Surah Al-A'raaf — The Heights

Surah Al-A'raaf (The Heights) is chapter 7 of the Quran, with 206 verses. This page presents the Arabic text with a Kirundi translation, verse by verse.

الٓمٓصٓ

Alif, Laam, Miiym, Swaad. (Insiguro yizi ndome hamwe n’uwufise ubumenyi bwazo zose n’Imana yonyene gusa)

Ayah 1

كِتَٰبٌ أُنزِلَ إِلَيۡكَ فَلَا يَكُن فِي صَدۡرِكَ حَرَجࣱ مِّنۡهُ لِتُنذِرَ بِهِۦ وَذِكۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ

N’igitabu camanuwe kuri wewe, kandi ntugire amazinda k’umuzirikanyi wawe, kugira ngo ushobore gutuza ugikoresheje, kandi kibe arico ushikirizako ubutumwa ku bantu bemeye Imana yabo y’ukuri

Ayah 2

ٱتَّبِعُواْ مَآ أُنزِلَ إِلَيۡكُم مِّن رَّبِّكُمۡ وَلَا تَتَّبِعُواْ مِن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَۗ قَلِيلࣰ ا مَّا تَذَكَّرُونَ

Nimukurikire ivyo mwamanuriwe bivuye ku Muremyi wanyu, kandi ntimukurikire abo mwizeye yuko aribo babakingiye aho kwizera Imana, ivyo navyo nibikeyi cane mwibuka

Ayah 3

وَكَم مِّن قَرۡيَةٍ أَهۡلَكۡنَٰهَا فَجَآءَهَا بَأۡسُنَا بَيَٰتًا أَوۡ هُمۡ قَآئِلُونَ

N’ibisagara bingahe twahoneje n’igihe hashika ibihano vyacu mw’ijoro canke mugihe co k’umutaga nabo basinziriye

Ayah 4

فَمَا كَانَ دَعۡوَىٰهُمۡ إِذۡ جَآءَهُم بَأۡسُنَآ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ

Rero nticari ikigandaro cabo mugihe bashikirwa n’ibihano vyacu atari uko bavuga bati:- ntankeka twebwe twari twarahemukiye imitima yacu

Ayah 5

فَلَنَسۡـَٔلَنَّ ٱلَّذِينَ أُرۡسِلَ إِلَيۡهِمۡ وَلَنَسۡـَٔلَنَّ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Mu vy’ukuri tuzoba baza bamwe barungikirwa intumwa z’Imana, duteko tubabaze iyo bajanywe

Ayah 6

فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيۡهِم بِعِلۡمࣲۖ وَمَا كُنَّا غَآئِبِينَ

Kandi tuzobabwira k’ubumenyi bwacu muvyo bagize, kandi ntitwari kure yabo mugire babigira

Ayah 7

وَٱلۡوَزۡنُ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡحَقُّۚ فَمَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ

Kuri uwo musi igipimo kizoba kingana, rero abazoba bafise uburemere buremeye cane abo nibo bazoba bafise intsinzi nyakuri

Ayah 8

وَمَنۡ خَفَّتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُم بِمَا كَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا يَظۡلِمُونَ

Nayo abazoba bafise uburemere buhwahutse abo nibo bataye mukaga imitima yabo kubera ubwishime bw’aya majambo matagatifu y’Imana

Ayah 9

وَلَقَدۡ مَكَّنَّٰكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَجَعَلۡنَا لَكُمۡ فِيهَا مَعَٰيِشَۗ قَلِيلࣰ ا مَّا تَشۡكُرُونَ

Mu vy’ukuri twaraba tsimbataje kuri iy’Isi, kandi twaraba shiriyemwo ibikenewe mu buzima bwanyu, rero n’ikenguruka rikeyi gusa mukenguruka

Ayah 10

وَلَقَدۡ خَلَقۡنَٰكُمۡ ثُمَّ صَوَّرۡنَٰكُمۡ ثُمَّ قُلۡنَا لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُوٓاْ إِلَّآ إِبۡلِيسَ لَمۡ يَكُن مِّنَ ٱلسَّٰجِدِينَ

Mu vy’ukuri twarabaremye hanyuma tubashirira ho amashusho, hanyuma tubwira abamarayika duti:- nimupfukamire intumwa y’Imana Adamu (iii), baca barapfukama bose dukuyemwo uwitwa Ibilisi yavumwe niwe atari mubapfukamye

Ayah 11

قَالَ مَا مَنَعَكَ أَلَّا تَسۡجُدَ إِذۡ أَمَرۡتُكَۖ قَالَ أَنَا۠ خَيۡرࣱ مِّنۡهُ خَلَقۡتَنِي مِن نَّارࣲ وَخَلَقۡتَهُۥ مِن طِينࣲ‏

Imana yavuze iti:- n’igiki cakubujije kumupfukamira mugihe nagutegeka? Nayo imwishura iti:- jewe ndi mwiza gusumba we, jewe wandemye mu muriro, nawe umurema mw’ivu

Ayah 12

قَالَ فَٱهۡبِطۡ مِنۡهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَن تَتَكَبَّرَ فِيهَا فَٱخۡرُجۡ إِنَّكَ مِنَ ٱلصَّٰغِرِينَ

Imana ivuga iti:- numanuke uve mw’ijuru, kandi ntibikenewe kugira amanyama ng’aha mw’ijuru, nuveyo mu vy’ukuri wewe uri mu bantu bakengerwa

Ayah 13

قَالَ أَنظِرۡنِيٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ

Nawe yishura ati:- numpe umwanya simpfe kugeza k’umusi waho bazozurwa abantu bose

Ayah 14

قَالَ إِنَّكَ مِنَ ٱلۡمُنظَرِينَ

Imana ivuga iti:- mu vy’ukuri wewe uzoba uri mubahawe umwanya

Ayah 15

قَالَ فَبِمَآ أَغۡوَيۡتَنِي لَأَقۡعُدَنَّ لَهُمۡ صِرَٰطَكَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ

Shetani ivuga iti:- kubera yuko unciriye urubanza rw’ukuzimira, nanje nzobicarira abantu bawe munzira yawe igororotse

Ayah 16

ثُمَّ لَأٓتِيَنَّهُم مِّنۢ بَيۡنِ أَيۡدِيهِمۡ وَمِنۡ خَلۡفِهِمۡ وَعَنۡ أَيۡمَٰنِهِمۡ وَعَن شَمَآئِلِهِمۡۖ وَلَا تَجِدُ أَكۡثَرَهُمۡ شَٰكِرِينَ

Hanyuma nzobashikira imbere yabo n’inyuma yabo n’iburyo bwabo n’ibubamfu bwabo, kuko benshi muribo ntuzobasanga bari mu bantu bagukengurukira

Ayah 17

قَالَ ٱخۡرُجۡ مِنۡهَا مَذۡءُومࣰ ا مَّدۡحُورࣰ اۖ لَّمَن تَبِعَكَ مِنۡهُمۡ لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنكُمۡ أَجۡمَعِينَ

Imana ivuga iti:- nuve ngaho mw’ijuru nawe uri mubakengerwa n’ukwirukanwa n’uwuzo gukurikira muribo nzoca nuzuza umuriro udahera witiriwe Jahannamu kuri mwese

Ayah 18

وَيَٰٓـَٔادَمُ ٱسۡكُنۡ أَنتَ وَزَوۡجُكَ ٱلۡجَنَّةَ فَكُلَا مِنۡ حَيۡثُ شِئۡتُمَا وَلَا تَقۡرَبَا هَٰذِهِ ٱلشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ

Na wewe Adamu (iii) n’uvyagire ng’aha mw’ijuru hamwe n’umutambukanyi wawe, kandi mufungure aho mushaka hose, mugabo ntimwegere kuri iki giti kugira ngo ntimube mubahemukiye imitima yanyu

Ayah 19

فَوَسۡوَسَ لَهُمَا ٱلشَّيۡطَٰنُ لِيُبۡدِيَ لَهُمَا مَا وُۥرِيَ عَنۡهُمَا مِن سَوۡءَٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَىٰكُمَا رَبُّكُمَا عَنۡ هَٰذِهِ ٱلشَّجَرَةِ إِلَّآ أَن تَكُونَا مَلَكَيۡنِ أَوۡ تَكُونَا مِنَ ٱلۡخَٰلِدِينَ

Rero Shetani yarabashizemwo impungenge kugira ngo ibereke ibitera soni vyabo vyanyegejwe n’ukuvuga iti:- Umuremyi wanyu ntiyababujije kuri iki giti mugabo yababujije kugira ngo ntimuze mube Abamarayika canke ngo ntimuze mube mubazoramba mubuzima bw’abo bwose

Ayah 20

وَقَاسَمَهُمَآ إِنِّي لَكُمَا لَمِنَ ٱلنَّٰصِحِينَ

Nayo Shetani irabarahira iti:- mu vy’ukuri nd’umwe mubahanura impanuro nziza kuri mwebwe

Ayah 21

فَدَلَّىٰهُمَا بِغُرُورࣲۚ فَلَمَّا ذَاقَا ٱلشَّجَرَةَ بَدَتۡ لَهُمَا سَوۡءَٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخۡصِفَانِ عَلَيۡهِمَا مِن وَرَقِ ٱلۡجَنَّةِۖ وَنَادَىٰهُمَا رَبُّهُمَآ أَلَمۡ أَنۡهَكُمَا عَن تِلۡكُمَا ٱلشَّجَرَةِ وَأَقُل لَّكُمَآ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ لَكُمَا عَدُوࣱّ مُّبِينࣱ‏

Rero Shetani ica ibafatira mukubahenda kwayo mugihe bahonja kuri cagiti, ibimaramare vyabo bica bira bonekena nuguca binjira kwimadikako ivyatsi vyo mw’ijuru, n’Umuremyi wabo aca arabahamagara nukuba bwira iti:- mbega sinababujije kuri iki giti nukubabwira yuko Shetani ari umwansi wanyu wo k’umugaragaro

Ayah 22

قَالَا رَبَّنَا ظَلَمۡنَآ أَنفُسَنَا وَإِن لَّمۡ تَغۡفِرۡ لَنَا وَتَرۡحَمۡنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ

Bavuze bati:- Muremyi wacu, twarahemukiye imitima yacu, nutatugirira ikigongwe nukutugirira impuhwe zawe, ntankeka tuzoba turi mu bantu bo muruhombo

Ayah 23

قَالَ ٱهۡبِطُواْ بَعۡضُكُمۡ لِبَعۡضٍ عَدُوࣱّۖ وَلَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُسۡتَقَرࣱّ وَمَتَٰعٌ إِلَىٰ حِينࣲ‏

Imana ivuga iti:- nimumanuke mwebwe, kuri mwebwe mubaye abansi, n’ubwicaro bwanyu buzoba buri kw’Isi hamwe nukwinezereza kwanyu kugeza kukiringo nzoshakira jewe Mana

Ayah 24

قَالَ فِيهَا تَحۡيَوۡنَ وَفِيهَا تَمُوتُونَ وَمِنۡهَا تُخۡرَجُونَ

Imana ivuga iti:- muzobayo, kandi mupfireyo, kandi mukurweyo

Ayah 25

يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ قَدۡ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكُمۡ لِبَاسࣰ ا يُوَٰرِي سَوۡءَٰتِكُمۡ وَرِيشࣰ اۖ وَلِبَاسُ ٱلتَّقۡوَىٰ ذَٰلِكَ خَيۡرࣱۚ ذَٰلِكَ مِنۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ لَعَلَّهُمۡ يَذَّكَّرُونَ

Mwebwe bantu, mu vy’ukuri twarabamanuriye impuzu zipfuka ibitsina vyanyu, hamwe n’impuzu z’ibisharizo, hamwe n’impuzu z’urupfasoni nizo mpuzu nziza, ivyo vyose nimubimenyetso vy’imihezagiro y’Imana kugira ngo bibuke

Ayah 26

يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ لَا يَفۡتِنَنَّكُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ كَمَآ أَخۡرَجَ أَبَوَيۡكُم مِّنَ ٱلۡجَنَّةِ يَنزِعُ عَنۡهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوۡءَٰتِهِمَآۚ إِنَّهُۥ يَرَىٰكُمۡ هُوَ وَقَبِيلُهُۥ مِنۡ حَيۡثُ لَا تَرَوۡنَهُمۡۗ إِنَّا جَعَلۡنَا ٱلشَّيَٰطِينَ أَوۡلِيَآءَ لِلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ

Mwebwe bantu, Shetani ntibate mukaga nkuko yakuye abavyeyi banyu mw’ijuru nukubambura impuzu zabo kugira ngo yerekane ibitsina vyabo, mu vy’ukuri wewe hamwe n’ubwoko bwiwe barababona, mugihe namwe mutababona, ntankeka twebwe twarabahaye ayo mashetani kuba abagenzi babamwe batemera Imana yabo y’ukuri

Ayah 27

وَإِذَا فَعَلُواْ فَٰحِشَةࣰ قَالُواْ وَجَدۡنَا عَلَيۡهَآ ءَابَآءَنَا وَٱللَّهُ أَمَرَنَا بِهَاۗ قُلۡ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَأۡمُرُ بِٱلۡفَحۡشَآءِۖ أَتَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ

Mugihe bagize ibintu vy’umwanda bavuga bati:- twabisanganye abavyeyi bacu n’Imana niyo yadutegetse kugira ibi vyose, nawe vuga uti:- Imana ntitegeka ibintu bibi, nkuko mubivuga hejuru y’Imana kuvyo mutazi

Ayah 28

قُلۡ أَمَرَ رَبِّي بِٱلۡقِسۡطِۖ وَأَقِيمُواْ وُجُوهَكُمۡ عِندَ كُلِّ مَسۡجِدࣲ وَٱدۡعُوهُ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَۚ كَمَا بَدَأَكُمۡ تَعُودُونَ

Vuga uti:- Umuremyi wanje niwe yategetse ubutungane, rero nimutumbereze amaso yanyu mugihe c’ugusenga kubisabisho vyose, kandi muyisenge yonyene gusa kubugamburutsi ntangere, nkuko yabaremye ubwambere, niko izobagarura iwe

Ayah 29

فَرِيقًا هَدَىٰ وَفَرِيقًا حَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلضَّلَٰلَةُۚ إِنَّهُمُ ٱتَّخَذُواْ ٱلشَّيَٰطِينَ أَوۡلِيَآءَ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَيَحۡسَبُونَ أَنَّهُم مُّهۡتَدُونَ

