Surah An-Nahl — The Bee

Surah An-Nahl (The Bee) is chapter 16 of the Quran, with 128 verses. This page presents the Arabic text with a Zulu translation, verse by verse.

أَتَىٰٓ أَمۡرُ ٱللَّهِ فَلَا تَسۡتَعۡجِلُوهُۚ سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ

Impoqo ka-Mvelinqangi iyeza ngakho-ke ungayijahi udumo malube kuye nokuphakanyiswa ngaphezu kwalokho abakwenzela uMvelinqangi abahlanganyeli ekumkhonzeni

Ayah 1

يُنَزِّلُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ بِٱلرُّوحِ مِنۡ أَمۡرِهِۦ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦٓ أَنۡ أَنذِرُوٓاْ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱتَّقُونِ

Uthumela phansi izingelosi nesambulo ngempoqo yakhe kunoma ngabe ubani amthandayo ezincekwini zakhe ukuze zexwaye ukuthi akunanto enokukhonzwa ngaphandle kwami (uMvelinqangi) ngakho-ke ngesabeni

Ayah 2

خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّۚ تَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ

Wadala amazulunomhlabangeqiniso, ungaphezukwakokonke lokho abamenzela ngakho abahlanganyeli ekumkhonzeni

Ayah 3

خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ مِن نُّطۡفَةࣲ فَإِذَا هُوَ خَصِيمࣱ مُّبِينࣱ‏

Wadala umuntu ngeconsi lesidoda elihlangene nokuphuma kwesifazane kepha (lowo muntu) nguyena oyisitha esigqamile

Ayah 4

وَٱلۡأَنۡعَٰمَ خَلَقَهَاۖ لَكُمۡ فِيهَا دِفۡءࣱ وَمَنَٰفِعُ وَمِنۡهَا تَأۡكُلُونَ

Nezinkomo wazidalela nina, kuzona kunemfudumalo (izembatho ezifudumele) kanye nenzuzo futhi niyayidla inyama yazo

Ayah 5

وَلَكُمۡ فِيهَا جَمَالٌ حِينَ تُرِيحُونَ وَحِينَ تَسۡرَحُونَ

Futhi kunobuhle kunina ngenkathi niziqhuba (nibuya nazo) nangenkathi nizikhiphela (emadlelweni azo)

Ayah 6

وَتَحۡمِلُ أَثۡقَالَكُمۡ إِلَىٰ بَلَدࣲ لَّمۡ تَكُونُواْ بَٰلِغِيهِ إِلَّا بِشِقِّ ٱلۡأَنفُسِۚ إِنَّ رَبَّكُمۡ لَرَءُوفࣱ رَّحِيمࣱ‏

Futhi zinithwalela imithwalo yenu esindayo ziyise endaweni ebeningeke nifinyelele kuyona ngaphandle kobunzima bemiphefumulo, ngempela iNkosi yenu inobubele inesihawu

Ayah 7

وَٱلۡخَيۡلَ وَٱلۡبِغَالَ وَٱلۡحَمِيرَ لِتَرۡكَبُوهَا وَزِينَةࣰۚ وَيَخۡلُقُ مَا لَا تَعۡلَمُونَ

Futhi (wadala) amahhashi neminyuzi nezimbongolo ukuze nikugibele (njengo) mhlobiso futhi udala konke lokho eningakwazi

Ayah 8

وَعَلَى ٱللَّهِ قَصۡدُ ٱلسَّبِيلِ وَمِنۡهَا جَآئِرࣱۚ وَلَوۡ شَآءَ لَهَدَىٰكُمۡ أَجۡمَعِينَ

Futhi ikuMvelinqangi inhloso yendlela (eqondile) futhi phakathi kwezindlela kunezinye eziphambukayo futhi ukube wayethanda wayezoniholela (endleleni eqondile) nonke

Ayah 9

هُوَ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءࣰۖ لَّكُم مِّنۡهُ شَرَابࣱ وَمِنۡهُ شَجَرࣱ فِيهِ تُسِيمُونَ

Nguyena owehlisela phansi amanzi (imvula) evela esibhakabhakeni ukuze niphuze kuyona, futhi ngayo (imvula) kumila izitshalo ezidliwa imfuyo

Ayah 10

يُنۢبِتُ لَكُم بِهِ ٱلزَّرۡعَ وَٱلزَّيۡتُونَ وَٱلنَّخِيلَ وَٱلۡأَعۡنَٰبَ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةࣰ لِّقَوۡمࣲ يَتَفَكَّرُونَ

Unimilisela ngayo izitshalo nomhlwathi (olivi) namasundu namagilebhisi kanye nazo zonke izinhlobo zezithelo, ngempela kulokho kunophawu ebantwini abacabangayo

Ayah 11

وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ وَٱلنُّجُومُ مُسَخَّرَٰتُۢ بِأَمۡرِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتࣲ لِّقَوۡمࣲ يَعۡقِلُونَ

Futhi wanenzela ubusuku nemini nelanga nenyanga kanye nezinkanyezi, kwenziwa ngempoqo yakhe, ngempela kulokho kunezimpawu ebantwni abanomqondo

Ayah 12

وَمَا ذَرَأَ لَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُخۡتَلِفًا أَلۡوَٰنُهُۥٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةࣰ لِّقَوۡمࣲ يَذَّكَّرُونَ

Futhi konke lokho anidalela kona emhlabeni kunemibala eyehlukehlukene ngempela kulokho kunophawu (kunesifundo) kubantu abacangayo

Ayah 13

وَهُوَ ٱلَّذِي سَخَّرَ ٱلۡبَحۡرَ لِتَأۡكُلُواْ مِنۡهُ لَحۡمࣰ ا طَرِيࣰّ ا وَتَسۡتَخۡرِجُواْ مِنۡهُ حِلۡيَةࣰ تَلۡبَسُونَهَاۖ وَتَرَى ٱلۡفُلۡكَ مَوَاخِرَ فِيهِ وَلِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ

Futhi nguyena owadala ulwandle ukuze nikwazi ukudla inyama entsha ephuma kulona (izinhlanzi nokunye) nokuthi nikhiphe kulona izinto zokuhlobisa enizigqokayo futhi nokuthi imikhumbi ihamba kulona nokuthi ukuze nifune umusa wakhe futhi ukuze nibonge

Ayah 14

وَأَلۡقَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ رَوَٰسِيَ أَن تَمِيدَ بِكُمۡ وَأَنۡهَٰرࣰ ا وَسُبُلࣰ ا لَّعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ

Futhi waphonsa emhlabeni izintaba zasimama hleze zizamazame kanye nani, kanye nemifula nezindlela ukuze nizihole nina uqobo lwenu

Ayah 15

وَعَلَٰمَٰتࣲۚ وَبِٱلنَّجۡمِ هُمۡ يَهۡتَدُونَ

Kanye nezimpawu nangezinkanyezi (ebusuku) bona bayaholeleka (ngenxa yokukhanya kwazo)

Ayah 16

أَفَمَن يَخۡلُقُ كَمَن لَّا يَخۡلُقُۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ

Ngakube lowo odalayo uyefana yini nalowo ongadali na? Ngakube anikhumbuli yini na

Ayah 17

وَإِن تَعُدُّواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ لَا تُحۡصُوهَآۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَغَفُورࣱ رَّحِيمࣱ‏

Futhi uma ningase (nifise) ukubala ububele bukaMvelinqangi angeke nikwazi ukububala ngempela uMvelinqangi uyathethelela unesihawu

Ayah 18

وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعۡلِنُونَ

Futhi uMvelinqangi uyakwazi konke lokho enikufihlayo nakho konke lokho enikuvezayo

