَيۡثُ يَشَآءُۚ نُصِيبُ بِرَحۡمَتِنَا مَن نَّشَآءُۖ وَلَا نُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Aya ndiwo mapiro atakaita Josefa hukuru (chinzvimbo) munyika, kutora chinzvimbo mairi, paanoda kana kwaanoda. Tinodzikisa nyasha dzedu kune watinoda, uye tinoita kuti mubairo wevakanaka usarasike

Ayah 56

وَلَأَجۡرُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرࣱ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ

Uye zvirokwazvo, mubairo hweupenyu hunotevera huri nani kune avo vanotenda uye vachitya Allah (vosiya zvese zvakaipa uye voiita zvese zvakanaka)

Ayah 57

وَجَآءَ إِخۡوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُواْ عَلَيۡهِ فَعَرَفَهُمۡ وَهُمۡ لَهُۥ مُنكِرُونَ

Uye madzikoma aJosefa akauya uye vakapinda maakanga ari, uye akavaziva, asi ivo havana kumuziva

Ayah 58

وَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ قَالَ ٱئۡتُونِي بِأَخࣲ لَّكُم مِّنۡ أَبِيكُمۡۚ أَلَا تَرَوۡنَ أَنِّيٓ أُوفِي ٱلۡكَيۡلَ وَأَنَا۠ خَيۡرُ ٱلۡمُنزِلِينَ

Uye paakavagadzirira chikafu chavo (chavaida), iye akati: “Ndiunzirei mukoma wenyu kubva kuna baba venyu (Benjamini). Hamuzvioni here kuti ini ndinopa mupimo wakakwana, uye ndiri nyanzvi pakubata zvakanaka vaenzi?”

Ayah 59

فَإِن لَّمۡ تَأۡتُونِي بِهِۦ فَلَا كَيۡلَ لَكُمۡ عِندِي وَلَا تَقۡرَبُونِ

“Asi kana mukasamuunza, pachange pasina chipimo chenyu kubva kwandiri, uye musauya padyo neni.”

Ayah 60

قَالُواْ سَنُرَٰوِدُ عَنۡهُ أَبَاهُ وَإِنَّا لَفَٰعِلُونَ

Vakati: “Tichaedza kukumbira mvumo kuna baba vake, uye zvirokwazvo tichazviita.”

Ayah 61

وَقَالَ لِفِتۡيَٰنِهِ ٱجۡعَلُواْ بِضَٰعَتَهُمۡ فِي رِحَالِهِمۡ لَعَلَّهُمۡ يَعۡرِفُونَهَآ إِذَا ٱنقَلَبُوٓاْ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِمۡ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ

Uye (Josefa) akaudza varanda vake kuti vaise mari yavo (yavanga vashandisa kutenga nayo) mumasaga avo, kuti vagozviziva kana vadzokera kuvanhu vavo, zvimwe vangadzoka zvakare

Ayah 62

فَلَمَّا رَجَعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيهِمۡ قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا مُنِعَ مِنَّا ٱلۡكَيۡلُ فَأَرۡسِلۡ مَعَنَآ أَخَانَا نَكۡتَلۡ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ

Pavakadzokera kuna baba vavo, vakati: “Imi baba vedu! Hakuna chipimo chechokudya chatichakwanisa kuwana (kunze kokuti tikaenda naBenjamini). Nokudaro titumirei pamwechete nemukoma wedu, uye tichawana chipimo chedu uye tichamuchengetedza.”

Ayah 63

قَالَ هَلۡ ءَامَنُكُمۡ عَلَيۡهِ إِلَّا كَمَآ أَمِنتُكُمۡ عَلَىٰٓ أَخِيهِ مِن قَبۡلُ فَٱللَّهُ خَيۡرٌ حَٰفِظࣰ اۖ وَهُوَ أَرۡحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ

Iye (Jakobho) akati: “Ndingakuvimbai here naye (Benjamini) sekukuvimbai kwandakaita nemukoma wake (Josefa) nguva yapfuura? Asi Allah ndivo muchengetedzi mukuru, uye vane tsitsi dzose kune avo vanoratidza tsitsi.”