Umurwi umwe yarawurongoye n’uwundi nawo vyaramenyekanye yuko uri muruhombo, mu vy’ukuri uwo murwi wagize Amashetani kuba ariyo abakingira aho gukingirwa n’Imana, kandi bakiyumvira yuko aribo barongotse

Ayah 30

۞يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ خُذُواْ زِينَتَكُمۡ عِندَ كُلِّ مَسۡجِدࣲ وَكُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ وَلَا تُسۡرِفُوٓاْۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِينَ

Mwebwe bantu, nimufate ibisharizo vyanyu igihe cose c’ugusenga, kandi mufungure hamwe n’ukunywa neza mugabo ntimurenze urugero, mu vy’ukuri Imana ntikunda abarenza urugero

Ayah 31

قُلۡ مَنۡ حَرَّمَ زِينَةَ ٱللَّهِ ٱلَّتِيٓ أَخۡرَجَ لِعِبَادِهِۦ وَٱلطَّيِّبَٰتِ مِنَ ٱلرِّزۡقِۚ قُلۡ هِيَ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا خَالِصَةࣰ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمࣲ يَعۡلَمُونَ

Vuga uti:- ni nde yabujije ibisharizo vy’Imana yakuriye ku bantu bayo none ni nde yabujije ibintu vyiza mubifungurwa, vuga uti:- ivyo bintu vyose birekuriwe kuba Isilamu k’ubuzima bwo ng’aha kw’Isi bizoba ari rwabo kugeza k’umusi w’imperuka, uku rero niko tumenyesha aya majambo y’Imana matagatifu ku bantu bafise ubumenyi buhagije

Ayah 32

قُلۡ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ ٱلۡفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنۡهَا وَمَا بَطَنَ وَٱلۡإِثۡمَ وَٱلۡبَغۡيَ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَأَن تُشۡرِكُواْ بِٱللَّهِ مَا لَمۡ يُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَٰنࣰ ا وَأَن تَقُولُواْ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ

Vuga uti:- Umuremyi wanje yarabujije ibintu vy’umwanda biboneka hamwe n’ibitaboneka hamwe n’ibicumuro bivuye kubakuru ata kuri nakumwe bafise, n’ukugereranya Imana n’ibindi bintu hamwe n’ivyo itamanuriyeko ivyemezo hamwe n’ukuvuga hejuru y’Imana kuvyo mutazi

Ayah 33

وَلِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلࣱۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمۡ لَا يَسۡتَأۡخِرُونَ سَاعَةࣰ وَلَا يَسۡتَقۡدِمُونَ

N’abantu abaribo bose barafise ikiringo cabo, nibashikirwa nico kiringo ntibazoteba n’isaha n’imwe, canke ntibazotanga imbere ico kiringo cabo kitara shika

Ayah 34

يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ إِمَّا يَأۡتِيَنَّكُمۡ رُسُلࣱ مِّنكُمۡ يَقُصُّونَ عَلَيۡكُمۡ ءَايَٰتِي فَمَنِ ٱتَّقَىٰ وَأَصۡلَحَ فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ

Mwebwe bantu nimwashikirwa n’intumwa z’Imana zo muri mwebwe zibamenyesha amajambo yanje, rero abazo kwikinga nivyo babujijwe, nukugira ineza ntabwoba buzoba buri kuribo kandi ntibazo teterwa

Ayah 35

وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَٱسۡتَكۡبَرُواْ عَنۡهَآ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

Na bamwe bahakanye amajambo yacu nukuyagirirako ubwishime, abo bantu bazoba arabo mumuriro udahera bazobayo mubuzima bwabo bwose

Ayah 36

فَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوۡ كَذَّبَ بِـَٔايَٰتِهِۦٓۚ أُوْلَٰٓئِكَ يَنَالُهُمۡ نَصِيبُهُم مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوۡنَهُمۡ قَالُوٓاْ أَيۡنَ مَا كُنتُمۡ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ قَالُواْ ضَلُّواْ عَنَّا وَشَهِدُواْ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ أَنَّهُمۡ كَانُواْ كَٰفِرِينَ

None ni nde azoba ari umuhemu mukuru gusumba uwabeshera Imana yiwe y’ukuri, canke uwuhakana amajambo yayo, aho hazoshika ahantu Imana yabandikiye kugeza aho bazoshikirwa n’intumwa zacu zizo bica, aho niho bazobabwira bati:- bari hehe abo mwahora musenga aho gusenga Imana y’ukuri? Nabo bazo kwishura bati:- barazimanganye kandi bazokwibera ivyabona bonyene yuko bari abahakanyi b’Imana

Ayah 37

قَالَ ٱدۡخُلُواْ فِيٓ أُمَمࣲ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِكُم مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ فِي ٱلنَّارِۖ كُلَّمَا دَخَلَتۡ أُمَّةࣱ لَّعَنَتۡ أُخۡتَهَاۖ حَتَّىٰٓ إِذَا ٱدَّارَكُواْ فِيهَا جَمِيعࣰ ا قَالَتۡ أُخۡرَىٰهُمۡ لِأُولَىٰهُمۡ رَبَّنَا هَٰٓؤُلَآءِ أَضَلُّونَا فَـَٔاتِهِمۡ عَذَابࣰ ا ضِعۡفࣰ ا مِّنَ ٱلنَّارِۖ قَالَ لِكُلࣲّ ضِعۡفࣱ وَلَٰكِن لَّا تَعۡلَمُونَ

Imana izovuga iti:- nimwinjire mumuriro udahera hamwe n’abandi bantu bamyeho imbere yanyu b’ibisigo n’abantu, uko hazokwinjiramwo abantu uzovuma abandi kugeza aho bazo kwegeranywa bose muri uwo muriro udahera, hanyuma abanyuma babo bazovuga kubera aba mbere babo bati:- Muremyi wacu aba bantu nibo batuzimije, rero nubahe ibihano vyo muriro udahera vy’incuro zibiri, hanyuma ice ivumera iti:- ibihano bizoba kuri mwese kandi bikabije vy’incuro zibiri mugabo mwebwe ntana kimwe muzi

Ayah 38

وَقَالَتۡ أُولَىٰهُمۡ لِأُخۡرَىٰهُمۡ فَمَا كَانَ لَكُمۡ عَلَيۡنَا مِن فَضۡلࣲ فَذُوقُواْ ٱلۡعَذَابَ بِمَا كُنتُمۡ تَكۡسِبُونَ

N’abambere babo bazovuga babwira abanyuma babo bati:- rero namwe nyene ntamigisha mwari mufise gusumba twebwe, kuri ivyo nimuhonje ibihano kubera ivyo mwahora mugira

Ayah 39

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَٱسۡتَكۡبَرُواْ عَنۡهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمۡ أَبۡوَٰبُ ٱلسَّمَآءِ وَلَا يَدۡخُلُونَ ٱلۡجَنَّةَ حَتَّىٰ يَلِجَ ٱلۡجَمَلُ فِي سَمِّ ٱلۡخِيَاطِۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُجۡرِمِينَ

Mu vy’ukuri bamwe bahakana amajambo yacu matagatifu nukuyagirirako ubwishime, abo bantu ntibazo kwugurirwa imiryango y’Ijuru kandi ntibazo kwinjira mw’ijuru kugeza aho Ingamiya izo kwinjira muntoboro y’urushinge, kandi uku niko duhemba abagizi b’inabi

Ayah 40

لَهُم مِّن جَهَنَّمَ مِهَادࣱ وَمِن فَوۡقِهِمۡ غَوَاشࣲۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلظَّٰلِمِينَ

Bazoba bafise ubusaswa bw’umuriro witiriwe Jahannamu no hejuru yabo hariho impuzu z’ukwipfuka zuwo muriro nyene, uku rero niko duhemba abahemukiye imitima yabo

Ayah 41

وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَآ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

Nabamwe bemera Imana yabo y’ukuri nukugira ibikorwa vyiza, twebwe ntiduhatagiza umuntu uwariwe wese atari kububasha bwiwe, abo nibo bantu bo mw’Ijuru bazobayo mu buzima bwabo bwose

Ayah 42

وَنَزَعۡنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنۡ غِلࣲّ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهِمُ ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ وَقَالُواْ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي هَدَىٰنَا لِهَٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهۡتَدِيَ لَوۡلَآ أَنۡ هَدَىٰنَا ٱللَّهُۖ لَقَدۡ جَآءَتۡ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلۡحَقِّۖ وَنُودُوٓاْ أَن تِلۡكُمُ ٱلۡجَنَّةُ أُورِثۡتُمُوهَا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

Tuzokuraho ingorane ziri mubikiriza vyabo hanyuma imbere yabo habe haraca inzuzi, hanyuma bazovuga bati:- ihayagizwa ryose ryiza niryo rikwiriye Imana, kuko ariyo yaturongoye muri iyi migisha turimwo, kandi ntitwari kuba turi mu bantu barongotse turi twenyene iyo Imana itaturongora, intumwa z’Umuremyi wacu nibo bazanye ukuri kandi aribo bazobwirwa yuko iri ariryo Juru mwemerewe kubera ivyo mwahora mugira

Ayah 43

وَنَادَىٰٓ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِ أَصۡحَٰبَ ٱلنَّارِ أَن قَدۡ وَجَدۡنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقࣰّ ا فَهَلۡ وَجَدتُّم مَّا وَعَدَ رَبُّكُمۡ حَقࣰّ اۖ قَالُواْ نَعَمۡۚ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنُۢ بَيۡنَهُمۡ أَن لَّعۡنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلظَّٰلِمِينَ

N’abantu bo mw’ijuru bazohamagara abantu bo mumuriro udahera bababwire bati:- twebwe twasanze ivyo Umuremyi wacu yatwemereye ari ivy’ukuri, mbega namwe mwasanze ivyo Umuremyi wanyu yabemereye ari ivy’ukuri? Nabo bazo vuga bati:- egome, rero uwuzo hamagara azo hamagara hagati yabo avuge ati:- umuvumo w’Imana uri kubahemukiye Imana yabo

Ayah 44

ٱلَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبۡغُونَهَا عِوَجࣰ ا وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ كَٰفِرُونَ

Abamye bazitira abantu munzira y’Imana y’ukuri, nugushaka kuyihuvya n’ukutemera umusi w’imperuka

Ayah 45

وَبَيۡنَهُمَا حِجَابࣱۚ وَعَلَى ٱلۡأَعۡرَافِ رِجَالࣱ يَعۡرِفُونَ كُلَّۢا بِسِيمَىٰهُمۡۚ وَنَادَوۡاْ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ أَن سَلَٰمٌ عَلَيۡكُمۡۚ لَمۡ يَدۡخُلُوهَا وَهُمۡ يَطۡمَعُونَ

No hagati yabo hazoba hari abandi bantu no hejuru yaho hantu hunamutse hazoba hari abantu bazobamenya kubimenyetso vyabo hanyuma bazohamagara abantu bo mw’ijuru bavuga bati:- Amahoro y’Imana abe kuri mwebwe, nabo bakaba batarinjira mw’Ijuru mugabo bizeye yuko bazokwinjira mw’Ijuru

Ayah 46

۞وَإِذَا صُرِفَتۡ أَبۡصَٰرُهُمۡ تِلۡقَآءَ أَصۡحَٰبِ ٱلنَّارِ قَالُواْ رَبَّنَا لَا تَجۡعَلۡنَا مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّٰلِمِينَ

N’amaso yabo ahindukijwe ku bantu bo mumuriro udahera, bazoca bavuga bati:- Muremyi wacu ntudushire hamwe n’abantu bahemukiye imitima yabo

Ayah 47

وَنَادَىٰٓ أَصۡحَٰبُ ٱلۡأَعۡرَافِ رِجَالࣰ ا يَعۡرِفُونَهُم بِسِيمَىٰهُمۡ قَالُواْ مَآ أَغۡنَىٰ عَنكُمۡ جَمۡعُكُمۡ وَمَا كُنتُمۡ تَسۡتَكۡبِرُونَ

Nabo bazoba bari ahantu hataramutse bahamagara abantu bo mumuriro udahera babazi kubimenyetso vyabo bababwire bati:- ubwinshi bwanyu ntibwabafajije hamwe nivyo mwahora mwishimira ko

Ayah 48

أَهَٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ أَقۡسَمۡتُمۡ لَا يَنَالُهُمُ ٱللَّهُ بِرَحۡمَةٍۚ ٱدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ لَا خَوۡفٌ عَلَيۡكُمۡ وَلَآ أَنتُمۡ تَحۡزَنُونَ

Mbega sibabandi mwahora murahirirako yuko Imana itazoba shikiriza imigisha yayo, rero ni mwinjire mw’Ijuru atabwoba buri hejuru yanyu, kandi ntimuzoteterwa

Ayah 49

وَنَادَىٰٓ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ أَنۡ أَفِيضُواْ عَلَيۡنَا مِنَ ٱلۡمَآءِ أَوۡ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُۚ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ

N’abantu bo muriro udahera bazohamagara abantu bo mw’Ijuru bati:- ni mudusesagurire amazi muvyo Imana yabahaye nabo bazo kwishura bati:- mu vy’ukuri Imana yarabujije ivyo bintu uko ari bibiri kubahakanyi b’Imana

Ayah 50

ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ دِينَهُمۡ لَهۡوࣰ ا وَلَعِبࣰ ا وَغَرَّتۡهُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَاۚ فَٱلۡيَوۡمَ نَنسَىٰهُمۡ كَمَا نَسُواْ لِقَآءَ يَوۡمِهِمۡ هَٰذَا وَمَا كَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا يَجۡحَدُونَ

Abagize idini ryabo kuba nk’ikintu ataco kimaze canke igikinisho, n’ubuzima bwo kw’Isi burabahenda, natwe uno musi turabibagiye nkuko bibagiye ikoraniro ry’uwu musi wabo, kubera kurya guhakana amajambo yacu matagatifu

Ayah 51

وَلَقَدۡ جِئۡنَٰهُم بِكِتَٰبࣲ فَصَّلۡنَٰهُ عَلَىٰ عِلۡمٍ هُدࣰ ى وَرَحۡمَةࣰ لِّقَوۡمࣲ يُؤۡمِنُونَ

Twabazaniye igitabu twatandukanije neza hamwe n’ubumenyi bwacu, buri murico n’uburongozi n’imigisha ku bantu bemera Imana yabo y’ukuri

Ayah 52

هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا تَأۡوِيلَهُۥۚ يَوۡمَ يَأۡتِي تَأۡوِيلُهُۥ يَقُولُ ٱلَّذِينَ نَسُوهُ مِن قَبۡلُ قَدۡ جَآءَتۡ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلۡحَقِّ فَهَل لَّنَا مِن شُفَعَآءَ فَيَشۡفَعُواْ لَنَآ أَوۡ نُرَدُّ فَنَعۡمَلَ غَيۡرَ ٱلَّذِي كُنَّا نَعۡمَلُۚ قَدۡ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ

Ntaco baraba ingaruka yavyo k’umusi hazoboneka ingaruka yavyo niho bazovuga bamwe batitayeho aho hambere, mu vy’ukuri intumwa z’Umuremyi wacu nibo bashikirije ukuri kwama, mbega turafise abasabizi kugira ngo badusabire? Canke tuzosubizwa kugira ngo tugire bimwe bitari birya twahora tugira, mu vy’ukuri bashize imitima yabo muruhombo n’ububeshi bwabo bwarabatakaranye ari bumwe bahora bategura

Ayah 53

إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامࣲ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ يُغۡشِي ٱلَّيۡلَ ٱلنَّهَارَ يَطۡلُبُهُۥ حَثِيثࣰ ا وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ وَٱلنُّجُومَ مُسَخَّرَٰتِۭ بِأَمۡرِهِۦٓۗ أَلَا لَهُ ٱلۡخَلۡقُ وَٱلۡأَمۡرُۗ تَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Mu vy’ukuri Umuremyi wanyu niyo Mana yaremye Amajuru n’Isi kumisi itandatu, hanyuma iganza hejuru y’inyegamo yayo ntagatifu ipfuka Ijoro k’Umutaga uwukurikira ningoga na ningoga, n’Izuba hamwe n’Ukwezi hamwe n’Inyeyeri vyaragamburukijwe kw’itegeko ry’ayo, kandi mumenye yuko ukurema hamwe n’amategeko yose ari rwiwe, irahayagijwe bimwe bikwiye kuko n’Imana, Umuremyi w’ibiremwa vyose

Ayah 54

ٱدۡعُواْ رَبَّكُمۡ تَضَرُّعࣰ ا وَخُفۡيَةًۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُعۡتَدِينَ

Nimusabe Umuremyi wanyu n’ubwitonzi ntangere no mw’ibanga kw’ijwi rigufiya mutarinze gukoma induru kuko Imana ntikunda abarenga imbibe zayo

Ayah 55

وَلَا تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ بَعۡدَ إِصۡلَٰحِهَا وَٱدۡعُوهُ خَوۡفࣰ ا وَطَمَعًاۚ إِنَّ رَحۡمَتَ ٱللَّهِ قَرِيبࣱ مِّنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Kandi ntimugire ubwononyi kuri iy’Isi mugihe imaze kugirwa neza, kandi muyisabe muyitinya n’ukuyizera, ntankeka imigisha y’Imana iri hafi cane n’abagira ineza

Ayah 56

وَهُوَ ٱلَّذِي يُرۡسِلُ ٱلرِّيَٰحَ بُشۡرَۢا بَيۡنَ يَدَيۡ رَحۡمَتِهِۦۖ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَقَلَّتۡ سَحَابࣰ ا ثِقَالࣰ ا سُقۡنَٰهُ لِبَلَدࣲ مَّيِّتࣲ فَأَنزَلۡنَا بِهِ ٱلۡمَآءَ فَأَخۡرَجۡنَا بِهِۦ مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِۚ كَذَٰلِكَ نُخۡرِجُ ٱلۡمَوۡتَىٰ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ

Nayo niyo itwara umuyaga yuko ari ikimenyetso kiri imbere y’ugushika kw’imigisha yayo, naho iyo miyaga yikorera ibicu biremereye tukayitwara kw’Isi yapfuye, hanyuma tukayamanura ayo mazi avuye muri ivyo bicu, kuri ivyo duca tunagisha ubwoko bw’ivyamwa vyose, uko rero niko tuzozura abapfuye kugira ngo mushobore kwibuka

Ayah 57

وَٱلۡبَلَدُ ٱلطَّيِّبُ يَخۡرُجُ نَبَاتُهُۥ بِإِذۡنِ رَبِّهِۦۖ وَٱلَّذِي خَبُثَ لَا يَخۡرُجُ إِلَّا نَكِدࣰ اۚ كَذَٰلِكَ نُصَرِّفُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمࣲ يَشۡكُرُونَ

N’Isi nziza isohora ibiterwa vyayo kw’itegeko ry’Umuremyi wayo, n’Isi itameze neza ntaco itanga atari ingorane gusa, uko rero niko dutandukanya aya majambo y’Imana matagatifu ku bantu bashima

Ayah 58

لَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ فَقَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥٓ إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمࣲ‏

Twararungikiye intumwa y’Imana Nuhu (iii) ku bantu biwe nawe aca avuga ati:- emwe bantu banje, nimusenge Imana yanyu y’ukuri, mwebwe ntayindi Mana mufise atariyo yonyene gusa, mu vy’ukuri jewe ndabatinyira ibihano vyuwo musi uzoba mukuru

Ayah 59

قَالَ ٱلۡمَلَأُ مِن قَوۡمِهِۦٓ إِنَّا لَنَرَىٰكَ فِي ضَلَٰلࣲ مُّبِينࣲ‏

Abakuru b’abantu babo bavuze bati:- twebwe tukubona yuko uri mubuzimire buri k’umugaragaro

Ayah 60

قَالَ يَٰقَوۡمِ لَيۡسَ بِي ضَلَٰلَةࣱ وَلَٰكِنِّي رَسُولࣱ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Aca avuga ati:- mwebwe bantu banje, jewe sindi mubazimiye, ahubwo jewe nd’intumwa y’Imana mvuye k’Umuremyi w’ibiremwa vyose

Ayah 61

أُبَلِّغُكُمۡ رِسَٰلَٰتِ رَبِّي وَأَنصَحُ لَكُمۡ وَأَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ

Ndaba shikiriza ubutumwa bw’Umuremyi wanje kandi ndabahanura mfise ubumenyi bwo ku Mana bwivyo mwebwe mutazi

Ayah 62

أَوَعَجِبۡتُمۡ أَن جَآءَكُمۡ ذِكۡرࣱ مِّن رَّبِّكُمۡ عَلَىٰ رَجُلࣲ مِّنكُمۡ لِيُنذِرَكُمۡ وَلِتَتَّقُواْ وَلَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ

Mbega muratangara ndabashikirije ubutumwa buvuye ku Muremyi wanyu bushikirijwe n’umuntu ari umwe muri mwebwe kugira ngo abatuze muteko mutinye, kandi muze muronke impuhwe zayo

Ayah 63

فَكَذَّبُوهُ فَأَنجَيۡنَٰهُ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥ فِي ٱلۡفُلۡكِ وَأَغۡرَقۡنَا ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمًا عَمِينَ

Baramuhakanye duca turamurokora hamwe nabo bari kumwe nawe bari mubwato, hanyuma duca twibiza mumazi bamwe bahakanye amajambo yacu matagatifu, ntankeka abo bantu bari impumyi

Ayah 64

۞وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمۡ هُودࣰ اۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥٓۚ أَفَلَا تَتَّقُونَ

N’abantu bo kuntumwa y’Imana Aadi (iii) twaramurungikiye mwene wabo Hudu (iii) avuga ati:- mwebwe bantu banje, nimusenge Imana yanyu y’ukuri, kandi mwebwe nta Mana mufise atari Imana yonyene rudende, mbega mwebwe ntimutinya

Ayah 65

قَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦٓ إِنَّا لَنَرَىٰكَ فِي سَفَاهَةࣲ وَإِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ

Babategetsi bahakanye bo mu bantu babo bavuze bati:- twebwe tukubona yuko wewe uri mubujuju, kandi tukakubona yuko uri mu bantu b’ababeshi

Ayah 66

قَالَ يَٰقَوۡمِ لَيۡسَ بِي سَفَاهَةࣱ وَلَٰكِنِّي رَسُولࣱ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Yavuze ati:- mwebwe bantu banje, jewe ntabujuju mfise mugabo jewe nd’intumwa y’Imana navuye ku Muremyi w’ibiremwa vyose

Ayah 67

أُبَلِّغُكُمۡ رِسَٰلَٰتِ رَبِّي وَأَنَا۠ لَكُمۡ نَاصِحٌ أَمِينٌ

Jewe ndabashikiriza ubutumwa bw’Umuremyi wanje nanje kuri mwebwe nd’umuhanuzi mwizigirwa

Ayah 68

أَوَعَجِبۡتُمۡ أَن جَآءَكُمۡ ذِكۡرࣱ مِّن رَّبِّكُمۡ عَلَىٰ رَجُلࣲ مِّنكُمۡ لِيُنذِرَكُمۡۚ وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ جَعَلَكُمۡ خُلَفَآءَ مِنۢ بَعۡدِ قَوۡمِ نُوحࣲ وَزَادَكُمۡ فِي ٱلۡخَلۡقِ بَصۜۡطَةࣰۖ فَٱذۡكُرُوٓاْ ءَالَآءَ ٱللَّهِ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ

Muratangara kubona mushikirizwa ubutumwa buvuye ku Muremyi wanyu k’umuntu umwe wo muri mwebwe kugira ngo abatuze kandi mwibuke abasigaye munyuma y’intumwa y’Imana Nuhu (iii) nukubongereza cane kw’iremwa ryanyu rero nimwibuke imigisha y’Imana kugira ngo muronke intsinzi nyakuri

Ayah 69

قَالُوٓاْ أَجِئۡتَنَا لِنَعۡبُدَ ٱللَّهَ وَحۡدَهُۥ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَا فَأۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ

Bavuze bati:- mbega uje kugira ngo dusenge Imana yonyene rudende gusa hanyuma tureke gusenga ivyo bamye basenga abavyeyi bacu, rero nutuzanire ivyo watwemereye niwaba uri mubavugisha ukuri

Ayah 70

قَالَ قَدۡ وَقَعَ عَلَيۡكُم مِّن رَّبِّكُمۡ رِجۡسࣱ وَغَضَبٌۖ أَتُجَٰدِلُونَنِي فِيٓ أَسۡمَآءࣲ سَمَّيۡتُمُوهَآ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُم مَّا نَزَّلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلۡطَٰنࣲۚ فَٱنتَظِرُوٓاْ إِنِّي مَعَكُم مِّنَ ٱلۡمُنتَظِرِينَ

Nawe yishura ati:- ntankeka ibihano hamwe n’ishavu biramaze kubarwako rivuye ku Muremyi wanyu, kandi mukampaririza kubera amazina mwashizeho mwebwe n’abavyeyi banyu yuko ari amazina atamanuye afise ivyemezo, rero nimurindire nanje ndikumwe namwe mu bantu barindiriye

Ayah 71

فَأَنجَيۡنَٰهُ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةࣲ مِّنَّا وَقَطَعۡنَا دَابِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَاۖ وَمَا كَانُواْ مُؤۡمِنِينَ

Rero natwe turamurokora hamwe nabo bari kumwe kumigisha yacu nukubaca imvutu bamwe bahakanye amajambo yacu matagatifu kandi ntibari mubemera Imana yabo y’ukuri

Ayah 72

وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمۡ صَٰلِحࣰ اۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ قَدۡ جَآءَتۡكُم بَيِّنَةࣱ مِّن رَّبِّكُمۡۖ هَٰذِهِۦ نَاقَةُ ٱللَّهِ لَكُمۡ ءَايَةࣰۖ فَذَرُوهَا تَأۡكُلۡ فِيٓ أَرۡضِ ٱللَّهِۖ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءࣲ فَيَأۡخُذَكُمۡ عَذَابٌ أَلِيمࣱ‏

Nabo kwa Thamudu (iii) mwene wabo n’intumwa y’Imana Swalehe (iii) yavuze ati:- mwebwe bantu banje, nimusenge Imana yanyu y’ukuri, kuko mwebwe nta Muremyi mufise atari Imana yonyene rudende gusa, mu vy’ukuri muramaze gushikirwa n’igitangaro kiri k’umugaragaro kivuye k’Umuremyi wanyu, iyi nayo n’ingamiya y’inyana y’Imana ifise ikimenyetso kuri mwebwe, rero ni muyireke irishe kw’Isi y’Imana, kandi ntimuyigirire inabi iyariyo yose, hanyuma ntimuhave mumanukirwa n’ibihano bibabaza cane

Ayah 73

وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ جَعَلَكُمۡ خُلَفَآءَ مِنۢ بَعۡدِ عَادࣲ وَبَوَّأَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ تَتَّخِذُونَ مِن سُهُولِهَا قُصُورࣰ ا وَتَنۡحِتُونَ ٱلۡجِبَالَ بُيُوتࣰ اۖ فَٱذۡكُرُوٓاْ ءَالَآءَ ٱللَّهِ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ

Nimwibuke ingene babagiriye abasubiriye intumwa y’Imana Aadi (iii) nukubashira ahantu heza ng’aha kw’Isi, nukwubaka amazu maniniya yacami muri ako karere kabo, n’ukubaza amazu mumisozi, rero nimwibuke imigisha y’Imana, kandi ntimube abononyi kuri iy’Isi mukugira ubwononyi

Ayah 74

قَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ لِلَّذِينَ ٱسۡتُضۡعِفُواْ لِمَنۡ ءَامَنَ مِنۡهُمۡ أَتَعۡلَمُونَ أَنَّ صَٰلِحࣰ ا مُّرۡسَلࣱ مِّن رَّبِّهِۦۚ قَالُوٓاْ إِنَّا بِمَآ أُرۡسِلَ بِهِۦ مُؤۡمِنُونَ

Baravuze abakuru bomuri bo bishima babwira bamwe banyarucari bemera Imana yabo y’ukuri muribo bati:- mbega muremera yuko intumwa y’Imana Swalehe (iii) yarungitswe n’Umuremyi wiwe, nabo bishura bati:- mu vy’ukuri twebwe turemera ivyo yarungikanywe

Ayah 75

قَالَ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُوٓاْ إِنَّا بِٱلَّذِيٓ ءَامَنتُم بِهِۦ كَٰفِرُونَ

Baca bavuga bamwe bishima gusumba abandi bati:- twebwe duhakanye ivyo mwebwe mwemera

Ayah 76

فَعَقَرُواْ ٱلنَّاقَةَ وَعَتَوۡاْ عَنۡ أَمۡرِ رَبِّهِمۡ وَقَالُواْ يَٰصَٰلِحُ ٱئۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Baca bica ya Ngamiya n’ukwiyonkora kumategeko y’Umuremyi wabo n’ukuvuga bati:- ewe ntumwa y’Imana Swalehe (iii), nutuzanire muvyo watwemereye niwaba wewe uri muntumwa z’Imana