Ayah 19

وَٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَا يَخۡلُقُونَ شَيۡـࣰٔ ا وَهُمۡ يُخۡلَقُونَ

Futhi labo abamemeza (abakhonza) abanye esikhundleni sikaMvelinqangi abadali lutho bona uqobo lwabo badalwa

Ayah 20

أَمۡوَٰتٌ غَيۡرُ أَحۡيَآءࣲۖ وَمَا يَشۡعُرُونَ أَيَّانَ يُبۡعَثُونَ

Abafile abaphili futhi abazi ukuthi bayovuswa nini

Ayah 21

إِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهࣱ وَٰحِدࣱۚ فَٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ قُلُوبُهُم مُّنكِرَةࣱ وَهُم مُّسۡتَكۡبِرُونَ

UMvelinqangi wenu uMvelinqangi oyedwa vo ngakho- ke labo abangakholelwa empilweni ezayo izinhliziyo zabo ziyakwenqaba (lokho) futhi bona bayazigabisa

Ayah 22

لَا جَرَمَ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُسۡتَكۡبِرِينَ

Akungabazeki ukuthi uMvelinqangi uyakwazi lokho abakufihlayo kanye nalokho abakuvezayo ngempela yena akabathandi abazigabisayo

Ayah 23

وَإِذَا قِيلَ لَهُم مَّاذَآ أَنزَلَ رَبُّكُمۡ قَالُوٓاْ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ

Futhi uma (bebuzwa) kuthiwa kubona yini eyembulwa iNkosi yena na? bathi, “izinganekwane zabantu basendulo”

Ayah 24

لِيَحۡمِلُوٓاْ أَوۡزَارَهُمۡ كَامِلَةࣰ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَمِنۡ أَوۡزَارِ ٱلَّذِينَ يُضِلُّونَهُم بِغَيۡرِ عِلۡمٍۗ أَلَا سَآءَ مَا يَزِرُونَ

Ukuze bakwazi ukuthwala imithwalo yabo yonke ngelanga lokuvuka kwabafileyo kanye nemithwalo yalabo ababadukisa ngaphandle kolwazi ngokungangabazeki kubi lokho abayokuthwala

Ayah 25

قَدۡ مَكَرَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ فَأَتَى ٱللَّهُ بُنۡيَٰنَهُم مِّنَ ٱلۡقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيۡهِمُ ٱلسَّقۡفُ مِن فَوۡقِهِمۡ وَأَتَىٰهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَشۡعُرُونَ

Labo ababengaphambilini kwabo benza icebo ngakho-ke uMvelinqangi weza ezakhiweni zabo eqhamuka ezisekelweni (zezakhiwo zabo) ngakho-ke lawela kubona uphahla luqhamuka ngaphezu kwabo nesijeziso saqhamuka kubona lapho babengaboni ukuthi singaqhamuka khona

Ayah 26

ثُمَّ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يُخۡزِيهِمۡ وَيَقُولُ أَيۡنَ شُرَكَآءِيَ ٱلَّذِينَ كُنتُمۡ تُشَٰٓقُّونَ فِيهِمۡۚ قَالَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ إِنَّ ٱلۡخِزۡيَ ٱلۡيَوۡمَ وَٱلسُّوٓءَ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ

Besekuthi ngosuku lokuvuka kwabafileyo abajabhise futhi athi, “baphi abahlanganyeli bami (enaningenzela bona) labo nina enaniphikisa ngabo (abakholwayo) labo ababenikwe ulwazi bayothi, “ngempela usuku lehlazo nokubi kuphezu kwabangakholwayo”

Ayah 27

ٱلَّذِينَ تَتَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ ظَالِمِيٓ أَنفُسِهِمۡۖ فَأَلۡقَوُاْ ٱلسَّلَمَ مَا كُنَّا نَعۡمَلُ مِن سُوٓءِۭۚ بَلَىٰٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

Labo izingelosi ezenza ukuthi bafe kulapho bona benze okungenabulungiswa emiphefumulweni yabo, ngakho- ke bayozinikela (bathi) “asizange sikwenze okubi” yebo (izingelosi ziyothi) “ngempela uMvelinqangi uyisazi saloko enanikwenza”

Ayah 28

فَٱدۡخُلُوٓاْ أَبۡوَٰبَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ فَلَبِئۡسَ مَثۡوَى ٱلۡمُتَكَبِّرِينَ

Ngakho-ke ngenani emasangweni esihogo nihlale khona phakathi ingunaphakade ngakho-ke yimbi indawo yokuhlala abazigabisayo

Ayah 29

۞وَقِيلَ لِلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ مَاذَآ أَنزَلَ رَبُّكُمۡۚ قَالُواْ خَيۡرࣰ اۗ لِّلَّذِينَ أَحۡسَنُواْ فِي هَٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةࣱۚ وَلَدَارُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرࣱۚ وَلَنِعۡمَ دَارُ ٱلۡمُتَّقِينَ

Futhi kuyothiwa kulabo ababenza okulungileyo, “yini eyembulwa iNkosi yenu na?” bayothi “okuhle kulabo abenza okuhle, kulomhlaba kunobuhle futhi ngempela ikhaya lempilo ezayo lingcono futhi ngempela lingelekhethelo ikhaya labalungileyo.”

Ayah 30

جَنَّٰتُ عَدۡنࣲ يَدۡخُلُونَهَا تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ لَهُمۡ فِيهَا مَا يَشَآءُونَۚ كَذَٰلِكَ يَجۡزِي ٱللَّهُ ٱلۡمُتَّقِينَ

Izivande zaseEden abayongena kuzona okugeleza ngaphansi kwazo imifula, okwabo khona yikhona konke abakuthandayo, uMvelinqangi ubanika kanjalo umvuzo abenzi bokuhle

Ayah 31

ٱلَّذِينَ تَتَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلَٰمٌ عَلَيۡكُمُ ٱدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

Labo izingelosi ezabenza ukuba bafe bengabalungileyo ziyothi “ukuthula makube kunina! Ngenani esivandeni ngenxa yalokho enanikwenza.”

Ayah 32

هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّآ أَن تَأۡتِيَهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ أَوۡ يَأۡتِيَ أَمۡرُ رَبِّكَۚ كَذَٰلِكَ فَعَلَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ وَمَا ظَلَمَهُمُ ٱللَّهُ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ

Ngakube balinde (okuthize) ngaphandle kokuthi izingelosi zifike kubona noma ukuthi kufike impoqo yeNkosi yakho na? Benza kanjalo labo ababengaphambilini kwabo futhi uMvelinqangi akazange enze okungenabulungiswa kubona kepha imiphefumulo yabo eyazona yona

Ayah 33

فَأَصَابَهُمۡ سَيِّـَٔاتُ مَا عَمِلُواْ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ

Ngakho-ke behlelwa ilobo bubi ababekwenza futhi kwaqiniseka kubona lokho ababenza inhlekisa ngakho

Ayah 34

وَقَالَ ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ لَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَا عَبَدۡنَا مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءࣲ نَّحۡنُ وَلَآ ءَابَآؤُنَا وَلَا حَرَّمۡنَا مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءࣲۚ كَذَٰلِكَ فَعَلَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ فَهَلۡ عَلَى ٱلرُّسُلِ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ

Futhi labo ababekhonza izithixo bathi, “ukube uMvelinqangi wayethanda sasingeke sikhonze lutho esikhundleni sakhe thina nabobaba bethu futhi sasingeke sinqabele lutho ngaphandle kwakhe, benza kanjalo labo ababengaphambilini kwabo, ngakube ukhona yini omunye umsebenzi ophezu kwezithunywa ngaphandle kokudlulisa umyalezo ocacile na