Ayah 64

وَلَمَّا فَتَحُواْ مَتَٰعَهُمۡ وَجَدُواْ بِضَٰعَتَهُمۡ رُدَّتۡ إِلَيۡهِمۡۖ قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا مَا نَبۡغِيۖ هَٰذِهِۦ بِضَٰعَتُنَا رُدَّتۡ إِلَيۡنَاۖ وَنَمِيرُ أَهۡلَنَا وَنَحۡفَظُ أَخَانَا وَنَزۡدَادُ كَيۡلَ بَعِيرࣲۖ ذَٰلِكَ كَيۡلࣱ يَسِيرࣱ‏

Uye pavakavhura masaga avo, vakawana mari yavo yadzoserwa kwavari. Vakati: “Imi baba vedu! Chii chatinoda? Iyi imari yedu yadzoswa kwatiri, nokudaro tichawana (zvakawanda) zvokudya zvemhuri yedu, uye tichachengetedza mukoma wedu uye kuwedzera chipimo chokutakurwa nengamera imwechete. Huwandu uhu hauna kuoma (kuna mambo kuti atipe).”

Ayah 65

قَالَ لَنۡ أُرۡسِلَهُۥ مَعَكُمۡ حَتَّىٰ تُؤۡتُونِ مَوۡثِقࣰ ا مِّنَ ٱللَّهِ لَتَأۡتُنَّنِي بِهِۦٓ إِلَّآ أَن يُحَاطَ بِكُمۡۖ فَلَمَّآ ءَاتَوۡهُ مَوۡثِقَهُمۡ قَالَ ٱللَّهُ عَلَىٰ مَا نَقُولُ وَكِيلࣱ‏

(Jakobho) akati: “Handimbomutumire pamwechete nemi kusvika mapika zvakasimba pamberi pangu nezita raAllah, kuti muri kudzoka naye kwandiri kunze kwekuti maunganirwa (nevavengi).” Uye pavakapika zvakasimba, iye (Jakobho) akati: “Allah ndivo mufakazi wezvatataura.”

Ayah 66

وَقَالَ يَٰبَنِيَّ لَا تَدۡخُلُواْ مِنۢ بَابࣲ وَٰحِدࣲ وَٱدۡخُلُواْ مِنۡ أَبۡوَٰبࣲ مُّتَفَرِّقَةࣲۖ وَمَآ أُغۡنِي عَنكُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٍۖ إِنِ ٱلۡحُكۡمُ إِلَّا لِلَّهِۖ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُۖ وَعَلَيۡهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُتَوَكِّلُونَ

Uye akati: “Imi vana vangu! Musava munopinda nemusuwo mumwechete, asi mopinda nemisuwo yakasiyana, uye handikwanisi kukudzivirirai kuna Allah nechimwe chinhu. Zvirokwazvo, mutongo tinousiira kuna Allah. Kwavari ndinovimba, uye regai vose vanovimba vavimbe navo.”

Ayah 67

وَلَمَّا دَخَلُواْ مِنۡ حَيۡثُ أَمَرَهُمۡ أَبُوهُم مَّا كَانَ يُغۡنِي عَنۡهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٍ إِلَّا حَاجَةࣰ فِي نَفۡسِ يَعۡقُوبَ قَضَىٰهَاۚ وَإِنَّهُۥ لَذُو عِلۡمࣲ لِّمَا عَلَّمۡنَٰهُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ

Uye pavakapinda sekurairwa kwavakange vaitwa nababa vavo, hazvina kuvavharidzira chimwe chinhu kuna Allah, asi chaive chido chemukati-kati chemumoyo waJakobho chaakabuditsa. Uye zvirokwazvo, akanga ane ruzivo nokuti takamudzidzisa, asi vanhu vakawanda havazive

Ayah 68

وَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيۡهِ أَخَاهُۖ قَالَ إِنِّيٓ أَنَا۠ أَخُوكَ فَلَا تَبۡتَئِسۡ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

Uye pavakapinda maiva naJosefa, akatora mukoma wake (Benjamini) uye akati: “Zvirokwazvo, ndiri mukoma wako, saka usashushikane nezvavaigaro ita.”