Ayah 77

فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دَارِهِمۡ جَٰثِمِينَ

Ijugumizwa ry’Isi ryarabasokoye imitima yabo, basanga bapfiriye mubisagara vyabo

Ayah 78

فَتَوَلَّىٰ عَنۡهُمۡ وَقَالَ يَٰقَوۡمِ لَقَدۡ أَبۡلَغۡتُكُمۡ رِسَالَةَ رَبِّي وَنَصَحۡتُ لَكُمۡ وَلَٰكِن لَّا تُحِبُّونَ ٱلنَّٰصِحِينَ

Rero intumwa y’Imana Swalehe (iii) abasiga aho nawe avuga ati:- mwebwe bantu banje, narabasigiye ubutumwa bw’Umuremyi wanje, kandi ndabahanura, mugabo mwebwe ntimwashimye ababa hanura

Ayah 79

وَلُوطًا إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَتَأۡتُونَ ٱلۡفَٰحِشَةَ مَا سَبَقَكُم بِهَا مِنۡ أَحَدࣲ مِّنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ

N’intumwa y’Imana Lutwi (iii) mugihe yabwira abantu biwe ati:- mbega mwebwe muriko muragira ibintu bibi vyaho ata n’umuntu n’umwe mubabaye ho imbere yanyu, kubintu bibi nk’ibi mubiremwa vy’Imana

Ayah 80

إِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلرِّجَالَ شَهۡوَةࣰ مِّن دُونِ ٱلنِّسَآءِۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمࣱ مُّسۡرِفُونَ

Mwebwe muturukira inyuma y’abagabo nkamwe kuko aribo mwagomwe, aho kugomwa abapfasoni! Ariko mwebwe muri mu bantu b’abononyi

Ayah 81

وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ أَخۡرِجُوهُم مِّن قَرۡيَتِكُمۡۖ إِنَّهُمۡ أُنَاسࣱ يَتَطَهَّرُونَ

Ntiyabaye inyishu yabo bantu biwe atari uko babwiranye bati:- nimubirukane mu gisagara canyu kuko ari abantu bisukuye

Ayah 82

فَأَنجَيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ إِلَّا ٱمۡرَأَتَهُۥ كَانَتۡ مِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ

Rero duca turokora intumwa y’Imana Lutwi (iii) hamwe n’abantu biwe bose, dukuyemwo umutambukanyi wiwe yari mubari inyuma

Ayah 83

وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِم مَّطَرࣰ اۖ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُجۡرِمِينَ

Hanyuma tubashungurira imvura nyinshi y’ibihano, rero nurabe ingene habaye amaherezo yabo bantu babi

Ayah 84

وَإِلَىٰ مَدۡيَنَ أَخَاهُمۡ شُعَيۡبࣰ اۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ قَدۡ جَآءَتۡكُم بَيِّنَةࣱ مِّن رَّبِّكُمۡۖ فَأَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ وَٱلۡمِيزَانَ وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ بَعۡدَ إِصۡلَٰحِهَاۚ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرࣱ لَّكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ

N’abantu bokwa Madyani mwene wabo na Shuaibu (iii) yavuze ati:- mwebwe bantu banje nimusenge Imana yanyu y’ukuri kuko ntayindi Mana mufise atari iyi Mana yonyene mufise gusa kuko muramaze gushikirwa n’ivyemezo biri k’umugaragaro bivuye ku Muremyi wanyu, rero nimukwize neza na neza ibipimo vy’iminzani yanyu, kandi ntimubagabanirize abantu kubintu vyabo, kandi ntimugire ubwononyi ngaha kw’Isi munyuma yaho imaze gutegurwa neza, ibi rero nivyo vyiza kuri mwebwe nimwaba mwemera Imana yanyu y’ukuri

Ayah 85

وَلَا تَقۡعُدُواْ بِكُلِّ صِرَٰطࣲ تُوعِدُونَ وَتَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ مَنۡ ءَامَنَ بِهِۦ وَتَبۡغُونَهَا عِوَجࣰ اۚ وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ كُنتُمۡ قَلِيلࣰ ا فَكَثَّرَكُمۡۖ وَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِينَ

Ntimwicare mumayira abiri mugutinyisha nukuzitirira abantu kw’idini ry’Imana kuri bamwe bemera Imana yabo y’ukuri, nugushaka kuyihuvya, kandi mwibuke mugihe mwari inkehwa nayo ibagira kuba muri benshi, nimurabe ingene yabaye amaherezo yabo bononyi

Ayah 86

وَإِن كَانَ طَآئِفَةࣱ مِّنكُمۡ ءَامَنُواْ بِٱلَّذِيٓ أُرۡسِلۡتُ بِهِۦ وَطَآئِفَةࣱ لَّمۡ يُؤۡمِنُواْ فَٱصۡبِرُواْ حَتَّىٰ يَحۡكُمَ ٱللَّهُ بَيۡنَنَاۚ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلۡحَٰكِمِينَ

Nihaba hari umurwi w’abantu muri mwebwe wemeye kuvyo narungikanywe hakaba n’uwundi murwi utemeye Imana y’ukuri, rero nimutenyenye kugeza aho Imana izocira urubanza ruri hagati yanyu, nayo niyo nziza kubaca manza

Ayah 87

۞قَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ لَنُخۡرِجَنَّكَ يَٰشُعَيۡبُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَكَ مِن قَرۡيَتِنَآ أَوۡ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَاۚ قَالَ أَوَلَوۡ كُنَّا كَٰرِهِينَ

Abategetsi bahora bishima mu bantu biwe bavuze bati:- ewe Shuaibu (iii) tuzogusohora wewe hamwe nabamwe bemeye Imana yabo y’ukuri muri kino gisagara cacu canke musubire mumico n’imigenzo yacu, nawe aca avuga ati:- mbega naho bidushavuza

Ayah 88

قَدِ ٱفۡتَرَيۡنَا عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا إِنۡ عُدۡنَا فِي مِلَّتِكُم بَعۡدَ إِذۡ نَجَّىٰنَا ٱللَّهُ مِنۡهَاۚ وَمَا يَكُونُ لَنَآ أَن نَّعُودَ فِيهَآ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ رَبُّنَاۚ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيۡءٍ عِلۡمًاۚ عَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلۡنَاۚ رَبَّنَا ٱفۡتَحۡ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَ قَوۡمِنَا بِٱلۡحَقِّ وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلۡفَٰتِحِينَ

Ntankeka twebwe twarabesheye Imana, nitwasubira mumico n’imigenzo yanyu munyuma yaho Imana yamaze kuturokora nivyo vyose, kandi ntibizobaho kuri twebwe gusubira muri iyo mico n’imigenzo kiretse Imana yonyene ibishatse ariyo Muremyi wacu, ikikujwe n’ibintu vyose k’ubumenyi bwayo bwose, ku Mana niyo twizeye, Muremyi wacu nuducire urubanza rw’ukuri ruri hagati yacu hamwe n’abagenzi bacu, na wewe ni wewe mwiza mubaca manza b’ukuri

Ayah 89

وَقَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ لَئِنِ ٱتَّبَعۡتُمۡ شُعَيۡبًا إِنَّكُمۡ إِذࣰ ا لَّخَٰسِرُونَ

Babategetsi bahakanye Imana yabo y’ukuri baciye bavuga bati:- nimwa kurikira uyo Shuaibu, aho ntankenka muzoba muri muruhombo

Ayah 90

فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دَارِهِمۡ جَٰثِمِينَ

Rero ijugumizo ry’Isi ryarasokoye imitima yabo, baba abatishoboye mugisagara cabo

Ayah 91

ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ شُعَيۡبࣰ ا كَأَن لَّمۡ يَغۡنَوۡاْ فِيهَاۚ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ شُعَيۡبࣰ ا كَانُواْ هُمُ ٱلۡخَٰسِرِينَ

Abahakanye intumwa y’Imana Shuaibu (iii) bakaba nkuko batamyeho aho hantu, rero bamwe bahakanye intumwa y’Imana Shuaibu (iii) nibo bantu bari muruhombo

Ayah 92

فَتَوَلَّىٰ عَنۡهُمۡ وَقَالَ يَٰقَوۡمِ لَقَدۡ أَبۡلَغۡتُكُمۡ رِسَٰلَٰتِ رَبِّي وَنَصَحۡتُ لَكُمۡۖ فَكَيۡفَ ءَاسَىٰ عَلَىٰ قَوۡمࣲ كَٰفِرِينَ

Rero mugihe hashika umwanya wuguhonywa kwabo bantu babi intumwa y’Imana Shuaybu (iii) yaravuye muri ico gisagara hamwe n’abamwemeye aca abata kure nukwigira nukuvuga ati:- emwe bantu banje, nabashikirije ubutumwa bw’Umuremyi wanje, kandi nabahaye n’impanuro, mbega nteterwe hejuru yanyu mwebwe bahakanyi b’Imana y’ukuri

Ayah 93

وَمَآ أَرۡسَلۡنَا فِي قَرۡيَةࣲ مِّن نَّبِيٍّ إِلَّآ أَخَذۡنَآ أَهۡلَهَا بِٱلۡبَأۡسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ لَعَلَّهُمۡ يَضَّرَّعُونَ

Natwe ntitwazanye intumwa y’Imana iyariyo yose mugisagara icarico cose nuguhakanwa atari uko yahana abanya gihugu babo nukuba girira ingorane z’urutavanako kugira ngo bashobore kugamburuka

Ayah 94

ثُمَّ بَدَّلۡنَا مَكَانَ ٱلسَّيِّئَةِ ٱلۡحَسَنَةَ حَتَّىٰ عَفَواْ وَّقَالُواْ قَدۡ مَسَّ ءَابَآءَنَا ٱلضَّرَّآءُ وَٱلسَّرَّآءُ فَأَخَذۡنَٰهُم بَغۡتَةࣰ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ

Hanyuma twebwe twama duhindura ahantu h’amabi tugahashira ineza, naho bogwirirana baka vuga bati:- amagorwa hamwe n’umunezero nivyashikiye abavyeyi bacu, rero tuzobahonya giturumbuka mugihe batarabimenya

Ayah 95

وَلَوۡ أَنَّ أَهۡلَ ٱلۡقُرَىٰٓ ءَامَنُواْ وَٱتَّقَوۡاْ لَفَتَحۡنَا عَلَيۡهِم بَرَكَٰتࣲ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِن كَذَّبُواْ فَأَخَذۡنَٰهُم بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ

Iyo abo bantu bo mubisagara vyabo bemera Imana yabo y’ukuri nugutinya, mu vy’ukuri twari kubugurira imigisha yo mw’ijuru no kw’Isi, mugabo barahakanye dutako turabatuza kubera ivyo bahora bagira

Ayah 96

أَفَأَمِنَ أَهۡلُ ٱلۡقُرَىٰٓ أَن يَأۡتِيَهُم بَأۡسُنَا بَيَٰتࣰ ا وَهُمۡ نَآئِمُونَ

Mbega abantu bo mubisagara baremeje yuko ibihano vyacu bitazoba shikira mw’ijoro nabo basinziriye

Ayah 97

أَوَأَمِنَ أَهۡلُ ٱلۡقُرَىٰٓ أَن يَأۡتِيَهُم بَأۡسُنَا ضُحࣰ ى وَهُمۡ يَلۡعَبُونَ

Abo bantu bo mubisagara baremeza yuko ibihano vyacu bitazoba korako k’umurango nabo bariko barafyinata

Ayah 98

أَفَأَمِنُواْ مَكۡرَ ٱللَّهِۚ فَلَا يَأۡمَنُ مَكۡرَ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡقَوۡمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ

Mbega baremeza yuko guhanwa n’Imana, batemeza yuko ibihano vy’Imana atari abantu bari muruhombo

Ayah 99

أَوَلَمۡ يَهۡدِ لِلَّذِينَ يَرِثُونَ ٱلۡأَرۡضَ مِنۢ بَعۡدِ أَهۡلِهَآ أَن لَّوۡ نَشَآءُ أَصَبۡنَٰهُم بِذُنُوبِهِمۡۚ وَنَطۡبَعُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ فَهُمۡ لَا يَسۡمَعُونَ

Mbega ntibazi yuko abantu batoranye ibisigi vyo ng’aha kw’Isi munyuma yabahabaye ho bahonejwe yuko iyo dushaka twobashira mungorane kubera ibicumuro vyabo, kandi tugaca dutera ikidodo hejuru y’imitima yabo, no kuri ivyo rero ntibazo kwumva

Ayah 100

تِلۡكَ ٱلۡقُرَىٰ نَقُصُّ عَلَيۡكَ مِنۡ أَنۢبَآئِهَاۚ وَلَقَدۡ جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَمَا كَانُواْ لِيُؤۡمِنُواْ بِمَا كَذَّبُواْ مِن قَبۡلُۚ كَذَٰلِكَ يَطۡبَعُ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِ ٱلۡكَٰفِرِينَ

Ivyo n’ibisagara tukubwira bimwe munkuru zavyo, kandi ntankeka intumwa z’Imana zarabashikiye n’ivyemezo biri k’umugaragaro mugabo ntibari mubemera muvyo bahakanye aho hambere, uku rero niko Imana itera ikidodo kumitima y’abatemera Imana yabo y’ukuri

Ayah 101

وَمَا وَجَدۡنَا لِأَكۡثَرِهِم مِّنۡ عَهۡدࣲۖ وَإِن وَجَدۡنَآ أَكۡثَرَهُمۡ لَفَٰسِقِينَ

Nokuri benshi muribo ntitwabonye amasezerano ayariyo yose, ahubwo mu vy’ukuri benshi muribo twasanze bari mu bantu b’inkozi z’ibicumuro

Ayah 102

ثُمَّ بَعَثۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِم مُّوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَظَلَمُواْ بِهَاۖ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِينَ

Hanyuma munyuma yizo ntumwa z’Imana zose, twaciye turungika intumwa y’Imana Mussa (iii) n’ivyemezo vyacu kwa Fir’auni hamwe n’abantu biwe, mugabo barabihakanye, rero nurabe ingene yabaye amaherezo y’abononyi

Ayah 103

وَقَالَ مُوسَىٰ يَٰفِرۡعَوۡنُ إِنِّي رَسُولࣱ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Intumwa y’Imana Mussa (iii) yavuze iti:- ewe Fir’auni, jewe nd’intumwa y’Imana mvuye k’Umuremyi w’ibiremwa vyose

Ayah 104

حَقِيقٌ عَلَىٰٓ أَن لَّآ أَقُولَ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡحَقَّۚ قَدۡ جِئۡتُكُم بِبَيِّنَةࣲ مِّن رَّبِّكُمۡ فَأَرۡسِلۡ مَعِيَ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ

Ntegerezwa kutavuga hejuru y’Imana atari ukuri gusa mu vy’ukuri nanje ndabashikiriza ibimenyetso biri k’umugaragaro bivuye k’Umuremyi wanyu, rero nujane bene Israeri hamwe nanje

Ayah 105

قَالَ إِن كُنتَ جِئۡتَ بِـَٔايَةࣲ فَأۡتِ بِهَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ

Fir’auni yavuze ati:- niwaba waje uzananye n’ivyemezo bigaragara n’ubizane niwaba uri mu bantu bavugisha ukuri

Ayah 106

فَأَلۡقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ ثُعۡبَانࣱ مُّبِينࣱ‏

Aca ajugunya inkoni yiwe hasi, mu mwanya ica ihinduka inzoka iboneka neza

Ayah 107

وَنَزَعَ يَدَهُۥ فَإِذَا هِيَ بَيۡضَآءُ لِلنَّٰظِرِينَ

Aca asokorora ukuboko kwiwe mu mwanya isase uca uhinduka ibara ryera ku bantu bawitegereza

Ayah 108

قَالَ ٱلۡمَلَأُ مِن قَوۡمِ فِرۡعَوۡنَ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٌ عَلِيمࣱ‏

Babategetsi bo mu bantu bo kwa Fir’auni baciye bavuga bati:- mu vy’ukuri uyu n’umurozi abufitiye ubumenyi

Ayah 109

يُرِيدُ أَن يُخۡرِجَكُم مِّنۡ أَرۡضِكُمۡۖ فَمَاذَا تَأۡمُرُونَ

Ashaka kubakura mugisagara canyu, none mwebwe mubivuga ko iki

Ayah 110

قَالُوٓاْ أَرۡجِهۡ وَأَخَاهُ وَأَرۡسِلۡ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ

Bavuga bati:- nimu mureke gatoyi hamwe na mwene wabo hanyuma mubarungike abakoranye abantu bo mugisagara

Ayah 111

يَأۡتُوكَ بِكُلِّ سَٰحِرٍ عَلِيمࣲ‏

Bakuzanire abarozi bose bafise ubumenyi bwukuroga

Ayah 112

وَجَآءَ ٱلسَّحَرَةُ فِرۡعَوۡنَ قَالُوٓاْ إِنَّ لَنَا لَأَجۡرًا إِن كُنَّا نَحۡنُ ٱلۡغَٰلِبِينَ

Baraje abarozi bose bokwa Fir’auni bavuga bati:- mbega turaronka impembo nitwatsinda

Ayah 113

قَالَ نَعَمۡ وَإِنَّكُمۡ لَمِنَ ٱلۡمُقَرَّبِينَ

Fir’auni aremera ati:- egome, namwe ntankeka muzoba muri mubari hafi yanje

Ayah 114

قَالُواْ يَٰمُوسَىٰٓ إِمَّآ أَن تُلۡقِيَ وَإِمَّآ أَن نَّكُونَ نَحۡنُ ٱلۡمُلۡقِينَ

Baca bavuga bati:- ewe Mussa (iii) mbega ni wewe utangura kujugunya ubwo burozi bwawe imbere y’abantu babubone canke tuzoba ari twebwe bambere dutangura kujugunya

Ayah 115

قَالَ أَلۡقُواْۖ فَلَمَّآ أَلۡقَوۡاْ سَحَرُوٓاْ أَعۡيُنَ ٱلنَّاسِ وَٱسۡتَرۡهَبُوهُمۡ وَجَآءُو بِسِحۡرٍ عَظِيمࣲ‏

Intumwa y’Imana Mussa (iii) abishura ati:- nimujugunye mwebwe, mugihe bajugunya baciye bahumishwa amaso y’abantu bose nukubatera ubwoba nukuzana uburozi buniniya buhanitse

Ayah 116

۞وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنۡ أَلۡقِ عَصَاكَۖ فَإِذَا هِيَ تَلۡقَفُ مَا يَأۡفِكُونَ

Duca tumurungikira ubutumwa intumwa y’Imana Mussa (iii) duti:- nute iyo nkoni yawe, mu mwanya ica iramiragura ivyo bagize babarozi vyose

Ayah 117

فَوَقَعَ ٱلۡحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

Ukuri kuba kurahagaze, bica birononekara ivyo bahora bagira

Ayah 118

فَغُلِبُواْ هُنَالِكَ وَٱنقَلَبُواْ صَٰغِرِينَ

Kuri ivyo rero batsindiwe ngaho, nukuba mu bantu batetewe

Ayah 119

وَأُلۡقِيَ ٱلسَّحَرَةُ سَٰجِدِينَ

N’abarozi barahindura bashira imitwe yabo hasi

Ayah 120

قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Bavuze bati:- twebwe turemeye Umuremyi w’ibiremwa vyose

Ayah 121

رَبِّ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ

Umuremyi w’intumwa y’Imana Mussa (iii) na Haruna (iii)

Ayah 122

قَالَ فِرۡعَوۡنُ ءَامَنتُم بِهِۦ قَبۡلَ أَنۡ ءَاذَنَ لَكُمۡۖ إِنَّ هَٰذَا لَمَكۡرࣱ مَّكَرۡتُمُوهُ فِي ٱلۡمَدِينَةِ لِتُخۡرِجُواْ مِنۡهَآ أَهۡلَهَاۖ فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ

Fir’auni avuga ati:- yoh! muramwemeye imbere yuko ntarabaha uruhusha, iyi niyo ngeso mwagiriye mugisagara mwebwe hamwe na Mussa (iii) kugira ngo mubakureho bonyene muri ico gisagara, hanyuma muce musigara muri ico gisagara mwenyene mugabo muzo bimenya ico nzobakorera

Ayah 123

لَأُقَطِّعَنَّ أَيۡدِيَكُمۡ وَأَرۡجُلَكُم مِّنۡ خِلَٰفࣲ ثُمَّ لَأُصَلِّبَنَّكُمۡ أَجۡمَعِينَ

Ningombwa ndabacagagure amaboko yanyu n’amaguru yanyu ndabitandukanije, hanyuma nce ndababamba mwese kumisaraba

Ayah 124

قَالُوٓاْ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ

Nabo bishura bati:- twebwe tuzosubira ku Muremyi wacu

Ayah 125

وَمَا تَنقِمُ مِنَّآ إِلَّآ أَنۡ ءَامَنَّا بِـَٔايَٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَآءَتۡنَاۚ رَبَّنَآ أَفۡرِغۡ عَلَيۡنَا صَبۡرࣰ ا وَتَوَفَّنَا مُسۡلِمِينَ

Na wewe ntiwabonye inabi iyariyo yose atari uko twemeye amajambo y’Umuremyi wacu matagatifu mugihe yadushikira, Muremyi wacu! n’uduhundire ukwihangana kwacu, kandi tukwitabe natwe turi aba Isilamu

Ayah 126

وَقَالَ ٱلۡمَلَأُ مِن قَوۡمِ فِرۡعَوۡنَ أَتَذَرُ مُوسَىٰ وَقَوۡمَهُۥ لِيُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَيَذَرَكَ وَءَالِهَتَكَۚ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبۡنَآءَهُمۡ وَنَسۡتَحۡيِۦ نِسَآءَهُمۡ وَإِنَّا فَوۡقَهُمۡ قَٰهِرُونَ

Na b’abategetsi bomu bantu bokwa Fir’auni bavuze bati:- mbega muzomusiga Mussa (iii) hamwe n’abantu biwe bazane ubwononyi ng’aha kw’Isi n’ukugusiga wewe n’Imana zawe, nawe avuga ati:- tuzo kwica ibibondo vyabo vy’abahungu hanyuma dusige abagore babo bakiri bazima, kandi ntankeka ni twebwe dufise inguvu hejuru yabo

Ayah 127

قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِ ٱسۡتَعِينُواْ بِٱللَّهِ وَٱصۡبِرُوٓاْۖ إِنَّ ٱلۡأَرۡضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦۖ وَٱلۡعَٰقِبَةُ لِلۡمُتَّقِينَ

Intumwa y’Imana Mussa (iii) yabwiye abantu biwe ati:- nimusabe imfashanyo ku Mana yanyu, kandi mwigumye, kuko iy’Isi niy’Imana azoyisigira uwo yishakiye mu bantu biwe, n’amaherezo meza niku bantu bayigamburukira

Ayah 128

قَالُوٓاْ أُوذِينَا مِن قَبۡلِ أَن تَأۡتِيَنَا وَمِنۢ بَعۡدِ مَا جِئۡتَنَاۚ قَالَ عَسَىٰ رَبُّكُمۡ أَن يُهۡلِكَ عَدُوَّكُمۡ وَيَسۡتَخۡلِفَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرَ كَيۡفَ تَعۡمَلُونَ

Bavuze bati:- twebwe twarasuzuguwe imbere yuko udushikira n’inyuma yaho wewe umaze kudushikira, niho yavuga intumwa y’Imana Mussa (iii) ati:- nkumbure Umuremyi wanyu azomuhonya uyo mwansi wanyu n’ukubagira mwebwe kuba abategetsi bomuri ibi bisagara hanyuma arabe ingene muzogira

Ayah 129

وَلَقَدۡ أَخَذۡنَآ ءَالَ فِرۡعَوۡنَ بِٱلسِّنِينَ وَنَقۡصࣲ مِّنَ ٱلثَّمَرَٰتِ لَعَلَّهُمۡ يَذَّكَّرُونَ

Mu vy’ukuri twarabahanye abantu bo kwa Fir’auni kumyaka myinshi cane yukugabanukirwa n’ibiterwa kugira ngo bibuke

Ayah 130

فَإِذَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡحَسَنَةُ قَالُواْ لَنَا هَٰذِهِۦۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةࣱ يَطَّيَّرُواْ بِمُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓۗ أَلَآ إِنَّمَا طَٰٓئِرُهُمۡ عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ

Bashikiwe n’ineza baca bavuga bati:- ibi vyose nukubera twebwe, hanyuma bashikiwe n’ivyago baca bavyegeka kuntumwa y’Imana Mussa (iii) hamwe nabo bari kumwe nawe, rero ukutumvikana kwabo nikuva ku Mana, mugabo benshi muribo ntavyo bazi

Ayah 131

وَقَالُواْ مَهۡمَا تَأۡتِنَا بِهِۦ مِنۡ ءَايَةࣲ لِّتَسۡحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحۡنُ لَكَ بِمُؤۡمِنِينَ

Bavuze bati:- ikimenyetso icarico cose uzodushikiriza kugira ngo uturogeshe naco, ntituzo cemera na gatoyi

Ayah 132

فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلطُّوفَانَ وَٱلۡجَرَادَ وَٱلۡقُمَّلَ وَٱلضَّفَادِعَ وَٱلدَّمَ ءَايَٰتࣲ مُّفَصَّلَٰتࣲ فَٱسۡتَكۡبَرُواْ وَكَانُواْ قَوۡمࣰ ا مُّجۡرِمِينَ

Twaciye tubarungikira imvura y’isegenya hamwe n’inzige hamwe n’inda hamwe n’ibikere n’amaraso kuba arivyo bimenyetso, vyatandukanije k’umugaragaro ukuri kw’intumwa y’Imana Mussa (iii) mugabo bagumye bishima, bakaba bari mu bantu babi cane

Ayah 133

وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيۡهِمُ ٱلرِّجۡزُ قَالُواْ يَٰمُوسَى ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَۖ لَئِن كَشَفۡتَ عَنَّا ٱلرِّجۡزَ لَنُؤۡمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرۡسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ

Mugihe baguweko n’ibihano baca bavuga bati:- ewe ntumwa y’Imana Mussa (iii) nudusabire k’Umuremyi wawe kuvyo yakwemereye, niyadukuriraho ivyo bihano ntankeka tuzokwemera, mu vy’ukuri tuzobatwara bene Israeri iyo bashaka kuja

Ayah 134

فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُمُ ٱلرِّجۡزَ إِلَىٰٓ أَجَلٍ هُم بَٰلِغُوهُ إِذَا هُمۡ يَنكُثُونَ

Mugabo mugihe tubakuriyeko ibihano kugeza kukiringo caho bazoshikira gukurwaho imitima yabo canke guhonywa mu mwanya baca badohoka kumasezerano

Ayah 135

فَٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡ فَأَغۡرَقۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡيَمِّ بِأَنَّهُمۡ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ عَنۡهَا غَٰفِلِينَ

Rero tuzobihorera nukubibiza mukiyaga kubera uguhakana kw’ibimenyetso vyacu nukuta vyitaho

Ayah 136

وَأَوۡرَثۡنَا ٱلۡقَوۡمَ ٱلَّذِينَ كَانُواْ يُسۡتَضۡعَفُونَ مَشَٰرِقَ ٱلۡأَرۡضِ وَمَغَٰرِبَهَا ٱلَّتِي بَٰرَكۡنَا فِيهَاۖ وَتَمَّتۡ كَلِمَتُ رَبِّكَ ٱلۡحُسۡنَىٰ عَلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ بِمَا صَبَرُواْۖ وَدَمَّرۡنَا مَا كَانَ يَصۡنَعُ فِرۡعَوۡنُ وَقَوۡمُهُۥ وَمَا كَانُواْ يَعۡرِشُونَ

Duca duha ibisigi abantu baboneka yuko batishoboye kandi babonerwa twahaye ibisigi vy’ibisagara vyo mubuseruko no mubumanuko bw’igihugu arivyo twashizemwo imihezagiro myinshi, n’ijambo ryiza ry’Umuremyi wawe riba ariryo ritsimbatara kuri bene Israeri kubera ukwihangana kwabo, n’uguca duhonya ivyo Fir’auni yahora agira hamwe n’abantu biwe, hamwe n’ivyo bahora bubaka

Ayah 137

وَجَٰوَزۡنَا بِبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ٱلۡبَحۡرَ فَأَتَوۡاْ عَلَىٰ قَوۡمࣲ يَعۡكُفُونَ عَلَىٰٓ أَصۡنَامࣲ لَّهُمۡۚ قَالُواْ يَٰمُوسَى ٱجۡعَل لَّنَآ إِلَٰهࣰ ا كَمَا لَهُمۡ ءَالِهَةࣱۚ قَالَ إِنَّكُمۡ قَوۡمࣱ تَجۡهَلُونَ

Duca tujabura bene Israeri mukiyaga nugushikira abantu bahora basenga amasanamu yabo baca bavuga bati:- ewe ntumwa y’Imana Mussa (iii) natwe nutugirire ama mana nkuko nabo bafise ama mana, intumwa y’Imana Mussa (iii) abishura ati:- mu vy’ukuri mwebwe muri bantu b’ibijuju