Ayah 35

وَلَقَدۡ بَعَثۡنَا فِي كُلِّ أُمَّةࣲ رَّسُولًا أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱجۡتَنِبُواْ ٱلطَّٰغُوتَۖ فَمِنۡهُم مَّنۡ هَدَى ٱللَّهُ وَمِنۡهُم مَّنۡ حَقَّتۡ عَلَيۡهِ ٱلضَّلَٰلَةُۚ فَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُكَذِّبِينَ

Futhi ngempela sathumela kuzona zonke izizwe isithunywa ukuze (abantu) bakhonze uMvelinqangi baqhelelane nabonkulunkulu bamanga (izithixo) ngakho-ke phakathi kwabo kunalabo abaholwa nguMvelinqangi futhi phakathi kwabo kunalabo okugxilisiwe kubona ukuduka ngakho-ke hambani emhlabeni bese niyabona ukuthi sasinjani isiphetho sababephika

Ayah 36

إِن تَحۡرِصۡ عَلَىٰ هُدَىٰهُمۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي مَن يُضِلُّۖ وَمَا لَهُم مِّن نَّٰصِرِينَ

Uma ufisa ukubahola ngakho-ke ngempela uMvelinqangi akabaholi labo abadukisile futhi angeke baze babenabo abasizi

Ayah 37

وَأَقۡسَمُواْ بِٱللَّهِ جَهۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡ لَا يَبۡعَثُ ٱللَّهُ مَن يَمُوتُۚ بَلَىٰ وَعۡدًا عَلَيۡهِ حَقࣰّ ا وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ

Futhi bafunga ngoMvelinqangi izifungo zabo ezinzima, uMvelinqangiangekeamvuselowoofayoyebo! Kuyisithembiso kuyena esiyiqiniso kepha iningi labantu alazi

Ayah 38

لِيُبَيِّنَ لَهُمُ ٱلَّذِي يَخۡتَلِفُونَ فِيهِ وَلِيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَنَّهُمۡ كَانُواْ كَٰذِبِينَ

Ukuze abacacisele lokho abaphikisana kukona futhi ukuze bazi labo abangakholwanga ukuthi ngempela bona babengabaqambi bamanga

Ayah 39

إِنَّمَا قَوۡلُنَا لِشَيۡءٍ إِذَآ أَرَدۡنَٰهُ أَن نَّقُولَ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ

Kuphela inkulumo yethu entweni uma siyiqondile sithi kuyona “yenzeka” bese iyenzeka

Ayah 40

وَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ فِي ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا ظُلِمُواْ لَنُبَوِّئَنَّهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةࣰۖ وَلَأَجۡرُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَكۡبَرُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ

Futhi labo ababefuduka ngenxa kaMvelinqangi emva kokuba becindezelwe ngempela sizobahlalisa lapho emhlabeni inhlalo enhle futhi nomvuzo wempilo ezayo mkhulu kakhulu ukube bebazi

Ayah 41

ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ

Labo ababekezela futhi babeka ithemba eNkosini yabo

Ayah 42

وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ إِلَّا رِجَالࣰ ا نُّوحِيٓ إِلَيۡهِمۡۖ فَسۡـَٔلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلذِّكۡرِ إِن كُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ

Futhi asizange sithumele muntu ngaphambilini kwakho ngaphandle kwamadoda esambulo kuwona (umyalezo wethu) ngakho-ke buzani abantu abaziyo uma ningazi

Ayah 43

بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَٱلزُّبُرِۗ وَأَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ٱلذِّكۡرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيۡهِمۡ وَلَعَلَّهُمۡ يَتَفَكَّرُونَ

(Sabathumela) nezimpawu ezicacile neZabur sabe sesembula kuwena isikhumbuzo (iQur’an) ukuze ucacisele abantu lokho okwembulwa kubona futhi ukuze babe nokucabanga

Ayah 44

أَفَأَمِنَ ٱلَّذِينَ مَكَرُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن يَخۡسِفَ ٱللَّهُ بِهِمُ ٱلۡأَرۡضَ أَوۡ يَأۡتِيَهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَشۡعُرُونَ

Ngakho-ke ngakube bazizwa bephephile yini labo abenza amacebo amabi ukuthi uMvelinqangi angeke enze umhlaba ukuthi ubagwinye noma ukuthi bafikelwe isijeziso lapho bengaboni khona na

Ayah 45

أَوۡ يَأۡخُذَهُمۡ فِي تَقَلُّبِهِمۡ فَمَا هُم بِمُعۡجِزِينَ

Noma ukuthi ababambe (abajezise) ekuyeni kwabo phambili nasemumva ngakho-ke bona angeke baphunyuke

Ayah 46

أَوۡ يَأۡخُذَهُمۡ عَلَىٰ تَخَوُّفࣲ فَإِنَّ رَبَّكُمۡ لَرَءُوفࣱ رَّحِيمٌ

Noma ukuthi ababambe lapho besaba khona ngakho-ke ngempela iNkosi yenu inobubele inesihawu

Ayah 47

أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَىٰ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءࣲ يَتَفَيَّؤُاْ ظِلَٰلُهُۥ عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَٱلشَّمَآئِلِ سُجَّدࣰ ا لِّلَّهِ وَهُمۡ دَٰخِرُونَ

Ngakube abakuboni yini konke lokho akudala uMvelinqangi na? Izithunzi zako ziya ngasesandleni sokudla nangakwesobunxele zakhothamela uMvelinqangi kulapho zona zezithobileyo

Ayah 48

وَلِلَّهِۤ يَسۡجُدُۤ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ مِن دَآبَّةࣲ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ وَهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ

Futhi kukhothamela uMvelinqangi konke okusemazulwini nakho konke okusemhlabeni okuyizidalwa eziphilayo kanye nezingelosi futhi zona azizigabisi

Ayah 49

يَخَافُونَ رَبَّهُم مِّن فَوۡقِهِمۡ وَيَفۡعَلُونَ مَا يُؤۡمَرُونَ۩

Ziyayesaba iNkosi yazo ngaphezu kwabo futhi zenza lokho ezikuphoqwayo ukuba zikwenze

Ayah 50

۞وَقَالَ ٱللَّهُ لَا تَتَّخِذُوٓاْ إِلَٰهَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِۖ إِنَّمَا هُوَ إِلَٰهࣱ وَٰحِدࣱ فَإِيَّٰيَ فَٱرۡهَبُونِ

Futhi uNkulunkulu wathi “ningabi noNkulunkulu ababili” kuphela yena unguNkulunkulu oyedwa, ngakho-ke yesabani mina kuphela

Ayah 51

وَلَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَهُ ٱلدِّينُ وَاصِبًاۚ أَفَغَيۡرَ ٱللَّهِ تَتَّقُونَ

Futhi kungokwakhe konke okusemazulwini nasemhlabeni futhi inkolo ingeyakhe, ngakube nesaba omunye kunoMvelinqangi na

Ayah 52

وَمَا بِكُم مِّن نِّعۡمَةࣲ فَمِنَ ٱللَّهِۖ ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ ٱلضُّرُّ فَإِلَيۡهِ تَجۡـَٔرُونَ

Futhi noma ngabe ububele buni eninabo ngakho-ke buvela kuMvelinqangi bese kuthi uma nithintwa ukuhlupheka bese nikhala kuyena

Ayah 53

ثُمَّ إِذَا كَشَفَ ٱلضُّرَّ عَنكُمۡ إِذَا فَرِيقࣱ مِّنكُم بِرَبِّهِمۡ يُشۡرِكُونَ