Ayah 69

فَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ جَعَلَ ٱلسِّقَايَةَ فِي رَحۡلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا ٱلۡعِيرُ إِنَّكُمۡ لَسَٰرِقُونَ

Nokudaro paakavapa chikafu chavo, akaisa ndiro (yerudzi rwendarama) musaga remukoma wake (Benjamini). Nokudaro musheedzi akasheedza: “Imi muri mungoro! Zvirokwazvo, muri mbavha!”

Ayah 70

قَالُواْ وَأَقۡبَلُواْ عَلَيۡهِم مَّاذَا تَفۡقِدُونَ

Vakacheukira kwavari, vakati: “Ndechipiko chamashaya?”

Ayah 71

قَالُواْ نَفۡقِدُ صُوَاعَ ٱلۡمَلِكِ وَلِمَن جَآءَ بِهِۦ حِمۡلُ بَعِيرࣲ وَأَنَا۠ بِهِۦ زَعِيمࣱ‏

Ivo vakati: “Tashaya ndiro (yerudzi rwendarama) yamambo, uye kune uyo anoiwana (kune mubairo) wechikafu chinotakurwa nengamera; uye ndichachengetedza vimbiso iyi.”

Ayah 72

قَالُواْ تَٱللَّهِ لَقَدۡ عَلِمۡتُم مَّا جِئۡنَا لِنُفۡسِدَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا كُنَّا سَٰرِقِينَ

Ivo vakati: “Tinopika naAllah! Zvirokwazvo, munoziva kuti hatina kuuya kuzokonzera musikanzwa munzvimbo, uye hatizi mbavha!”

Ayah 73

قَالُواْ فَمَا جَزَٰٓؤُهُۥٓ إِن كُنتُمۡ كَٰذِبِينَ

Ivo (vakomana vaJosefa) vakati: “Saka mubairo wake (uyo anowanika nendiro) uchange wakaita sei, kana muri vanyepi?”

Ayah 74

قَالُواْ جَزَٰٓؤُهُۥ مَن وُجِدَ فِي رَحۡلِهِۦ فَهُوَ جَزَٰٓؤُهُۥۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلظَّٰلِمِينَ

Ivo (madzikoma aJosefa) vakati: “Murango wake ndeuyu, uyo musaga rake muchawanika (ndiro), anofanira kusarira mutongo (wake). Ndiwo marangiro atinoita vaiti vezvakaipa!”

Ayah 75

فَبَدَأَ بِأَوۡعِيَتِهِمۡ قَبۡلَ وِعَآءِ أَخِيهِ ثُمَّ ٱسۡتَخۡرَجَهَا مِن وِعَآءِ أَخِيهِۚ كَذَٰلِكَ كِدۡنَا لِيُوسُفَۖ مَا كَانَ لِيَأۡخُذَ أَخَاهُ فِي دِينِ ٱلۡمَلِكِ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ نَرۡفَعُ دَرَجَٰتࣲ مَّن نَّشَآءُۗ وَفَوۡقَ كُلِّ ذِي عِلۡمٍ عَلِيمࣱ‏

Nokudaro (Josefa) akatanga (kutsvaga) mumasaga avo asati musaga remukoma wake. Nokudaro akaibuditsa musaga remukoma wake. Aya ndiwo marongero atakaitira Josefa. Akanga asingakwanisi kutora mukoma wake nemutemo wamambo (semuranda) kunze kwekuti Allah vazvida. Tinokwidziridza zvinhanho watinoda, asi pamusoro pevose vane ruzivo pane muzivi wezvose (Allah)