Ayah 138

إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ مُتَبَّرࣱ مَّا هُمۡ فِيهِ وَبَٰطِلࣱ مَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

Aba bantu ibi bintu vyose bafise bizohonywa kandi nivy’ubusa muvyo bahora bagira

Ayah 139

قَالَ أَغَيۡرَ ٱللَّهِ أَبۡغِيكُمۡ إِلَٰهࣰ ا وَهُوَ فَضَّلَكُمۡ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ

Aca avuga ati:- mbega ndabaronderere Imana itari iyi Mana mugihe ariyo yabateye iteka riri hejuru y’ibiremwa vyose

Ayah 140

وَإِذۡ أَنجَيۡنَٰكُم مِّنۡ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ يَسُومُونَكُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِ يُقَتِّلُونَ أَبۡنَآءَكُمۡ وَيَسۡتَحۡيُونَ نِسَآءَكُمۡۚ وَفِي ذَٰلِكُم بَلَآءࣱ مِّن رَّبِّكُمۡ عَظِيمࣱ‏

Mugihe twabarokora muminwe ya Fir’uni hamwe n’abantu biwe, aribo babahaye ibihano bibi cane, mukwica ibibondo vyanyu vy’abahungu nugusigaza abagore gusa, no murivyo hari ibibazo bihambaye bivuye ku Muremyi wanyu

Ayah 141

۞وَوَٰعَدۡنَا مُوسَىٰ ثَلَٰثِينَ لَيۡلَةࣰ وَأَتۡمَمۡنَٰهَا بِعَشۡرࣲ فَتَمَّ مِيقَٰتُ رَبِّهِۦٓ أَرۡبَعِينَ لَيۡلَةࣰۚ وَقَالَ مُوسَىٰ لِأَخِيهِ هَٰرُونَ ٱخۡلُفۡنِي فِي قَوۡمِي وَأَصۡلِحۡ وَلَا تَتَّبِعۡ سَبِيلَ ٱلۡمُفۡسِدِينَ

Twaramwemereye Intumwa y’Imana Mussa (iii) indagano y’imisi mirongo itatu turayikwizako iyindi misi cumi, ica ikwira yandagano y’umuremyi wiwe y’imisi mirongo ine, n’intumwa y’Imana Mussa (iii) abwira mwene wabo Haruna (iii) ati:- nufate mukibanza canje mu bantu banje ubategure neza, kandi ntukurikire inzira y’abononyi

Ayah 142

وَلَمَّا جَآءَ مُوسَىٰ لِمِيقَٰتِنَا وَكَلَّمَهُۥ رَبُّهُۥ قَالَ رَبِّ أَرِنِيٓ أَنظُرۡ إِلَيۡكَۚ قَالَ لَن تَرَىٰنِي وَلَٰكِنِ ٱنظُرۡ إِلَى ٱلۡجَبَلِ فَإِنِ ٱسۡتَقَرَّ مَكَانَهُۥ فَسَوۡفَ تَرَىٰنِيۚ فَلَمَّا تَجَلَّىٰ رَبُّهُۥ لِلۡجَبَلِ جَعَلَهُۥ دَكࣰّ ا وَخَرَّ مُوسَىٰ صَعِقࣰ اۚ فَلَمَّآ أَفَاقَ قَالَ سُبۡحَٰنَكَ تُبۡتُ إِلَيۡكَ وَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Mugihe yashika intumwa y’Imana Mussa (iii) kw’isezerano ryacu n’ukuganira n’Umuremyi wiwe, intumwa y’Imana yaciye ivuga iti:- Muremyi wanje nunyereke kugira ngo ndakubone, Imana nayo imwishura iti:- ntushobora kumbona mugabo nurabe k’umusozi niwa bona uwo musozi uhagaze neza urashobora kumbona, rero Umuremyi wiwe mugihe yibonesha kuri uwo musozi, yaciye iwu manyagura, n’intumwa y’Imana Mussa (iii) aca arwa hasi ameze nk’uwaravye, mugihe y’ikangura yaciye avuga ati:- ni wewe nyene iteka, ndasavye ikigongwe kuri wewe, nanje nd’uwambere wabemera ibi vyose

Ayah 143

قَالَ يَٰمُوسَىٰٓ إِنِّي ٱصۡطَفَيۡتُكَ عَلَى ٱلنَّاسِ بِرِسَٰلَٰتِي وَبِكَلَٰمِي فَخُذۡ مَآ ءَاتَيۡتُكَ وَكُن مِّنَ ٱلشَّٰكِرِينَ

Imana ivuga iti:- ewe ntumwa y’Imana Mussa (iii):- jewe nagutoye kubera abantu bose kubutumwa bwanje nukuvugana na wewe kuri jewe, rero niwakire ibi ndaguhaye kandi ube mu bantu bashima

Ayah 144

وَكَتَبۡنَا لَهُۥ فِي ٱلۡأَلۡوَاحِ مِن كُلِّ شَيۡءࣲ مَّوۡعِظَةࣰ وَتَفۡصِيلࣰ ا لِّكُلِّ شَيۡءࣲ فَخُذۡهَا بِقُوَّةࣲ وَأۡمُرۡ قَوۡمَكَ يَأۡخُذُواْ بِأَحۡسَنِهَاۚ سَأُوْرِيكُمۡ دَارَ ٱلۡفَٰسِقِينَ

Duca tumwandikira k’urubaho ibintu vyose n’ubutumwa n’insiguro y’ibintu vyose, rero nubifate nka nkama hanyuma utegeke abantu bawe babufate ubu butumwa neza, kuko ubu vuba nzobereka ibisagara vy’abononyi basenyura amategeko y’Imana

Ayah 145

سَأَصۡرِفُ عَنۡ ءَايَٰتِيَ ٱلَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَإِن يَرَوۡاْ كُلَّ ءَايَةࣲ لَّا يُؤۡمِنُواْ بِهَا وَإِن يَرَوۡاْ سَبِيلَ ٱلرُّشۡدِ لَا يَتَّخِذُوهُ سَبِيلࣰ ا وَإِن يَرَوۡاْ سَبِيلَ ٱلۡغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلࣰ اۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ عَنۡهَا غَٰفِلِينَ

Nzobakingira n’amajambo yanje kuri bamwe bishima ng’aha kw’Isi ata kuri nakumwe bafise, n’ababona ivyemezo ntibavyemere naho babona inzira y’uburokoke ntibayifatako ari inzira ishemeye, mugabo babonye inzira ihuvya baca bayifata nkuko ari inzira nyakuri, ivyo vyose nukubera yuko bahakanye amajambo yacu matagatifu nukuta yitaho

Ayah 146

وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَلِقَآءِ ٱلۡأٓخِرَةِ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡۚ هَلۡ يُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

Nabamwe bahakanye amajambo yacu matagatifu nuguhakana guhura n’umusi w’imperuka, ibikorwa vyabo nivyononekaye, mbega bazorihwa ibindi bintu mugabo nikuri bimwe bahora bagira

Ayah 147

وَٱتَّخَذَ قَوۡمُ مُوسَىٰ مِنۢ بَعۡدِهِۦ مِنۡ حُلِيِّهِمۡ عِجۡلࣰ ا جَسَدࣰ ا لَّهُۥ خُوَارٌۚ أَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّهُۥ لَا يُكَلِّمُهُمۡ وَلَا يَهۡدِيهِمۡ سَبِيلًاۘ ٱتَّخَذُوهُ وَكَانُواْ ظَٰلِمِينَ

No munyuma yaho abantu bo kuntumwa y’Imana Mussa (iii) baragize kubisharizo vyabo vy’intama bifise umubiri gusa ufise ijwi, mbega ntibabonye yuko iyo ntama itavugana nabo canke itabarongora inzira, kuko bayigize kuba ariyo mana yabo, nukuba mu bantu bahemukiye imitima yabo

Ayah 148

وَلَمَّا سُقِطَ فِيٓ أَيۡدِيهِمۡ وَرَأَوۡاْ أَنَّهُمۡ قَدۡ ضَلُّواْ قَالُواْ لَئِن لَّمۡ يَرۡحَمۡنَا رَبُّنَا وَيَغۡفِرۡ لَنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ

Mugihe bicuza nukubona yuko bamaze kuzimira, baciye bavuga bati:- Umuremyi wacu natatugirira impuhwe zayo nukutugirira ikigongwe, ntankeka tuzoba turi mu bantu bononekewe

Ayah 149

وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَىٰٓ إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ غَضۡبَٰنَ أَسِفࣰ ا قَالَ بِئۡسَمَا خَلَفۡتُمُونِي مِنۢ بَعۡدِيٓۖ أَعَجِلۡتُمۡ أَمۡرَ رَبِّكُمۡۖ وَأَلۡقَى ٱلۡأَلۡوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأۡسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُۥٓ إِلَيۡهِۚ قَالَ ٱبۡنَ أُمَّ إِنَّ ٱلۡقَوۡمَ ٱسۡتَضۡعَفُونِي وَكَادُواْ يَقۡتُلُونَنِي فَلَا تُشۡمِتۡ بِيَ ٱلۡأَعۡدَآءَ وَلَا تَجۡعَلۡنِي مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّٰلِمِينَ

Mugihe intumwa y’Imana Mussa (iii) yagaruka ku bantu biwe nawe yashavuye afise n’agahinda, yaciye avuga ati:- icegera kibi mwansigiye munyuma yanje namaze kugenda, mbega mwabaye imbere y’amategeko y’Umuremyi wanyu? Aca ajugunya vyabibaho yari afise, aca afata k’umutwe wamwene wabo amukwegera kuri we n’ukuvuga ati:- ewe mwene mama, mu vy’ukuri abantu banje barangaye kugeza naho bagomba kungandagura, rero nawe ntubanezereze abo bansi kubera jewe, kandi ntunshire hamwe n’abantu babi bahemukiye imitima yabo

Ayah 150

قَالَ رَبِّ ٱغۡفِرۡ لِي وَلِأَخِي وَأَدۡخِلۡنَا فِي رَحۡمَتِكَۖ وَأَنتَ أَرۡحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ

Intumwa y’Imana Mussa (iii) ivuga iti:- Muremyi wanje numbabarire jewe hamwe namwene wanje hanyuma utwinjize mumpuhwe zawe kuko ari wewe nyene impuhwe nyinshi gusumba abafise impuhwe bose

Ayah 151

إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ ٱلۡعِجۡلَ سَيَنَالُهُمۡ غَضَبࣱ مِّن رَّبِّهِمۡ وَذِلَّةࣱ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُفۡتَرِينَ

Mu vy’ukuri bamwe bagize intama yuko ariyo Mana yabo, abo bantu bazoshikirwa n’ishavu rivuye ku Muremyi wabo hamwe n’ibimaramare bininiya vyo mubuzima bwabo bwo ng’aha kw’Isi, uku rero niko duhemba abiyadukiza mw’idini ry’Imana

Ayah 152

وَٱلَّذِينَ عَمِلُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ ثُمَّ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِهَا وَءَامَنُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورࣱ رَّحِيمࣱ‏

Nabamwe bagize amabi hanyuma bagasaba imbabazi munyuma yivyo bagize n’ukwemera Umuremyi wawe munyuma yibi vyose, nuko ariyo nyene ikigongwe cinshi n’impuhwe zihagije

Ayah 153

وَلَمَّا سَكَتَ عَن مُّوسَى ٱلۡغَضَبُ أَخَذَ ٱلۡأَلۡوَاحَۖ وَفِي نُسۡخَتِهَا هُدࣰ ى وَرَحۡمَةࣱ لِّلَّذِينَ هُمۡ لِرَبِّهِمۡ يَرۡهَبُونَ

Mugihe ishavu ry’intumwa y’Imana Mussa (iii) ryacureha, yaciye atora zambaho yajugunya, no munyandiko zayo harimwo uburokoke n’imigisha kuri barya bantu batinya Umuremyi wabo

Ayah 154

وَٱخۡتَارَ مُوسَىٰ قَوۡمَهُۥ سَبۡعِينَ رَجُلࣰ ا لِّمِيقَٰتِنَاۖ فَلَمَّآ أَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ قَالَ رَبِّ لَوۡ شِئۡتَ أَهۡلَكۡتَهُم مِّن قَبۡلُ وَإِيَّٰيَۖ أَتُهۡلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلسُّفَهَآءُ مِنَّآۖ إِنۡ هِيَ إِلَّا فِتۡنَتُكَ تُضِلُّ بِهَا مَن تَشَآءُ وَتَهۡدِي مَن تَشَآءُۖ أَنتَ وَلِيُّنَا فَٱغۡفِرۡ لَنَا وَٱرۡحَمۡنَاۖ وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلۡغَٰفِرِينَ

N’intumwa y’Imana Mussa (iii):- yaciye atora abantu mirongo indwi mu bantu biwe kumasezerano yacu, mugihe bashikirwa n’inyiganzwa ry’isi rininiya, intumwa y’Imana Mussa (iii) yaciye ivuga iti:- Muremyi wanje, iyo uba ubishaka wari kubahonya abo bantu hamwe na jewe kuva kera, none uduhoneje kubera ivyo bakoze vyabijuju muri twebwe, rero ntivyari kuba ibi vyose atari uko ari ibigeragezo vyawe, rero ureka uwuzimira kuwo wishakiye hanyuma ukarongora uwo wishakiye, ni wewe udukingiye, rero nutugirire ikigongwe kandi uduhe n’impuhwe zawe, nawe ni wewe mwiza wukugira ikigongwe

Ayah 155

۞وَٱكۡتُبۡ لَنَا فِي هَٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةࣰ وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِنَّا هُدۡنَآ إِلَيۡكَۚ قَالَ عَذَابِيٓ أُصِيبُ بِهِۦ مَنۡ أَشَآءُۖ وَرَحۡمَتِي وَسِعَتۡ كُلَّ شَيۡءࣲۚ فَسَأَكۡتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱلَّذِينَ هُم بِـَٔايَٰتِنَا يُؤۡمِنُونَ

Kandi utwandikire ineza kuri iy’Isi no mw’ijuru, kuko twebwe dusubiye iwawe, Imana ica ivuga iti:- ibihano vyanje nzobishikiriza uwo nishakiye, n’imigisha yanje ndashobora kuyikwiza kubintu vyose, mugabo nzoyishikiriza kuri bamwe bikinze n’ivyo nababujije hamwe n’abatanga imperezwa hamwe n’abemera amajambo yacu