Besekuthi uma esusa ukuhlupheka kunina kulapho ingxenye yeqembu lenu lenzela iNkosi yalo abahlanganyeli ekuyikhonzeni

Ayah 54

لِيَكۡفُرُواْ بِمَآ ءَاتَيۡنَٰهُمۡۚ فَتَمَتَّعُواْ فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ

Ukuze bakuphike lokho esabanika kona ngakho-ke zithokoziseni niyokwazi (masinyane umphumela waloko)

Ayah 55

وَيَجۡعَلُونَ لِمَا لَا يَعۡلَمُونَ نَصِيبࣰ ا مِّمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡۗ تَٱللَّهِ لَتُسۡـَٔلُنَّ عَمَّا كُنتُمۡ تَفۡتَرُونَ

Futhi babekela lokho abangakwazi ingxenye kulokho esabapha kona ngoMvelinqangi! Ngempela niyobuzwa ngalokho enikuqambayo

Ayah 56

وَيَجۡعَلُونَ لِلَّهِ ٱلۡبَنَٰتِ سُبۡحَٰنَهُۥ وَلَهُم مَّا يَشۡتَهُونَ

Futhi babekela uMvelinqangi amadodakazi makadunyiswe (uphakeme unamandla) futhi okwabo ilokho abakufisayo

Ayah 57

وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُم بِٱلۡأُنثَىٰ ظَلَّ وَجۡهُهُۥ مُسۡوَدࣰّ ا وَهُوَ كَظِيمࣱ‏

Futhi uma oyedwa wabo etshelwa izindaba ezimnandi zokuthi (uzozala) owesifazane buyahwaqabala ubuso bakhe bubemnyama futhi agcwale intukuthelo

Ayah 58

يَتَوَٰرَىٰ مِنَ ٱلۡقَوۡمِ مِن سُوٓءِ مَا بُشِّرَ بِهِۦٓۚ أَيُمۡسِكُهُۥ عَلَىٰ هُونٍ أَمۡ يَدُسُّهُۥ فِي ٱلتُّرَابِۗ أَلَا سَآءَ مَا يَحۡكُمُونَ

Azifihle ebantwini ngenxa yokubi atshelwe ngako (ukuzala ingane eyisifazane) ngakube kufanele ayigcine njengechilo noma ayingcwabe emhlabathini ngokungangabazeki ububi ilobo abakwehlulelayo

Ayah 59

لِلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ مَثَلُ ٱلسَّوۡءِۖ وَلِلَّهِ ٱلۡمَثَلُ ٱلۡأَعۡلَىٰۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ

Kulabo abangakholelwa empilweni ezayo kuyisibonelo esibi futhi singesikaMvelinqangi isibonelo esiphakeme kakhulu futhi yena uphakeme ngamandla unobuhlakani

Ayah 60

وَلَوۡ يُؤَاخِذُ ٱللَّهُ ٱلنَّاسَ بِظُلۡمِهِم مَّا تَرَكَ عَلَيۡهَا مِن دَآبَّةࣲ وَلَٰكِن يُؤَخِّرُهُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلࣲ مُّسَمࣰّ ىۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمۡ لَا يَسۡتَـٔۡخِرُونَ سَاعَةࣰ وَلَا يَسۡتَقۡدِمُونَ

Futhi ukube uMvelinqangi wayebabamba (abajezise) abantu ngenxa yokona kwabo wayengeke ashiye kuwona (umhlaba) ngisho noma sinye isidalwa kepha ubahlehlisa kuze kube isikhathi esinqunyiwe ngakho-ke uma sesifikile isikhathi sabo angeke bakwazi ukulibambezela ihora futhi angeke bakwazi ukuliqhubekisa

Ayah 61

وَيَجۡعَلُونَ لِلَّهِ مَا يَكۡرَهُونَۚ وَتَصِفُ أَلۡسِنَتُهُمُ ٱلۡكَذِبَ أَنَّ لَهُمُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ لَا جَرَمَ أَنَّ لَهُمُ ٱلنَّارَ وَأَنَّهُم مُّفۡرَطُونَ

Futhi benzela uMvelinqangi lokho abangakuthandi nezilimi zabo ziphikelela ekuqambeni amanga ukuthi okwabo okulungile ngokwedlulele ngokungangabazeki ukuthi okwabo ngumlilo, futhi ngempela bona bayoshiywa benganikiwe

Ayah 62

تَٱللَّهِ لَقَدۡ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰٓ أُمَمࣲ مِّن قَبۡلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ ٱلۡيَوۡمَ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمࣱ‏

Ngifunga ngoMvelinqangi! Ngempela sazithumela (izithunywa) ezizweni ngaphambilini kwakho kepha usathane wabenzela ukuthi zibukeke zizinhle izenzo zabo ngakho-ke yena ungumvikeli wabo kulolusuku futhi okwabo isijeziso esibuhlungu

Ayah 63

وَمَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ إِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ ٱلَّذِي ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِ وَهُدࣰ ى وَرَحۡمَةࣰ لِّقَوۡمࣲ يُؤۡمِنُونَ

Futhi asiyithumelanga kuwena incwadi ngaphandle kokuba ubacacisele lokho ababephikisana ngako, nokuhola nomusa kubantu abakholwayo

Ayah 64

وَٱللَّهُ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءࣰ فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَآۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةࣰ لِّقَوۡمࣲ يَسۡمَعُونَ

Futhi uMvelinqangi wehlisa amanzi (wanethisa imvula) evela esibhakabhakeni ngakho-ke wavusa ngayo umhlaba emva kokufa kwawo, ngempela kulokho kunophawu kubantu abalalelayo

Ayah 65

وَإِنَّ لَكُمۡ فِي ٱلۡأَنۡعَٰمِ لَعِبۡرَةࣰۖ نُّسۡقِيكُم مِّمَّا فِي بُطُونِهِۦ مِنۢ بَيۡنِ فَرۡثࣲ وَدَمࣲ لَّبَنًا خَالِصࣰ ا سَآئِغࣰ ا لِّلشَّٰرِبِينَ

Futhi ngempela ezinkomeni, kunesifundo kunina siniphuzisa kulokho okuseziswini zazo okuphuma phakathi kobulongwe negazi ubisi olumsulwa oluhlwabusile kwabaliphuzayo

Ayah 66

وَمِن ثَمَرَٰتِ ٱلنَّخِيلِ وَٱلۡأَعۡنَٰبِ تَتَّخِذُونَ مِنۡهُ سَكَرࣰ ا وَرِزۡقًا حَسَنًاۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةࣰ لِّقَوۡمࣲ يَعۡقِلُونَ

Futhi nasezithelweni zamasundu nasemagilebhisini nifumana kuzona okudakisayo nesipho esihle, ngempela kulokho kunophawu (isifundo) kubantu abanomqondo

Ayah 67

وَأَوۡحَىٰ رَبُّكَ إِلَى ٱلنَّحۡلِ أَنِ ٱتَّخِذِي مِنَ ٱلۡجِبَالِ بُيُوتࣰ ا وَمِنَ ٱلشَّجَرِ وَمِمَّا يَعۡرِشُونَ

Futhi iNkosi yakho yembula enyosini ukuthi ayakhe izindlu zayo ezintabeni nasezihlahleni nakulokho (abantu) abakwakhayo

Ayah 68

ثُمَّ كُلِي مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ فَٱسۡلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلࣰ اۚ يَخۡرُجُ مِنۢ بُطُونِهَا شَرَابࣱ مُّخۡتَلِفٌ أَلۡوَٰنُهُۥ فِيهِ شِفَآءࣱ لِّلنَّاسِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةࣰ لِّقَوۡمࣲ يَتَفَكَّرُونَ