Ayah 76

۞قَالُوٓاْ إِن يَسۡرِقۡ فَقَدۡ سَرَقَ أَخࣱ لَّهُۥ مِن قَبۡلُۚ فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِي نَفۡسِهِۦ وَلَمۡ يُبۡدِهَا لَهُمۡۚ قَالَ أَنتُمۡ شَرࣱّ مَّكَانࣰ اۖ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا تَصِفُونَ

Ivo (madzikoma aJosefa) vakati: “Kana aba, zvirokwazvo mukoma wake (Josefa) akamboba kare.” Asi Josefa akazviviga maari, uye haana kuzvibuditsa kwavari. Akati: “(Maari) Muri panhaurwa yakaipa, uye Allah ndivo muzivi wezvose zvamatsanangura!”

Ayah 77

قَالُواْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡعَزِيزُ إِنَّ لَهُۥٓ أَبࣰ ا شَيۡخࣰ ا كَبِيرࣰ ا فَخُذۡ أَحَدَنَا مَكَانَهُۥٓۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Vakati: “Imi Aziz (mutongi wenzvimbo)! Zvirokwazvo, ana baba vachembera, nokudaro torai mumwe wedu pachinzvimbo chake. Zvirokwazvo, tinofunga kuti muri umwe wevaiti vezvakanaka.”

Ayah 78

قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِ أَن نَّأۡخُذَ إِلَّا مَن وَجَدۡنَا مَتَٰعَنَا عِندَهُۥٓ إِنَّآ إِذࣰ ا لَّظَٰلِمُونَ

Iye (Josefa) akati: “Allah ngavarambidze kuti tive tinotora umwe, asi kutora watawana nechinhu chedu. Zvirokwazvo (kana tikadaro), tingave vaiti vezvakaipa.”

Ayah 79

فَلَمَّا ٱسۡتَيۡـَٔسُواْ مِنۡهُ خَلَصُواْ نَجِيࣰّ اۖ قَالَ كَبِيرُهُمۡ أَلَمۡ تَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ أَبَاكُمۡ قَدۡ أَخَذَ عَلَيۡكُم مَّوۡثِقࣰ ا مِّنَ ٱللَّهِ وَمِن قَبۡلُ مَا فَرَّطتُمۡ فِي يُوسُفَۖ فَلَنۡ أَبۡرَحَ ٱلۡأَرۡضَ حَتَّىٰ يَأۡذَنَ لِيٓ أَبِيٓ أَوۡ يَحۡكُمَ ٱللَّهُ لِيۖ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلۡحَٰكِمِينَ

Nokudaro, pavakarambirwa naye (Josefa), vakasangana pachihwande. Mukoma wavo mukuru akati: “Hamuzivi here kuti baba venyu vakatora kupika kwenyu nemuzita raAllah, uye mushure makatadza mubasa renyu naJosefa? Nokudaro handisikubuda munyika ino kusvika baba vangu vanditendera, kana kuti Allah vatonga panyaya yangu (nekuregedza Benjamini), uye ndivo mutongi wakanaka.”

Ayah 80

ٱرۡجِعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيكُمۡ فَقُولُواْ يَٰٓأَبَانَآ إِنَّ ٱبۡنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدۡنَآ إِلَّا بِمَا عَلِمۡنَا وَمَا كُنَّا لِلۡغَيۡبِ حَٰفِظِينَ

“Dzokerai kuna baba venyu uye moti: ‘Imi baba vedu! Zvirokwazvo, mwana wenyu (Benjamini) akaba, uye tinopa huchapupu chete maererano nezvatinoziva, uye hatina kukwanisa kuona zvakavanzika!’

Ayah 81

وَسۡـَٔلِ ٱلۡقَرۡيَةَ ٱلَّتِي كُنَّا فِيهَا وَٱلۡعِيرَ ٱلَّتِيٓ أَقۡبَلۡنَا فِيهَاۖ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ

‘Uye bvunzai (vanhu) veguta ratanga tiri, uye ngoro yatadzoka nayo, uye zvirokwazvo tiri kutaura chokwadi.’”