Ayah 156

ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلرَّسُولَ ٱلنَّبِيَّ ٱلۡأُمِّيَّ ٱلَّذِي يَجِدُونَهُۥ مَكۡتُوبًا عِندَهُمۡ فِي ٱلتَّوۡرَىٰةِ وَٱلۡإِنجِيلِ يَأۡمُرُهُم بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَنۡهَىٰهُمۡ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيۡهِمُ ٱلۡخَبَٰٓئِثَ وَيَضَعُ عَنۡهُمۡ إِصۡرَهُمۡ وَٱلۡأَغۡلَٰلَ ٱلَّتِي كَانَتۡ عَلَيۡهِمۡۚ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِهِۦ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَٱتَّبَعُواْ ٱلنُّورَ ٱلَّذِيٓ أُنزِلَ مَعَهُۥٓ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ

Abakurikira intumwa y’Imana ariyo ntumwa itazi gusoma n’ukwandika, bakaba bayibona gusa muvyanditswe iwabo mugitabu ca Taurati n’igitabu c’Injili, ikaba yabategeka kugira ineza n’ugutuza ibintu bibi, nukubaha uburenganzira bw’ukugira ibintu vyiza, hamwe n’ugutuza amabi, nukuba kurira ibibaremereye hamwe n’iminyororo yari hejuru yabo, rero bamwe bayemera bimwe vy’ukuri nukuyisonera hamwe nukuyifasha nugukurikira umuco wamanuwe nayo, abo nibo bantu bene intsinzi

Ayah 157

قُلۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنِّي رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيۡكُمۡ جَمِيعًا ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ فَـَٔامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِ ٱلنَّبِيِّ ٱلۡأُمِّيِّ ٱلَّذِي يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَكَلِمَٰتِهِۦ وَٱتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ

Vuga uti:- mwebwe bantu, mu vy’ukuri jewe nd’intumwa y’Imana kuri mwebwe mwese, Imana ifise ubwami bw’Amajuru n’Isi, rero ntawundi ategerezwa gusengwa atariyo yonyene gusa, niyo irema kandi niyo yica, rero nimwemere Imana hamwe n’intumwa yayo ariyo ntumwa itazi gusoma n’ukwandika ikaba ariyo yemera Imana hamwe n’amajambo yayo, kandi nimuyikurikire kugira ngo murongoke

Ayah 158

وَمِن قَوۡمِ مُوسَىٰٓ أُمَّةࣱ يَهۡدُونَ بِٱلۡحَقِّ وَبِهِۦ يَعۡدِلُونَ

Nomu bantu b’intumwa y’Imana Mussa (iii) hari abantu barongora abandi munzira y’ukuri nokuri uko kuri baragutumbera ko

Ayah 159

وَقَطَّعۡنَٰهُمُ ٱثۡنَتَيۡ عَشۡرَةَ أَسۡبَاطًا أُمَمࣰ اۚ وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ إِذِ ٱسۡتَسۡقَىٰهُ قَوۡمُهُۥٓ أَنِ ٱضۡرِب بِّعَصَاكَ ٱلۡحَجَرَۖ فَٱنۢبَجَسَتۡ مِنۡهُ ٱثۡنَتَا عَشۡرَةَ عَيۡنࣰ اۖ قَدۡ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسࣲ مَّشۡرَبَهُمۡۚ وَظَلَّلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلۡغَمَٰمَ وَأَنزَلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلۡمَنَّ وَٱلسَّلۡوَىٰۖ كُلُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقۡنَٰكُمۡۚ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ

Twarabagabuye mwo amoko cumi n’abiri, n’intara zitandukanye, nuguha intumwa y’Imana Mussa (iii) mugihe bamusaba amazi abantu biwe yuko yokubita inkoni yiwe kw’ibuye, mumwanya haca haboneka amasoko cumi n’abiri avuye muri iryo buye, n’abantu bose baca baramenya ubunywero bwabo bwukunywera ko, duca tubereka ibicu nukuba manurira ibifungugwa vyitiriwe kw’izina rya Manna na Salwaa tubabwira duti:- nimufungure neza kuri ibi bifungurwa twabahaye, kandi ntibaduhemukiye twebwe, ahubwo nibo bahemukiye imitima yabo

Ayah 160

وَإِذۡ قِيلَ لَهُمُ ٱسۡكُنُواْ هَٰذِهِ ٱلۡقَرۡيَةَ وَكُلُواْ مِنۡهَا حَيۡثُ شِئۡتُمۡ وَقُولُواْ حِطَّةࣱ وَٱدۡخُلُواْ ٱلۡبَابَ سُجَّدࣰ ا نَّغۡفِرۡ لَكُمۡ خَطِيٓـَٰٔتِكُمۡۚ سَنَزِيدُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Mugihe babwirwa bati:- nimube muri iki gisagara nomurico mufungure aho mushaka hose kandi muvuge muti:- duhanagurire ibicumuro vyacu kandi mwinjire murugi n’ubugamburutsi ntangere natwe tuzobagirira ikigongwe kumakosa yanyu kandi tuzobongereza ineza kubikorwa vyiza bagize

Ayah 161

فَبَدَّلَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡهُمۡ قَوۡلًا غَيۡرَ ٱلَّذِي قِيلَ لَهُمۡ فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ رِجۡزࣰ ا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ بِمَا كَانُواْ يَظۡلِمُونَ

Bamwe bahemukiye imitima yabo muribo barahinduye iyindi mvugo atari imwe babwirwa, rero tuzobarungikira ibihano bivuye mw’ijuru, kuvyo bahora bihemukira kubwabo

Ayah 162

وَسۡـَٔلۡهُمۡ عَنِ ٱلۡقَرۡيَةِ ٱلَّتِي كَانَتۡ حَاضِرَةَ ٱلۡبَحۡرِ إِذۡ يَعۡدُونَ فِي ٱلسَّبۡتِ إِذۡ تَأۡتِيهِمۡ حِيتَانُهُمۡ يَوۡمَ سَبۡتِهِمۡ شُرَّعࣰ ا وَيَوۡمَ لَا يَسۡبِتُونَ لَا تَأۡتِيهِمۡۚ كَذَٰلِكَ نَبۡلُوهُم بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ

Nimubaze inkuru z’ibisagara vyari kunkengera z’ikiyaga, mugihe basenyura amategeko y’umusi wagatandatu, hanyuma amafi yabo yabashikira kuri uwo musi wagatandatu no kumisi itari iyo yagatandatu atahora abashikira, rero uku niko twabahaye ibibazo kubera ukwiyonkora kwabo

Ayah 163

وَإِذۡ قَالَتۡ أُمَّةࣱ مِّنۡهُمۡ لِمَ تَعِظُونَ قَوۡمًا ٱللَّهُ مُهۡلِكُهُمۡ أَوۡ مُعَذِّبُهُمۡ عَذَابࣰ ا شَدِيدࣰ اۖ قَالُواْ مَعۡذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمۡ وَلَعَلَّهُمۡ يَتَّقُونَ

Nabamwe mu bantu bo muribo mugihe bavuga bati:- hari inyungu nyabaki y’ugutuza abantu Imana izobica canke izohana kubihano bikaze cane, nabo bishuye bati:- turonke ivyitwazo imbere y’Umuremyi wanyu, nkumbure nabo botinya

Ayah 164

فَلَمَّا نَسُواْ مَا ذُكِّرُواْ بِهِۦٓ أَنجَيۡنَا ٱلَّذِينَ يَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلسُّوٓءِ وَأَخَذۡنَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ بِعَذَابِۭ بَـِٔيسِۭ بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ

Rero mugihe babinegura muvyo bahora bibutswa, twararokoye bamwe bahora batuza amabi, duca duhana bamwe bahemukiye imitima yabo kubihano bibi cane mukwiyonkora kwabo

Ayah 165

فَلَمَّا عَتَوۡاْ عَن مَّا نُهُواْ عَنۡهُ قُلۡنَا لَهُمۡ كُونُواْ قِرَدَةً خَٰسِـِٔينَ

Mugihe bishima cane nukutareka ivyo twababujije twababwiye duti:- nimube inkende z’ibimaramare

Ayah 166

وَإِذۡ تَأَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبۡعَثَنَّ عَلَيۡهِمۡ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ مَن يَسُومُهُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِۗ إِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيعُ ٱلۡعِقَابِ وَإِنَّهُۥ لَغَفُورࣱ رَّحِيمࣱ‏

Mugihe Umuremyi wawe yamenyesha yuko azobazanira kugeza k’umusi w’imperuka abantu bazobahana kubihano bibi cane, mu vy’ukuri Umuremyi wawe aroroshe muguhana kandi ntankeka niyo ifise ikigongwe cinshi c’impuhwe zihagije

Ayah 167

وَقَطَّعۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ أُمَمࣰ اۖ مِّنۡهُمُ ٱلصَّٰلِحُونَ وَمِنۡهُمۡ دُونَ ذَٰلِكَۖ وَبَلَوۡنَٰهُم بِٱلۡحَسَنَٰتِ وَٱلسَّيِّـَٔاتِ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ

Twaraba tandukanije ng’aha kw’Isi tubagira imirwi itandukanye, kuko muribo harimwo abantu b’intungane, n’abandi muribo n’abatandukanye nabo, natwe twarabahaye ibibazo vyinshi vy’amahirwe hamwe n’amabi, kugira ngo basubire muruhongore

Ayah 168

فَخَلَفَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ خَلۡفࣱ وَرِثُواْ ٱلۡكِتَٰبَ يَأۡخُذُونَ عَرَضَ هَٰذَا ٱلۡأَدۡنَىٰ وَيَقُولُونَ سَيُغۡفَرُ لَنَا وَإِن يَأۡتِهِمۡ عَرَضࣱ مِّثۡلُهُۥ يَأۡخُذُوهُۚ أَلَمۡ يُؤۡخَذۡ عَلَيۡهِم مِّيثَٰقُ ٱلۡكِتَٰبِ أَن لَّا يَقُولُواْ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡحَقَّ وَدَرَسُواْ مَا فِيهِۗ وَٱلدَّارُ ٱلۡأٓخِرَةُ خَيۡرࣱ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ

Munyuma yaho haciye hasubirirwa n’urundi runganwe rubi cane rwatoranye ibisigi vy’igitabu batoramwo ivyabujijwe vyo ng’aha kw’Isi bavuga bati:- twebwe tuzogirirwa ikigongwe n’ibindi nk’ibi nivyadushikira navyone tuzovyakira, mbega ntibagiriwe amasezerano yomu gitabu yuko batazo vuga amajambo bayegeka ku Mana atari ukuri gusa, nabo bakaba baramaze gusoma ibiri muri ico gitabu, n’inzu yo mw’ijuru izobabera nziza muri bamwe batinya Imana yabo y’ukuri, mbega mwebwe ntimutegera

Ayah 169

وَٱلَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِٱلۡكِتَٰبِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُصۡلِحِينَ

Nabamwe bafata igitabu c’Imana nka nkama nuguhagarika amasengesho tuzobahenba ineza, mu vy’ukuri natwe ntidutakaza impembo z’abagira ineza

Ayah 170

۞وَإِذۡ نَتَقۡنَا ٱلۡجَبَلَ فَوۡقَهُمۡ كَأَنَّهُۥ ظُلَّةࣱ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُۥ وَاقِعُۢ بِهِمۡ خُذُواْ مَآ ءَاتَيۡنَٰكُم بِقُوَّةࣲ وَٱذۡكُرُواْ مَا فِيهِ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ

Mugihe twasenyura umusozi hejuru yabo nkakumwe kw’igicu, nabo baca biyumvira yuko uwo musozi uhava ubarwako, duca tubabwira duti:- nimuwufate nka nkama muvyo twabahaye, kandi mwibuke ibirimwo kugira ngo mushobore gutinya

Ayah 171

وَإِذۡ أَخَذَ رَبُّكَ مِنۢ بَنِيٓ ءَادَمَ مِن ظُهُورِهِمۡ ذُرِّيَّتَهُمۡ وَأَشۡهَدَهُمۡ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ أَلَسۡتُ بِرَبِّكُمۡۖ قَالُواْ بَلَىٰ شَهِدۡنَآۚ أَن تَقُولُواْ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ إِنَّا كُنَّا عَنۡ هَٰذَا غَٰفِلِينَ

N’Umuremyi wawe mugihe yabazana bari mu bantu bavuye muribo kandi ari no muruvyaro rwabo n’ukubemeza kumitima yabo avuga ati:- mbega jewe sindi Umuremyi wanyu? Nabo bishura bati:- egome, ni wewe kandi turemeje yuko mutazovuga k’umusi w’imperuka yuko twebwe twari twasamaye n’ibi tutari tubizi

Ayah 172

أَوۡ تَقُولُوٓاْ إِنَّمَآ أَشۡرَكَ ءَابَآؤُنَا مِن قَبۡلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةࣰ مِّنۢ بَعۡدِهِمۡۖ أَفَتُهۡلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلۡمُبۡطِلُونَ

Canke ngomuvuge yuko abavyeyi bacu nibo bagereranije Imana n’ibindi bintu aho hambere, natwe twari murunganwe rwanyuma yabo, yuko uzo duhonya kubera amabi bagize abo bantu babi

Ayah 173

وَكَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ وَلَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ

Uku rero niko dutandukanya aya majambo y’Imana matagatifu twizera yuko bazogaruka

Ayah 174

وَٱتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ ٱلَّذِيٓ ءَاتَيۡنَٰهُ ءَايَٰتِنَا فَٱنسَلَخَ مِنۡهَا فَأَتۡبَعَهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ فَكَانَ مِنَ ٱلۡغَاوِينَ

Nubasomere inkuru zabamwe twahaye amajambo yacu matagatifu nabo baca barayiyambura, Shetani nayo ica irabakurikirana, baca baba mu bantu batakaye

Ayah 175

وَلَوۡ شِئۡنَا لَرَفَعۡنَٰهُ بِهَا وَلَٰكِنَّهُۥٓ أَخۡلَدَ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُۚ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ ٱلۡكَلۡبِ إِن تَحۡمِلۡ عَلَيۡهِ يَلۡهَثۡ أَوۡ تَتۡرُكۡهُ يَلۡهَثۚ ذَّٰلِكَ مَثَلُ ٱلۡقَوۡمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَاۚ فَٱقۡصُصِ ٱلۡقَصَصَ لَعَلَّهُمۡ يَتَفَكَّرُونَ