Bese udla kuzona zonke izithelo uhambe ezindleleni zeNkosi yakho ezenziwe zaba lula, eziswini zazo kuphuma iziphuzo ezinemibala ehlukehlukene okukhona kuzona (iziphuzo ezinemibala ehlukehlukene) ukwelashwa kwabantu ngempela kulokho kunophawu kubantu abacabangayo

Ayah 69

وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ ثُمَّ يَتَوَفَّىٰكُمۡۚ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرۡذَلِ ٱلۡعُمُرِ لِكَيۡ لَا يَعۡلَمَ بَعۡدَ عِلۡمࣲ شَيۡـًٔاۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمࣱ قَدِيرࣱ‏

Futhi uMvelinqangi wanidala wayesenenza ukuba nife futhi phakathi kwenu kunalowo oyobuyiselwa emumva ekukhuleni ngokweqile (ekugugeni) ukuze angabi nolwazi emva kokuba esekwazile okuthize, ngempela uMvelinqangi unolwazi unamandla (okwenza zonke izinto)

Ayah 70

وَٱللَّهُ فَضَّلَ بَعۡضَكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضࣲ فِي ٱلرِّزۡقِۚ فَمَا ٱلَّذِينَ فُضِّلُواْ بِرَآدِّي رِزۡقِهِمۡ عَلَىٰ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ فَهُمۡ فِيهِ سَوَآءٌۚ أَفَبِنِعۡمَةِ ٱللَّهِ يَجۡحَدُونَ

Futhi uMvelinqangi wakhetha abanye benu (waba nobubele kwabanye benu) kunabanye mayelana nezipho ngakho-ke labo ababekhethiwe ngaphezu kwabanye angeke izipho zabo bazinike labo abasezandleni zabo zangakwesokudla (izigqila) ukuze bona balingane kukona, ngakube baphika ububele bukaMvelinqangi na

Ayah 71

وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجࣰ ا وَجَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَزۡوَٰجِكُم بَنِينَ وَحَفَدَةࣰ وَرَزَقَكُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِۚ أَفَبِٱلۡبَٰطِلِ يُؤۡمِنُونَ وَبِنِعۡمَتِ ٱللَّهِ هُمۡ يَكۡفُرُونَ

FuthiuMvelinqangiwanenzelaninauqobolwenuamakhosikazi futhi wanipha amadodana nabazukulu emakhosikazini enu futhi wanipha ezintweni ezinhle, ngakube bakholelwa entweni eyize leze bese bona bephika ububele bukaMvelinqangi na

Ayah 72

وَيَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَمۡلِكُ لَهُمۡ رِزۡقࣰ ا مِّنَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ شَيۡـࣰٔ ا وَلَا يَسۡتَطِيعُونَ

FuthiesikhundlenisikaMvelinqangibakhonzalokhookungeke kubaphathele lutho okuyisipho emazulwini nasemhlabeni futhi abanamandla

Ayah 73

فَلَا تَضۡرِبُواْ لِلَّهِ ٱلۡأَمۡثَالَۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ وَأَنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ

Ngakho-ke musani ukwenzela uMvelinqangi izibonelo, ngempela uMvelinqangi uyazi kepha nina anazi

Ayah 74

۞ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا عَبۡدࣰ ا مَّمۡلُوكࣰ ا لَّا يَقۡدِرُ عَلَىٰ شَيۡءࣲ وَمَن رَّزَقۡنَٰهُ مِنَّا رِزۡقًا حَسَنࣰ ا فَهُوَ يُنفِقُ مِنۡهُ سِرࣰّ ا وَجَهۡرًاۖ هَلۡ يَسۡتَوُۥنَۚ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ

UMvelinqangi wenza isibonelo ngesigqila esinomnikazi esingenamandla okwenza lutho kanye nalowo esamupha isipho esihle esivela kuthina ngakho-ke uyanikela ngengxenye ethize kusona esithe nasobala, ngakube bayalingana yini na? Udumo lungolukaMvelinqangi! Kepha iningi labo alazi

Ayah 75

وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلࣰ ا رَّجُلَيۡنِ أَحَدُهُمَآ أَبۡكَمُ لَا يَقۡدِرُ عَلَىٰ شَيۡءࣲ وَهُوَ كَلٌّ عَلَىٰ مَوۡلَىٰهُ أَيۡنَمَا يُوَجِّههُّ لَا يَأۡتِ بِخَيۡرٍ هَلۡ يَسۡتَوِي هُوَ وَمَن يَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَهُوَ عَلَىٰ صِرَٰطࣲ مُّسۡتَقِيمࣲ‏

Futhi uMvelinqangi wenza isibonelo samadoda amabili oyedwa kubona bobabili uyisimungulu akanamandla okwenza okuthize futhi yena ungumthwalo kumnikazi wakhe noma ngabe umthuma kuphi akabuyi nalutho oluhle, ngakube yena uyalingana yini kanye nalowo ophoqa ngobulungiswa futhi yena esendleleni eqondile na

Ayah 76

وَلِلَّهِ غَيۡبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَمَآ أَمۡرُ ٱلسَّاعَةِ إِلَّا كَلَمۡحِ ٱلۡبَصَرِ أَوۡ هُوَ أَقۡرَبُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءࣲ قَدِيرࣱ‏

Futhi kungokukaMvelinqangi okungabonwayo okusemazul- wini nasemhlabeni futhi udaba (lokufika) kwehora aliyilutho ngaphandle kokuthi liyoba ngukuphazima kweso noma yena useduzane, ngempela uMvelinqangi unamandla ngaphezu kwazo zonke izinto

Ayah 77

وَٱللَّهُ أَخۡرَجَكُم مِّنۢ بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ شَيۡـࣰٔ ا وَجَعَلَ لَكُمُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَٱلۡأَفۡـِٔدَةَ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ

Futhi uMvelinqangi wanikhipha eziswini zabomama benu naningazi lutho wanipha ukuzwa nokubona nezinhliziyo ukuze nibe nokubonga

Ayah 78

أَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَى ٱلطَّيۡرِ مُسَخَّرَٰتࣲ فِي جَوِّ ٱلسَّمَآءِ مَا يُمۡسِكُهُنَّ إِلَّا ٱللَّهُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتࣲ لِّقَوۡمࣲ يُؤۡمِنُونَ

Ngakube abaziboni yini izinyoni ezindiza emkhathini wesibhakabhaka akekho ozithintayo ngaphandle kukaMvelinqangi, ngempela kulokho kunezimpawu kubantu abakholwayo

Ayah 79

وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّنۢ بُيُوتِكُمۡ سَكَنࣰ ا وَجَعَلَ لَكُم مِّن جُلُودِ ٱلۡأَنۡعَٰمِ بُيُوتࣰ ا تَسۡتَخِفُّونَهَا يَوۡمَ ظَعۡنِكُمۡ وَيَوۡمَ إِقَامَتِكُمۡ وَمِنۡ أَصۡوَافِهَا وَأَوۡبَارِهَا وَأَشۡعَارِهَآ أَثَٰثࣰ ا وَمَتَٰعًا إِلَىٰ حِينࣲ‏

Futhi nguMvelinqangi owaninika indawo yokuhlala ezindlini zenu futhi wanenzela ngezikhumba zezinkomo izindlu zalula (ukuzithwala) mhla nihamba nangamhla nihlala (lapho nifudukele khona) kanye nangovolo noboya bemvu nangoboya (bamakameli nezimbuzi) ukuze kuhlobiseke bahlale kahle okwesikhashana