Ayah 82

قَالَ بَلۡ سَوَّلَتۡ لَكُمۡ أَنفُسُكُمۡ أَمۡرࣰ اۖ فَصَبۡرࣱ جَمِيلٌۖ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَأۡتِيَنِي بِهِمۡ جَمِيعًاۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ

Iye (Jakobho) akati: “Asi hunhu hwenyu hwakupinzai mune zvimwe. Nokudaro moyo murefu ndowakanaka. Pamwe Allah vachavadzosa (vose) kwandiri. Zvirokwazvo, ivo ndivo voga muzivi wezvose, vane huchenjeri hwese.”

Ayah 83

وَتَوَلَّىٰ عَنۡهُمۡ وَقَالَ يَٰٓأَسَفَىٰ عَلَىٰ يُوسُفَ وَٱبۡيَضَّتۡ عَيۡنَاهُ مِنَ ٱلۡحُزۡنِ فَهُوَ كَظِيمࣱ‏

Akatendeuka kubva kwavari uye akati: “Aah, marwadzo angu aJosefa!” Uye akarasikirwa nekuona nokuda kwekushushikana kwaakange achikudzora

Ayah 84

قَالُواْ تَٱللَّهِ تَفۡتَؤُاْ تَذۡكُرُ يُوسُفَ حَتَّىٰ تَكُونَ حَرَضًا أَوۡ تَكُونَ مِنَ ٱلۡهَٰلِكِينَ

Vakati: “Tinopika naAllah! Hamufi makaguma kufunga Josefa kusvika musisina simba nekuchembera, kana kuti mave umwe wevafi.”

Ayah 85

قَالَ إِنَّمَآ أَشۡكُواْ بَثِّي وَحُزۡنِيٓ إِلَى ٱللَّهِ وَأَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ

Iye akati: “Ndinogunun’una marwadzo nekushushikana kwangu kuna Allah, uye ndinoziva kubva kuna Allah zvamusingazivi.”

Ayah 86

يَٰبَنِيَّ ٱذۡهَبُواْ فَتَحَسَّسُواْ مِن يُوسُفَ وَأَخِيهِ وَلَا تَاْيۡـَٔسُواْ مِن رَّوۡحِ ٱللَّهِۖ إِنَّهُۥ لَا يَاْيۡـَٔسُ مِن رَّوۡحِ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡقَوۡمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ

“Imi vana vangu! Endai munotsvaga nezvaJosefa namukoma wake, uye musafe marasa tariro dzetsitsi dzaAllah. Zvirokwazvo, hakuna anorasa tariro dzetsitsi dzaAllah, kunze kwevanhu vasingatendi.”

Ayah 87

فَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَيۡهِ قَالُواْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡعَزِيزُ مَسَّنَا وَأَهۡلَنَا ٱلضُّرُّ وَجِئۡنَا بِبِضَٰعَةࣲ مُّزۡجَىٰةࣲ فَأَوۡفِ لَنَا ٱلۡكَيۡلَ وَتَصَدَّقۡ عَلَيۡنَآۖ إِنَّ ٱللَّهَ يَجۡزِي ٱلۡمُتَصَدِّقِينَ

Nokudaro pavakapinda maiva naJosefa vakati: “Imi mutongi wenyika! Nguva yakaoma yatisvikira uye mhuri yedu, uye taunza mubhadharo wenhando, nokudaro tipei chipimo chakazara uye ivai mupi kwatiri. Zvirokwazvo, Allah vanopa mubairo vapi vezvipo.”

Ayah 88

قَالَ هَلۡ عَلِمۡتُم مَّا فَعَلۡتُم بِيُوسُفَ وَأَخِيهِ إِذۡ أَنتُمۡ جَٰهِلُونَ

Iye akati: “Munoziva here zvamakaita naJosefa nemukoma wake pamakange musingazivi?”