Iyo dushaka twari kubarerura kuri ayo majambo y’Imana matagatifu, mugabo bagumye bamatanye n’Isi n’ugukurikira ivyo imitima yabo yipfuza, rero uko bameze nink’imbwa uyikubise ica itera akaruru n’uguhema hema, nahone utayikubise iguma ihema hema, uku niko abantu bameze mubahakanye amajambo yacu matagatifu, rero nuvuge ivyabaye nkumbure bokwiyumvira

Ayah 176

سَآءَ مَثَلًا ٱلۡقَوۡمُ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَأَنفُسَهُمۡ كَانُواْ يَظۡلِمُونَ

N’ububisha bumeze gute bw’akarorero kabahakanye amajambo yacu matagatifu, nuguhemukira imitima yabo

Ayah 177

مَن يَهۡدِ ٱللَّهُ فَهُوَ ٱلۡمُهۡتَدِيۖ وَمَن يُضۡلِلۡ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ

Uwuzoba rongora n’Imana nabo nibo bazoba barongotse, nayo abo izoreka ngo bazimire, abo nibo bazoba bari muruhombo

Ayah 178

وَلَقَدۡ ذَرَأۡنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرࣰ ا مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِۖ لَهُمۡ قُلُوبࣱ لَّا يَفۡقَهُونَ بِهَا وَلَهُمۡ أَعۡيُنࣱ لَّا يُبۡصِرُونَ بِهَا وَلَهُمۡ ءَاذَانࣱ لَّا يَسۡمَعُونَ بِهَآۚ أُوْلَٰٓئِكَ كَٱلۡأَنۡعَٰمِ بَلۡ هُمۡ أَضَلُّۚ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡغَٰفِلُونَ

Kandi ntankeka twarabaremeye umuriro witiriwe Jahannama, benshi mubisigo no mu bantu, bakaba bafise imitima mugabo ntibategera, n’amaso barayafise mugabo ntibabona n’amatwi barayafise mugabo ntibumva, abo bantu ni nk’ibikoko ahubwo n’abantu bazimiye cane, kandi nibo ataco bibuka nagatoyi

Ayah 179

وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَاۖ وَذَرُواْ ٱلَّذِينَ يُلۡحِدُونَ فِيٓ أَسۡمَٰٓئِهِۦۚ سَيُجۡزَوۡنَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

N’Imana ifise amazina meza meza rero nimuyisabe kuri ayo mazina yayo kandi mubareke bamwe bonona ubutagatifu bw’amazina yayo, ubu vuba bazohembwa impembo kuvyo bahora bagira

Ayah 180

وَمِمَّنۡ خَلَقۡنَآ أُمَّةࣱ يَهۡدُونَ بِٱلۡحَقِّ وَبِهِۦ يَعۡدِلُونَ

Nomuri bamwe twarema harimwo abantu barongora abandi k’ukuri, n’ukugira k’ubutungane bwuko kuri nyene

Ayah 181

وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ

Nabamwe bahakanye amajambo yacu matagatifu tuzobakwega buhoro buhoro kuburyo bonyene batazo bimenya na gatoyi

Ayah 182

وَأُمۡلِي لَهُمۡۚ إِنَّ كَيۡدِي مَتِينٌ

Nanje nzobaha ikiringo gikwiye mu vy’ukuri ubushobozi bwanje burahagije

Ayah 183

أَوَلَمۡ يَتَفَكَّرُواْۗ مَا بِصَاحِبِهِم مِّن جِنَّةٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا نَذِيرࣱ مُّبِينٌ

Mbega ntibiyumvira uyo muntu wabo yuko adakomeye neza mu mutwe? Kandi ntiyari kuba ariwe atari uko ari umuntu atuza kandi aboneka neza

Ayah 184

أَوَلَمۡ يَنظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءࣲ وَأَنۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَدِ ٱقۡتَرَبَ أَجَلُهُمۡۖ فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَهُۥ يُؤۡمِنُونَ

Mbega ntibaraba ubwami bw’Amajuru n’Isi hamwe n’ibintu Imana yaremye? Nukuba nkumbure urupfu rwabo ruri hafi, rero munyuma yaya majambo matagatifu hoba hariho ibindi biganiro nyabaki bazokwemera

Ayah 185

مَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَلَا هَادِيَ لَهُۥۚ وَيَذَرُهُمۡ فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ

Abo Imana ireka ngo bazimire ntawundi muntu yobarongora nayo irabareka mubuzimire bwabo bataya taya hirya no hino

Ayah 186

يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلسَّاعَةِ أَيَّانَ مُرۡسَىٰهَاۖ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ رَبِّيۖ لَا يُجَلِّيهَا لِوَقۡتِهَآ إِلَّا هُوَۚ ثَقُلَتۡ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ لَا تَأۡتِيكُمۡ إِلَّا بَغۡتَةࣰۗ يَسۡـَٔلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنۡهَاۖ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ

Barakubaza kubijanye n’igihe kizobonekera mbega hazoba iki? Wewe nuvuge uti:- ubumenyi bwayo buri ku Muremyi wanje gusa, ntan’umwe ashobora kugaragaza kumwanya wayo atariyo yonyene gusa, n’ibiremeye mu biri mw’ijuru no kw’Isi, kandi ntibizobashikira atari uko bizoshika giturumbuka, kandi barakubaza yuko wayirondeye wewe vuga uti:- ubumenyi bwayo buri ku Mana yonyene gusa, mugabo abantu benshi ntavyo bazi na gatoyi

Ayah 187

قُل لَّآ أَمۡلِكُ لِنَفۡسِي نَفۡعࣰ ا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُۚ وَلَوۡ كُنتُ أَعۡلَمُ ٱلۡغَيۡبَ لَٱسۡتَكۡثَرۡتُ مِنَ ٱلۡخَيۡرِ وَمَا مَسَّنِيَ ٱلسُّوٓءُۚ إِنۡ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرࣱ وَبَشِيرࣱ لِّقَوۡمࣲ يُؤۡمِنُونَ

Vuga uti:- ntabushobozi mfise bw’ukwiha agahengwe akariko kose, canke ubwo kwikurira ingorane izarizo zose mfise, atari uko Imana yonyene yabishatse, niyo menya ibitarabaho nari kurushiriza ibikorwa vyiza kandi vyinshi, kandi sinari gukorwako n’inabi, nanje ntaco ndimwo mugabo ndi mubatuza kandi nd’umutanga butumwa bwiza ku bantu bemera Imana yabo y’ukuri

Ayah 188

۞هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفۡسࣲ وَٰحِدَةࣲ وَجَعَلَ مِنۡهَا زَوۡجَهَا لِيَسۡكُنَ إِلَيۡهَاۖ فَلَمَّا تَغَشَّىٰهَا حَمَلَتۡ حَمۡلًا خَفِيفࣰ ا فَمَرَّتۡ بِهِۦۖ فَلَمَّآ أَثۡقَلَت دَّعَوَا ٱللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنۡ ءَاتَيۡتَنَا صَٰلِحࣰ ا لَّنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ

Niyo yabaremye mumutima umwe, no muri uwo mutima niyo yaremye abapfasoni babo kugira ngo baronke ihumure kuribo, n’igihe bahujije ibitsina vyabo aca asama imbanyi yoroshe nukuyigendana, rero yibungenze bose uko ari babiri bama basaba Imana Umuremyi wabo bavuga bati:- niwaduha ikibondo c’intungane tuzoba turi mu bantu bakenguruka

Ayah 189

فَلَمَّآ ءَاتَىٰهُمَا صَٰلِحࣰ ا جَعَلَا لَهُۥ شُرَكَآءَ فِيمَآ ءَاتَىٰهُمَاۚ فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ عَمَّا يُشۡرِكُونَ

Rero mugihe yabaronsa ikibondo c’intungane baca bamugereranya n’izindi Mana muvyo yabahaye, ni ninahazwe Imana nivyo bayigereranyako n’ibindi bintu

Ayah 190

أَيُشۡرِكُونَ مَا لَا يَخۡلُقُ شَيۡـࣰٔ ا وَهُمۡ يُخۡلَقُونَ

Bayigereranya Imana n’ibindi bintu kuri bamwe ataco barema mugihe aribo baremwe

Ayah 191

وَلَا يَسۡتَطِيعُونَ لَهُمۡ نَصۡرࣰ ا وَلَآ أَنفُسَهُمۡ يَنصُرُونَ

Kandi ntibashobora kubafasha, canke ntibashobora kwifashisha ku mitima yabo

Ayah 192

وَإِن تَدۡعُوهُمۡ إِلَى ٱلۡهُدَىٰ لَا يَتَّبِعُوكُمۡۚ سَوَآءٌ عَلَيۡكُمۡ أَدَعَوۡتُمُوهُمۡ أَمۡ أَنتُمۡ صَٰمِتُونَ

Nimwaba hamagara munzira y’uburokoke ntibazokwigera baba kurikira, ni vyiza rero kuri mwebwe mubahamagaye canke mukihorera

Ayah 193

إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ عِبَادٌ أَمۡثَالُكُمۡۖ فَٱدۡعُوهُمۡ فَلۡيَسۡتَجِيبُواْ لَكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

Mu vy’ukuri bamwe babasenga aho gusenga Imana yonyene rudende, n’abantu nkamwe, nimugerageze kuba hamagara nabo babitabe, nimwaba muvugisha ukuri kwama

Ayah 194

أَلَهُمۡ أَرۡجُلࣱ يَمۡشُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ أَيۡدࣲ يَبۡطِشُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ أَعۡيُنࣱ يُبۡصِرُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ ءَاذَانࣱ يَسۡمَعُونَ بِهَاۗ قُلِ ٱدۡعُواْ شُرَكَآءَكُمۡ ثُمَّ كِيدُونِ فَلَا تُنظِرُونِ

Mbega barafise amaguru bagirako, canke barafise amaboko bafatirako, canke barafise amaso babonerako, canke barafise amatwi bumvirako, wewe vuga uti:- nimuhamagare abo mugereranyako Imana n’ibindi bintu, hanyuma mungirire amarorerwa ayari yo yose, kandi ntimumpe umwanya na mutoyi

Ayah 195

إِنَّ وَلِـِّۧيَ ٱللَّهُ ٱلَّذِي نَزَّلَ ٱلۡكِتَٰبَۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى ٱلصَّٰلِحِينَ

Uwunkingiye jewe n’Imana yanje yamanuye iki gitabu ceranda ca Qur’ani, nayo niyo ibarinda abagira ineza bose

Ayah 196

وَٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَسۡتَطِيعُونَ نَصۡرَكُمۡ وَلَآ أَنفُسَهُمۡ يَنصُرُونَ

Nabamwe bayisenga atari Imana y’ukuri, ntabushobozi bafise bw’ukuba kingira canke ubwo gukingira imitima yabo

Ayah 197

وَإِن تَدۡعُوهُمۡ إِلَى ٱلۡهُدَىٰ لَا يَسۡمَعُواْۖ وَتَرَىٰهُمۡ يَنظُرُونَ إِلَيۡكَ وَهُمۡ لَا يُبۡصِرُونَ

Nimwaba hamagarira muburokoke kuribo ntavyo bazokwigera bumva, mugabo ubabona bakwitegereza mugabo batabona

Ayah 198

خُذِ ٱلۡعَفۡوَ وَأۡمُرۡ بِٱلۡعُرۡفِ وَأَعۡرِضۡ عَنِ ٱلۡجَٰهِلِينَ

Nushigikirane mukugira ikigongwe hamwe n’ugutegeka mukugira ineza, kandi ntiwiteho abadafise ubwenge

Ayah 199

وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ نَزۡغࣱ فَٱسۡتَعِذۡ بِٱللَّهِۚ إِنَّهُۥ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

Niwashikirwa n’impungenge za Shetani, niwirinde ku Mana yawe ntankeka niyo yumva kandi niyo ifise ubumenyi buhagije

Ayah 200

إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ إِذَا مَسَّهُمۡ طَٰٓئِفࣱ مِّنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ تَذَكَّرُواْ فَإِذَا هُم مُّبۡصِرُونَ

Bamwe batinya Imana yabo y’ukuri, mugihe bakozweko n’amohe ya shetani mukanya baba babonye inzira

Ayah 201

وَإِخۡوَٰنُهُمۡ يَمُدُّونَهُمۡ فِي ٱلۡغَيِّ ثُمَّ لَا يُقۡصِرُونَ

Na bene wabo babakwegera muruhombo, hanyuma nabo ntibareka kuba zimiza

Ayah 202

وَإِذَا لَمۡ تَأۡتِهِم بِـَٔايَةࣲ قَالُواْ لَوۡلَا ٱجۡتَبَيۡتَهَاۚ قُلۡ إِنَّمَآ أَتَّبِعُ مَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّ مِن رَّبِّيۚ هَٰذَا بَصَآئِرُ مِن رَّبِّكُمۡ وَهُدࣰ ى وَرَحۡمَةࣱ لِّقَوۡمࣲ يُؤۡمِنُونَ

Nutabashikiriza amajambo y’Imana matagatifu baca bavuga bati:- ni kuki atizitirira wenyene? Vuga uti:- jewe nkurikiza ivyo neretswe bivuye ku Muremyi wanje, aya majambo y’Imana matagatifu n’ikimenyetso kivuye ku Muremyi wanyu aribwo burokoke n’impuhwe ku bantu bemera Imana yabo y’ukuri

Ayah 203

وَإِذَا قُرِئَ ٱلۡقُرۡءَانُ فَٱسۡتَمِعُواْ لَهُۥ وَأَنصِتُواْ لَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ

Mugihe hasomwe amajambo y’Imana matagatifu nimuyumvirize kandi muceceke kugira ngo muronke impuhwe zayo

Ayah 204

وَٱذۡكُر رَّبَّكَ فِي نَفۡسِكَ تَضَرُّعࣰ ا وَخِيفَةࣰ وَدُونَ ٱلۡجَهۡرِ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ بِٱلۡغُدُوِّ وَٱلۡأٓصَالِ وَلَا تَكُن مِّنَ ٱلۡغَٰفِلِينَ

Nuvuge Umuremyi wawe k’umutima wawe n’ubwitonzi ntangere n’ukuyitinya utarinze gukoma induru muri ayo majambo yawe, haba mugitondo no kumugoroba, kandi ntube mubasamaye

Ayah 205

إِنَّ ٱلَّذِينَ عِندَ رَبِّكَ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ عَنۡ عِبَادَتِهِۦ وَيُسَبِّحُونَهُۥ وَلَهُۥ يَسۡجُدُونَۤ۩

Bamwe bari ku Muremyi wabo ntibishima mukugira amasengesho y’Umuremyi wabo, kandi bayihayagiza nukuyipfukamira bashize imitwe yabo hasi

Ayah 206