Ayah 80

وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّمَّا خَلَقَ ظِلَٰلࣰ ا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ ٱلۡجِبَالِ أَكۡنَٰنࣰ ا وَجَعَلَ لَكُمۡ سَرَٰبِيلَ تَقِيكُمُ ٱلۡحَرَّ وَسَرَٰبِيلَ تَقِيكُم بَأۡسَكُمۡۚ كَذَٰلِكَ يُتِمُّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تُسۡلِمُونَ

Futhi nguMvelinqangi owanenzela kulokho akudalile umthunzi futhi wanenzela izindawo zokuphephela ezintabeni futhi wanenzela nezembatho ezinihlenga ekushiseni kanye nezembatho zensimbi ukunihlenga ekwesabeni (empini) uwuphelelisa kanjalo umusa wakhe phezu kwenu ukuze mhlawumbe nizinikele ngaphansi kwentando yakhe

Ayah 81

فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنَّمَا عَلَيۡكَ ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ

Ngakho-ke uma befulathela, kuphela umthwala ophezu kwakho ukudlulisa umyalezo ocacile

Ayah 82

يَعۡرِفُونَ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ ثُمَّ يُنكِرُونَهَا وَأَكۡثَرُهُمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ

Bayawazi umusa kaMvelinqangi kepha bayawuphika futhi iningi labo alikholwa

Ayah 83

وَيَوۡمَ نَبۡعَثُ مِن كُلِّ أُمَّةࣲ شَهِيدࣰ ا ثُمَّ لَا يُؤۡذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ وَلَا هُمۡ يُسۡتَعۡتَبُونَ

Futhi ngosuku mhla sivusa ufakazi kuzona zonke izizwe, ithuba angeke lize linikezwe labo abangazange bakholwa

Ayah 84

وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلۡعَذَابَ فَلَا يُخَفَّفُ عَنۡهُمۡ وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ

Futhi labo abayizoni uma besibona isijeziso, ngakho-ke angeke benziwele (isijeziso) lula futhi angeke banikwe ithuba

Ayah 85

وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ شُرَكَآءَهُمۡ قَالُواْ رَبَّنَا هَٰٓؤُلَآءِ شُرَكَآؤُنَا ٱلَّذِينَ كُنَّا نَدۡعُواْ مِن دُونِكَۖ فَأَلۡقَوۡاْ إِلَيۡهِمُ ٱلۡقَوۡلَ إِنَّكُمۡ لَكَٰذِبُونَ

Futhi labo ababekhonza izithixo uma sebezibona izithixo zabo bayothi, “Nkosi yethu lezi izithixo zethu esasizikhonza esikhundleni sakho ngakho-ke bayoyiphonsa kuzona inkulumo, ngempela nina ningabaqambi bamanga”

Ayah 86

وَأَلۡقَوۡاْ إِلَى ٱللَّهِ يَوۡمَئِذٍ ٱلسَّلَمَۖ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ

Futhi bayozinikela kuMvelinqangi ngalolosuku futhi kuyobalahlekela konke lokho ababekuqamba

Ayah 87

ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ زِدۡنَٰهُمۡ عَذَابࣰ ا فَوۡقَ ٱلۡعَذَابِ بِمَا كَانُواْ يُفۡسِدُونَ

Laba abangazange bakholwe futhi bavimbela (abanye) endleleni kaMvelinqangi siyonezelela kubona isijeziso phezu kwesijeziso ngenxa yokuthi babeyizoni

Ayah 88

وَيَوۡمَ نَبۡعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةࣲ شَهِيدًا عَلَيۡهِم مِّنۡ أَنفُسِهِمۡۖ وَجِئۡنَا بِكَ شَهِيدًا عَلَىٰ هَٰٓؤُلَآءِۚ وَنَزَّلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ تِبۡيَٰنࣰ ا لِّكُلِّ شَيۡءࣲ وَهُدࣰ ى وَرَحۡمَةࣰ وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُسۡلِمِينَ

Futhi ngosuku lapho siyokhipha kuzona izizwe ufakazi (abaphrofethi) abayobhekana nabo bephuma phakathi kwabo bese siletha wena (Muhammad) ukuze ube ngufakazi kubona futhi sayembula kuwena incwadi (iQur’an) echaza zonke izinto neholayo nomusa nezindaba ezimnandi zabazinikeleyo ngaphansi kwentando kaMvelinqangi

Ayah 89

۞إِنَّ ٱللَّهَ يَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَٱلۡإِحۡسَٰنِ وَإِيتَآيِٕ ذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَيَنۡهَىٰ عَنِ ٱلۡفَحۡشَآءِ وَٱلۡمُنكَرِ وَٱلۡبَغۡيِۚ يَعِظُكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ

Ngempela uMvelinqangi uphoqa ngobulungiswa nokwenza okuhle nokupha labo abaseduzane (izihlobo) futhi uyazenqabela izenzo ezimbi nokungahloniphi nengcindezelo, uyaniyala ukuze nikhumbule

Ayah 90

وَأَوۡفُواْ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ إِذَا عَٰهَدتُّمۡ وَلَا تَنقُضُواْ ٱلۡأَيۡمَٰنَ بَعۡدَ تَوۡكِيدِهَا وَقَدۡ جَعَلۡتُمُ ٱللَّهَ عَلَيۡكُمۡ كَفِيلًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا تَفۡعَلُونَ

Futhi gcwalisani isivumelwano sikaMvelinqangi uma nenze isivumelwano futhi ningazephuli izifungo emva kokuziqinisekisa kulapho senenze uMvelinqangi waba isiphephelo kunina, ngempela uMvelinqangi uyakwazi konke lokho enikwenzayo

Ayah 91

وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّتِي نَقَضَتۡ غَزۡلَهَا مِنۢ بَعۡدِ قُوَّةٍ أَنكَٰثࣰ ا تَتَّخِذُونَ أَيۡمَٰنَكُمۡ دَخَلَۢا بَيۡنَكُمۡ أَن تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرۡبَىٰ مِنۡ أُمَّةٍۚ إِنَّمَا يَبۡلُوكُمُ ٱللَّهُ بِهِۦۚ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ مَا كُنتُمۡ فِيهِ تَخۡتَلِفُونَ

Futhi ningabi njengalowo owesifazane owaqaqa intambo emva kokuba (eseyenzile) yaqina ngokuthatha izifungo zenu zibe (inkohliso) phakathi kwenu, uma esinye isizwe sidlondlobele kunesinye kuphela uMvelinqangi uyanivivinya ngako futhi uyonichazela ngosuku lokuvuka kwabafileyo konke lokho enaniphikisana ngakho

Ayah 92

وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمۡ أُمَّةࣰ وَٰحِدَةࣰ وَلَٰكِن يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۚ وَلَتُسۡـَٔلُنَّ عَمَّا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

Futhi ukube uMvelinqangi wayethanda wayezonenza isizwe esisodwa kepha udukisa lowo amthandayo futhi aholele endleleni eqondile lowo amthandayo futhi ngempela niyobuzwa ngalokho enanikwenza

Ayah 93

وَلَا تَتَّخِذُوٓاْ أَيۡمَٰنَكُمۡ دَخَلَۢا بَيۡنَكُمۡ فَتَزِلَّ قَدَمُۢ بَعۡدَ ثُبُوتِهَا وَتَذُوقُواْ ٱلسُّوٓءَ بِمَا صَدَدتُّمۡ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَكُمۡ عَذَابٌ عَظِيمࣱ‏

Futhi ningabokwenza izifungo zenu phakathi kwenu ukuthi zibe inkohliso kunjengokushelela konyawo emva kokuqiniseka kwalo futhi yizwani okubi ngenxa yokuthi nanivimbela abantu endleleni kaMvelinqangi futhi okwenu kuyoba isijeziso esikhulu (esinzima)