Ayah 89

قَالُوٓاْ أَءِنَّكَ لَأَنتَ يُوسُفُۖ قَالَ أَنَا۠ يُوسُفُ وَهَٰذَآ أَخِيۖ قَدۡ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَيۡنَآۖ إِنَّهُۥ مَن يَتَّقِ وَيَصۡبِرۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Ivo vakati: “Zvirokwazvo, ndiwe here Josefa?” Iye akati: “Ndini Josefa, uye uyu mukoma wangu (Benjamini). Zvirokwazvo, Allah vane tsitsi nesu. Zvirokwazvo, uyo anotya Allah uye aine moyo murefu, nokudaro, zvirokwazvo Allah havaiti mugove wevaiti vezvakanaka kuti urasike.”

Ayah 90

قَالُواْ تَٱللَّهِ لَقَدۡ ءَاثَرَكَ ٱللَّهُ عَلَيۡنَا وَإِن كُنَّا لَخَٰطِـِٔينَ

Vakati: “Tinopika naAllah! Zvirokwazvo, Allah vakusarudza iwe kwatiri, uye zvirokwazvo taive tiri vatadzi.”

Ayah 91

قَالَ لَا تَثۡرِيبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡيَوۡمَۖ يَغۡفِرُ ٱللَّهُ لَكُمۡۖ وَهُوَ أَرۡحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ

Iye (Josefa) akati: “Hakuna raidzo kwamuri zuva ranhasi; Allah ngavakuregererei, uye ndivo (Allah) vane tsitsi dzose pakati peavo vanoratidza tsitsi!”

Ayah 92

ٱذۡهَبُواْ بِقَمِيصِي هَٰذَا فَأَلۡقُوهُ عَلَىٰ وَجۡهِ أَبِي يَأۡتِ بَصِيرࣰ ا وَأۡتُونِي بِأَهۡلِكُمۡ أَجۡمَعِينَ

“Endai nehembe yangu iyi, uye moikanda pamberi pechiso chababa vangu, vachatanga kuona, uye ndiunzirei mhuri yenyu yose.”

Ayah 93

وَلَمَّا فَصَلَتِ ٱلۡعِيرُ قَالَ أَبُوهُمۡ إِنِّي لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَۖ لَوۡلَآ أَن تُفَنِّدُونِ

Uye pakasvika ngoro, baba vavo vakati: “Ndirikunzwa zvirokwazvo munhuwi waJosefa, ndokunge musingafunge kuti ndachembera.”

Ayah 94

قَالُواْ تَٱللَّهِ إِنَّكَ لَفِي ضَلَٰلِكَ ٱلۡقَدِيمِ

Vakati: “Topika naAllah! Zvirokwazvo, muri mukurasika kwenyu kwekare.”

Ayah 95

فَلَمَّآ أَن جَآءَ ٱلۡبَشِيرُ أَلۡقَىٰهُ عَلَىٰ وَجۡهِهِۦ فَٱرۡتَدَّ بَصِيرࣰ اۖ قَالَ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ إِنِّيٓ أَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ

Nokudaro, apo pakauya musengi wemashoko akanaka, akaikanda pamberi pechiso chavo, uye vakatanga kuona zvakanaka. Iye (Jakobho) akati: “Handina here kuti kwamuri ndinoziva kubva kuna Allah izvo zvamusingazivi.”

Ayah 96

قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا ٱسۡتَغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَآ إِنَّا كُنَّا خَٰطِـِٔينَ

Vakati: “Imi baba vedu! Tikumbirireiwo ruregerero (kuna Allah) pazvitadzo zvedu. Zvirokwazvo, tanga tiri vatadzi.”

Ayah 97

قَالَ سَوۡفَ أَسۡتَغۡفِرُ لَكُمۡ رَبِّيٓۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ

Iye akati: “Ndichakukumbirirai ruregerero kuna Tenzi vangu, zvirokwazvo, ivo chete ndivo vane ruregerero rwose, vane tsitsi dzakanyanya.”