Ayah 94

وَلَا تَشۡتَرُواْ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ ثَمَنࣰ ا قَلِيلًاۚ إِنَّمَا عِندَ ٱللَّهِ هُوَ خَيۡرࣱ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ

Futhi ningabothenga isivumelwano sikaMvelinqangi ngenani elincane (ngokungeyinzuzo yalutho) kuphela okukuMvelinqangi kungcono kunina ukuba nje benazi

Ayah 95

مَا عِندَكُمۡ يَنفَدُ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ بَاقࣲۗ وَلَنَجۡزِيَنَّ ٱلَّذِينَ صَبَرُوٓاْ أَجۡرَهُم بِأَحۡسَنِ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

Konke lokho eninako kuyedlula kepha konke lokhu okukuMvelinqangi kuhlala kukhona njalo futhi ngempela siyobanika umvuzo labo ababekezelayo, umvuzo wabo ngenxa yobuhle ababekwenza

Ayah 96

مَنۡ عَمِلَ صَٰلِحࣰ ا مِّن ذَكَرٍ أَوۡ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤۡمِنࣱ فَلَنُحۡيِيَنَّهُۥ حَيَوٰةࣰ طَيِّبَةࣰۖ وَلَنَجۡزِيَنَّهُمۡ أَجۡرَهُم بِأَحۡسَنِ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

Lowo owenza izenzo ezilungileyo ngisho noma ngabe owesilisa noma owesifazane ebe engakholwa ngakho-ke siyomenza ukuthi aphile impilo enhle futhi ngempela siyobanika umvuzo, umvuzo wabo ngenxa yobuhle ababekwenza

Ayah 97

فَإِذَا قَرَأۡتَ ٱلۡقُرۡءَانَ فَٱسۡتَعِذۡ بِٱللَّهِ مِنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ ٱلرَّجِيمِ

Ngakho-ke uma ufunda iQur’an funa isiphephelo kuMvelinqangi ukuze uphephe kusathane owagxoshwa (embusweni kaMvelinqangi)

Ayah 98

إِنَّهُۥ لَيۡسَ لَهُۥ سُلۡطَٰنٌ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ

Ngempela yena (usathane) akanalo igunya phezu kwalabo abakholwayo futhi babeka ithemba eNkosini yabo

Ayah 99

إِنَّمَا سُلۡطَٰنُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يَتَوَلَّوۡنَهُۥ وَٱلَّذِينَ هُم بِهِۦ مُشۡرِكُونَ

Kuphela igunya lakhe liphezu kwalabo abangabangane bakhe kanye nakulabo abenzela uMvelinqangi abahlanganyeli ekumkhonzeni (abakhonzi bezithixo)

Ayah 100

وَإِذَا بَدَّلۡنَآ ءَايَةࣰ مَّكَانَ ءَايَةࣲ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوٓاْ إِنَّمَآ أَنتَ مُفۡتَرِۭۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ

Futhi uma sishintsha ivesi endaweni yevesi manjalo uMvelinqangi owazi ngokwedlulele ngalokho akwembulayo (akuthumela phansi) bathi “kuphela wena ungumqambi” (wamanga) kepha iningi labo alazi

Ayah 101

قُلۡ نَزَّلَهُۥ رُوحُ ٱلۡقُدُسِ مِن رَّبِّكَ بِٱلۡحَقِّ لِيُثَبِّتَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَهُدࣰ ى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُسۡلِمِينَ

Ithi, “umoya ongcwele (uGabriyeli) oyilethile (iQur’an) evela eNkosini yakho ngeqiniso ukuze iqinise labo abakholwayo, nokubahola futhi ibe njengomlethi wezindaba ezimnandi kwabakholwayo”

Ayah 102

وَلَقَدۡ نَعۡلَمُ أَنَّهُمۡ يَقُولُونَ إِنَّمَا يُعَلِّمُهُۥ بَشَرࣱۗ لِّسَانُ ٱلَّذِي يُلۡحِدُونَ إِلَيۡهِ أَعۡجَمِيࣱّ وَهَٰذَا لِسَانٌ عَرَبِيࣱّ مُّبِينٌ

Futhi ngempela siyazi ukuthi bona bathi, “kuphela ufundiswa ngumuntu ulimi lwalowo abamthatha ngokuthi ungowakwelinye izwe kulapho lolu kungulimi lwesi-Arabhu olucacile”

Ayah 103

إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ لَا يَهۡدِيهِمُ ٱللَّهُ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Ngempela labo abangakholelwa emavesini kaMvelinqangi angeke abaholele endleleni eqondile uMvelinqangi, futhi okwabo isijeziso esibuhlungu

Ayah 104

إِنَّمَا يَفۡتَرِي ٱلۡكَذِبَ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَٰذِبُونَ

Kuphela baqamba amanga labo abangakholelwa emavesini kaMvelinqangi labo-ke yibona abangabaqambi bamanga

Ayah 105

مَن كَفَرَ بِٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ إِيمَٰنِهِۦٓ إِلَّا مَنۡ أُكۡرِهَ وَقَلۡبُهُۥ مُطۡمَئِنُّۢ بِٱلۡإِيمَٰنِ وَلَٰكِن مَّن شَرَحَ بِٱلۡكُفۡرِ صَدۡرࣰ ا فَعَلَيۡهِمۡ غَضَبࣱ مِّنَ ٱللَّهِ وَلَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمࣱ‏

Lowo ongakholwa kuMvelinqangi emva kokukholwa kwakhe ngaphandle kwalowo ophoqwayo kanti inhliziyo yakhe eyenelekisekile ngenkolo kepha lowo ovulele ukungakholwa isifuba (sakhe) ngakho-ke kuphezu kwabo ukuthukuthela okuvela kuMvelinqangi futhi okwabo isijeziso esikhulu (esinzima)

Ayah 106

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمُ ٱسۡتَحَبُّواْ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا عَلَى ٱلۡأٓخِرَةِ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ

Lokho kungenxa yokuthi bona babethanda impilo yalomhlaba kunempilo ezayo nokuthi uMvelinqangi akabaholi abantu abangakholwayo

Ayah 107

أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ طَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ وَسَمۡعِهِمۡ وَأَبۡصَٰرِهِمۡۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡغَٰفِلُونَ

Labo yibona uMvelinqangi asicilele izinhliziyo zabo nokuzwa kwabo namehlo abo futhi labo yibona kanye abanganaki

Ayah 108

لَا جَرَمَ أَنَّهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ

Ngokungangabazeki ukuthi bona empilweni ezayo bayoba ngabalahlekelweyo

Ayah 109

ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هَاجَرُواْ مِنۢ بَعۡدِ مَا فُتِنُواْ ثُمَّ جَٰهَدُواْ وَصَبَرُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورࣱ رَّحِيمࣱ‏

Besekuthi ngempela iNkosi yakho kulabo ababefuduka beya kwenye indawo emva kokuhlushwa bese beyazabalaza futhi babekezela, ngempela iNkosi yakho emva kwalokho iyathethelela inesihawu

Ayah 110

۞يَوۡمَ تَأۡتِي كُلُّ نَفۡسࣲ تُجَٰدِلُ عَن نَّفۡسِهَا وَتُوَفَّىٰ كُلُّ نَفۡسࣲ مَّا عَمِلَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ

Ngosuku lapho lowo nalowo mphefumulo uyoza uzincengela wona, futhi yonke imiphefumulo iyokhokhelwa ngokugcwele ngalokho ekwenzile futhi yona (imiphefumulo) angeke yenziwe okungenabulungiswa

Ayah 111

وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلࣰ ا قَرۡيَةࣰ كَانَتۡ ءَامِنَةࣰ مُّطۡمَئِنَّةࣰ يَأۡتِيهَا رِزۡقُهَا رَغَدࣰ ا مِّن كُلِّ مَكَانࣲ فَكَفَرَتۡ بِأَنۡعُمِ ٱللَّهِ فَأَذَٰقَهَا ٱللَّهُ لِبَاسَ ٱلۡجُوعِ وَٱلۡخَوۡفِ بِمَا كَانُواْ يَصۡنَعُونَ

Futhi uMvelinqangi wenza isibonelo sedolobha elalilondekile lenelisekile (Makkah) kwafika kulona izipho zalo kuzona zonke izindawo kepha lawuphika umusa kaMvelinqangi ngakho-ke uMvelinqangi walizwisa (ubunzima idolobha) ngokulikhungatha ngendlala nokwesaba ngenxa yalokho ababekwenza

Ayah 112

وَلَقَدۡ جَآءَهُمۡ رَسُولࣱ مِّنۡهُمۡ فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمُ ٱلۡعَذَابُ وَهُمۡ ظَٰلِمُونَ

Futhi ngempela safika kubona isithunywa esiphuma phakathi kwabo kepha basiphika ngakho-ke isijeziso sabathatha kulapho bona beyizoni

Ayah 113

فَكُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَٰلࣰ ا طَيِّبࣰ ا وَٱشۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ إِيَّاهُ تَعۡبُدُونَ

Ngakho-ke yidlani kulokho uMvelinqangi anipha kukona okuvumelekile ukuthi kungadliwa nokuhle bese niyawubonga umusa kaMvelinqangi uma kunguyena kuphela enimkhonzayo

Ayah 114

إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَيۡتَةَ وَٱلدَّمَ وَلَحۡمَ ٱلۡخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ لِغَيۡرِ ٱللَّهِ بِهِۦۖ فَمَنِ ٱضۡطُرَّ غَيۡرَ بَاغࣲ وَلَا عَادࣲ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورࣱ رَّحِيمࣱ‏

Kuphela akuvumelekile kunina lokho okuzifeleyo negazi kanye nenyama yengulube nalokho okubizwe igama ekungesilona likaMvelinqangi (ngenkathi kubulawa) kepha uma omunye ephoqwa yisimo engaqondile ukungahloniphi nokuphula umthetho ngakho-ke ngempela uMvelinqangi uyathethelela unesihawu

Ayah 115

وَلَا تَقُولُواْ لِمَا تَصِفُ أَلۡسِنَتُكُمُ ٱلۡكَذِبَ هَٰذَا حَلَٰلࣱ وَهَٰذَا حَرَامࣱ لِّتَفۡتَرُواْ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَفۡتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ لَا يُفۡلِحُونَ

Futhi mayelana nalokho okushiwo izilimi zenu okungamanga ningabothi “lokhu kuvumelekile futhi lokhu akuvumelekile” ukuze niqambele uMvelinqangi amanga, ngempela labo abaqambela uMvelinqangi amanga angeke baphunyeleliswe

Ayah 116

مَتَٰعࣱ قَلِيلࣱ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمࣱ‏

Injabulo encane bese okwabo kube isijeziso esibuhlungu

Ayah 117

وَعَلَى ٱلَّذِينَ هَادُواْ حَرَّمۡنَا مَا قَصَصۡنَا عَلَيۡكَ مِن قَبۡلُۖ وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمۡ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ

Futhi kulabo abangamaJuda sazenqabela lezo zinto esasizishilo kuwena ngaphambilini futhi asizange senze okungalungile kubona kepha imiphefumulo yabo eyenza okungalungile

Ayah 118

ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ عَمِلُواْ ٱلسُّوٓءَ بِجَهَٰلَةࣲ ثُمَّ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ وَأَصۡلَحُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورࣱ رَّحِيمٌ

Besekuthi ngempela iNkosi yakho kulabo abenza okubi ngokungazi bese beyazisola (bacele intethelelo kuMvelinqangi) emva kwalokho bese bayazilungisa, ngempela iNkosi yakho emva kwalokho iyathethelela inesihawu

Ayah 119

إِنَّ إِبۡرَٰهِيمَ كَانَ أُمَّةࣰ قَانِتࣰ ا لِّلَّهِ حَنِيفࣰ ا وَلَمۡ يَكُ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ

Ngempela u-Abrahamu wayengumholi emhlonipha uMvelinqangi, eqotho futhi wayengesiyena omunye wabakhonza izithixo

Ayah 120

شَاكِرࣰ ا لِّأَنۡعُمِهِۚ ٱجۡتَبَىٰهُ وَهَدَىٰهُ إِلَىٰ صِرَٰطࣲ مُّسۡتَقِيمࣲ‏

Wayengobongayo mayelana nobubele (ayenzelwe bona nguMvelinqangi), (uMvelinqangi) wamkhetha futhi wamholela endleleni eqondile

Ayah 121

وَءَاتَيۡنَٰهُ فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةࣰۖ وَإِنَّهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ لَمِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ

Futhi samnika okuhle lapha emhlabeni futhi ngempela yena empilweni ezaya uyokuba ngomunye wabalungileyo

Ayah 122

ثُمَّ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ أَنِ ٱتَّبِعۡ مِلَّةَ إِبۡرَٰهِيمَ حَنِيفࣰ اۖ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ

Sabe sesithumela kuwena isembulo (sathi) “landela inkolo ka- Abrahamu oqotho futhi wayengesiyena omunye wabakhonzi bezithixo”

Ayah 123

إِنَّمَا جُعِلَ ٱلسَّبۡتُ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِۚ وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَحۡكُمُ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ

Kuphela isabatha lalibekelwe labo ababephikisana ngalo futhi ngempela iNkosi yakho iyokwehlulela phakathi kwabo ngosuku lokuvuka kwabafileyo mayelana nalokho ababephikisana ngakho

Ayah 124

ٱدۡعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِٱلۡحِكۡمَةِ وَٱلۡمَوۡعِظَةِ ٱلۡحَسَنَةِۖ وَجَٰدِلۡهُم بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ

Memela endleleni yeNkosi yakho ngobuhlakani nangentshumayelo enhle futhi uphikisane nabo ngalokho okuhle (ngendlela enhle) ngempela iNkosi yakho yona yazi ngokwedlulele ngalowo odukile endleleni yayo futhi yona yazi kangcono ngabaholiweyo

Ayah 125

وَإِنۡ عَاقَبۡتُمۡ فَعَاقِبُواْ بِمِثۡلِ مَا عُوقِبۡتُم بِهِۦۖ وَلَئِن صَبَرۡتُمۡ لَهُوَ خَيۡرࣱ لِّلصَّٰبِرِينَ

Uma nijezisa, ngakho-ke jezisani ngokulinganayo nalokho enanijeziswe ngakho, kepha uma nibekezela ngempela kungcono kwababekezelayo

Ayah 126

وَٱصۡبِرۡ وَمَا صَبۡرُكَ إِلَّا بِٱللَّهِۚ وَلَا تَحۡزَنۡ عَلَيۡهِمۡ وَلَا تَكُ فِي ضَيۡقࣲ مِّمَّا يَمۡكُرُونَ

Futhi bekezela, ukubekezela kwakho angeke kube khona ngaphandle kukaMvelinqangi futhi ungaphatheki kabi ngabo futhi ungaphatheki kabi ngenxa yalokho abakucebayo

Ayah 127

إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَواْ وَّٱلَّذِينَ هُم مُّحۡسِنُونَ

Ngempela uMvelinqangi ukanye nalabo abenza okulungileyo kanye nalabo abangabenzi bokuhle

Ayah 128