Ayah 98

فَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيۡهِ أَبَوَيۡهِ وَقَالَ ٱدۡخُلُواْ مِصۡرَ إِن شَآءَ ٱللَّهُ ءَامِنِينَ

Nokudaro pavakapinda kwaiva naJosefa, akatora vabereki vake akati: “Pindai Egypt, kana Allah vachida, nechengetedzo.”

Ayah 99

وَرَفَعَ أَبَوَيۡهِ عَلَى ٱلۡعَرۡشِ وَخَرُّواْ لَهُۥ سُجَّدࣰ اۖ وَقَالَ يَٰٓأَبَتِ هَٰذَا تَأۡوِيلُ رُءۡيَٰيَ مِن قَبۡلُ قَدۡ جَعَلَهَا رَبِّي حَقࣰّ اۖ وَقَدۡ أَحۡسَنَ بِيٓ إِذۡ أَخۡرَجَنِي مِنَ ٱلسِّجۡنِ وَجَآءَ بِكُم مِّنَ ٱلۡبَدۡوِ مِنۢ بَعۡدِ أَن نَّزَغَ ٱلشَّيۡطَٰنُ بَيۡنِي وَبَيۡنَ إِخۡوَتِيٓۚ إِنَّ رَبِّي لَطِيفࣱ لِّمَا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ

Uye akasimudzira vabereki vake pachigaro chehutongi uye vakava vanomupfugamira. Iye akati: “Imi baba vangu! Iyi ndiyo tsanangudzo yehope dzangu dzekare! Tenzi vangu vadziita dzechokwadi! Uye vanga vakandinakira apo pavakandibuditsa mujere, uye vakakuunzai (imi mose) kubva muhupenyu hwekumusha, mushure mekunge Satani akanda ruvengo pakati pangu nemadzikoma angu. Zvirokwazvo, Tenzi vangu vane tsitsi kuna ani-nani wavanoda. Zvirokwazvo, ivo ndivo chete muzivi wezvose, vane njere dzose.”

Ayah 100

۞رَبِّ قَدۡ ءَاتَيۡتَنِي مِنَ ٱلۡمُلۡكِ وَعَلَّمۡتَنِي مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِۚ فَاطِرَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ أَنتَ وَلِيِّۦ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ تَوَفَّنِي مُسۡلِمࣰ ا وَأَلۡحِقۡنِي بِٱلصَّٰلِحِينَ

“Tenzi vangu! Zvirokwazvo, makandipa masimba ehutongi, uye kundidzidzisa zvimwe kubva kukududzira hope. Musiki wedenga nenyika! Muri muchengeti wangu pano pasi nehupenyu hwamangwana. Itai kuti ndife ndiri muMuslim (uyo anozvipira kutevedzera mirairo yenyu), uye ndibatanidzei nevatsvene.”

Ayah 101

ذَٰلِكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡغَيۡبِ نُوحِيهِ إِلَيۡكَۖ وَمَا كُنتَ لَدَيۡهِمۡ إِذۡ أَجۡمَعُوٓاْ أَمۡرَهُمۡ وَهُمۡ يَمۡكُرُونَ

Idzi ndidzo nhaurwa dzakavanzika dzatinokuzarurira iwe (Muhammad (SAW)). Wakanga usinavo pavakaronga hurongwa hwavo pamwechete, uye pavakanga vachironga

Ayah 102

وَمَآ أَكۡثَرُ ٱلنَّاسِ وَلَوۡ حَرَصۡتَ بِمُؤۡمِنِينَ

Uye vanhu vazhinji havasi kuzotenda kunyange uchizvishuvira zvakanyanya

Ayah 103

وَمَا تَسۡـَٔلُهُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا ذِكۡرࣱ لِّلۡعَٰلَمِينَ

Uye hapana mubairo wauri kuvabvunza (Muhammad (SAW)) avo vari kuramba huporofita hwako) kubva pariri (Qur’aan), asi ringori yeuchidzo neyambiro kuvanhu vose

Ayah 104

وَكَأَيِّن مِّنۡ ءَايَةࣲ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ يَمُرُّونَ عَلَيۡهَا وَهُمۡ عَنۡهَا مُعۡرِضُونَ

Uye zvingani kubva muzviratidzo zvedenga nenyika zvavanopfuura nazvo, asi vachizvifuratira

Ayah 105

وَمَا يُؤۡمِنُ أَكۡثَرُهُم بِٱللَّهِ إِلَّا وَهُم مُّشۡرِكُونَ

Uye vazhinji vavo havatendi muna Allah kunze kwekuti vachivasanganisa (Allah) (nezvimwe zvivanamwari)

Ayah 106

أَفَأَمِنُوٓاْ أَن تَأۡتِيَهُمۡ غَٰشِيَةࣱ مِّنۡ عَذَابِ ٱللَّهِ أَوۡ تَأۡتِيَهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغۡتَةࣰ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ

Vanonzwa here vane chengetedzo kubva mukuputirwa nemarwadzo aAllah, kana kuti kuuya kwavari kwenguva yekupedzisira vakarivara, ivo vasingazivi

Ayah 107

قُلۡ هَٰذِهِۦ سَبِيلِيٓ أَدۡعُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِۚ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا۠ وَمَنِ ٱتَّبَعَنِيۖ وَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ

Iti (Muhammad (SAW)): “Iyi ndiyo nzira yangu, ndinodana kuna Allah zvine ruzivo, ini naani- nani vanonditevera. Uye rumbidzo ngadzive kuna Allah, uye handisi umwe weavo vanosanganisa (Allah nezvimwe zvinhu mukunamata)

Ayah 108

وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ إِلَّا رِجَالࣰ ا نُّوحِيٓ إِلَيۡهِم مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡقُرَىٰٓۗ أَفَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۗ وَلَدَارُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرࣱ لِّلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ

Uye hatina kutuma mumashure mako (sevatumwa) kunze kwevarume vataivazarurira (vataipa mashoko) kubva muvanhu vemudunhu. Havasati vambofamba here munyika uye vakaona kuti ndeapi akava magumo evaiva mumashure mavo? Uye zvirokwazvo, imba yehupenyu hwamangwana yakanakira avo vanotya Allah (voita mabasa akanaka uye vosiya akaipa). Ko hamunawo njere here

Ayah 109

حَتَّىٰٓ إِذَا ٱسۡتَيۡـَٔسَ ٱلرُّسُلُ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُمۡ قَدۡ كُذِبُواْ جَآءَهُمۡ نَصۡرُنَا فَنُجِّيَ مَن نَّشَآءُۖ وَلَا يُرَدُّ بَأۡسُنَا عَنِ ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ

(Vakaregererwa) Kusvika apo vatumwa vakarasa tarisiro uye vakafunga kuti vakange varambwa (nevanhu vavo), nokudaro rubatsiro rwedu rwakauya kwavari, uye vakanunurwa avo vataida. Uye marwadzo edu haafi akadzivirirwa kubva kuvanhu vasingatendi (vanotadza)

Ayah 110

لَقَدۡ كَانَ فِي قَصَصِهِمۡ عِبۡرَةࣱ لِّأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِۗ مَا كَانَ حَدِيثࣰ ا يُفۡتَرَىٰ وَلَٰكِن تَصۡدِيقَ ٱلَّذِي بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَتَفۡصِيلَ كُلِّ شَيۡءࣲ وَهُدࣰ ى وَرَحۡمَةࣰ لِّقَوۡمࣲ يُؤۡمِنُونَ

Zvirokwazvo munyaya dzavo, mune chidzidzo kuvanhu vanonzwisisa. Iri (Qur’aan) harisi mashoko akakanganiswa, asi chisimbiso cheizvo zvakauya mushure maro (Torah, Vhangeri nemamwe mabhuku), uye tsanangudzo yakazara yezvinhu zvose, uye gwara, uye tsitsi kuvanhu vanotenda

Ayah 111