Surah Al-Israa — The Night Journey

Surah Al-Israa (The Night Journey) is chapter 17 of the Quran, with 111 verses. This page presents the Arabic text with a Kirundi translation, verse by verse.

سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِيٓ أَسۡرَىٰ بِعَبۡدِهِۦ لَيۡلࣰ ا مِّنَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ إِلَى ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡأَقۡصَا ٱلَّذِي بَٰرَكۡنَا حَوۡلَهُۥ لِنُرِيَهُۥ مِنۡ ءَايَٰتِنَآۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ

Iteka niryiwe uwatwaye umushumvyi wiwe mw’ijoro imukuye mw’isengero ritagatifu ry’IMakkat kugeza aho imushikana kw’isengero rya kure ryitiriwe (Baytul’muqaddas) ariwo twahezagiye ivyari muriwo kuruhande rwayo kugira ngo twereke bimwe mubimenyetso vyacu, mu vy’ukuri Imana niyo yumva n’ukubona

Ayah 1

وَءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ وَجَعَلۡنَٰهُ هُدࣰ ى لِّبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ أَلَّا تَتَّخِذُواْ مِن دُونِي وَكِيلࣰ ا

Twaramuhaye intumwa y’Imana Mussa (iii) igitabu, hanyuma tukigira kuba ariyo ndongozi kuri bene Israeri, mugabo Imana yababwiye iti:- ntimuyigire iyizobakingira gusumba jewe

Ayah 2

ذُرِّيَّةَ مَنۡ حَمَلۡنَا مَعَ نُوحٍۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَبۡدࣰ ا شَكُورࣰ ا

Mwebwe ruvyaro rwa bamwe twadugije mubwato hamwe n’intumwa y’Imana Nuhu (iii) mu vy’ukuri yari umushumvyi ashima

Ayah 3

وَقَضَيۡنَآ إِلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ فِي ٱلۡكِتَٰبِ لَتُفۡسِدُنَّ فِي ٱلۡأَرۡضِ مَرَّتَيۡنِ وَلَتَعۡلُنَّ عُلُوࣰّ ا كَبِيرࣰ ا

Twarabiberetse bene Israeri mugitabu ca Taurati yuko atankeka kuri mwebwe yuko muzogira ubwononyi kuri iy’Isi incuro zibiri, kandi mu vy’ukuri muzo kwishima bimwe birengeje urugero

Ayah 4

فَإِذَا جَآءَ وَعۡدُ أُولَىٰهُمَا بَعَثۡنَا عَلَيۡكُمۡ عِبَادࣰ ا لَّنَآ أُوْلِي بَأۡسࣲ شَدِيدࣲ فَجَاسُواْ خِلَٰلَ ٱلدِّيَارِۚ وَكَانَ وَعۡدࣰ ا مَّفۡعُولࣰ ا

Nihashika isango ryambere ryubwo bwononyi uko ari bubiri bubiri niho tuzobazanira abanu bacu bafise ibitero bikaze cane, nabo bazo kwinjira mubisagara vyanyu kumpande zose, nayo ikazoba ari indagano yagenywe

Ayah 5

ثُمَّ رَدَدۡنَا لَكُمُ ٱلۡكَرَّةَ عَلَيۡهِمۡ وَأَمۡدَدۡنَٰكُم بِأَمۡوَٰلࣲ وَبَنِينَ وَجَعَلۡنَٰكُمۡ أَكۡثَرَ نَفِيرًا

Hanyuma tuzobagarurira ubushobozi bwanyu hejuru yabo, hanyuma tubongereze amatungo n’ibibondo, hanyuma tubagire abantu b’umurwi muniniya kubasumba

Ayah 6

إِنۡ أَحۡسَنتُمۡ أَحۡسَنتُمۡ لِأَنفُسِكُمۡۖ وَإِنۡ أَسَأۡتُمۡ فَلَهَاۚ فَإِذَا جَآءَ وَعۡدُ ٱلۡأٓخِرَةِ لِيَسُـُٔواْ وُجُوهَكُمۡ وَلِيَدۡخُلُواْ ٱلۡمَسۡجِدَ كَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةࣲ وَلِيُتَبِّرُواْ مَا عَلَوۡاْ تَتۡبِيرًا

Rero nimwagira ineza mwigirira kumitima yanyu, hanyuma nimwagira inabi naho muyigirira kumitima yanyu nyene, nihashika igihe c’isango ryanyuma kugira ngo batetereze amaso yanyu, hanyuma bace binjira mw’isengero nkuko binjiyemwo ubwambere, hanyuma bonone ivyo bonona bininiya cane kugeza kukiringo bazoba kubutegetsi bwabo

Ayah 7

عَسَىٰ رَبُّكُمۡ أَن يَرۡحَمَكُمۡۚ وَإِنۡ عُدتُّمۡ عُدۡنَاۚ وَجَعَلۡنَا جَهَنَّمَ لِلۡكَٰفِرِينَ حَصِيرًا

Nkumbure Umuremyi wanyu azobagirira impuhwe, nimwa garuka naho tuzogaruka, natwe twagize umuriro udahera witiriwe Jahannamu kuba ariryo bohero kubera abahakanyi b’Imana

Ayah 8

إِنَّ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ يَهۡدِي لِلَّتِي هِيَ أَقۡوَمُ وَيُبَشِّرُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ٱلَّذِينَ يَعۡمَلُونَ ٱلصَّٰلِحَٰتِ أَنَّ لَهُمۡ أَجۡرࣰ ا كَبِيرࣰ ا

Mu vy’ukuri iyi Qurani ntagatifu irongora munzira igororotse y’ukuri, kandi ikabaha inkuru nziza kuba Isilamu bagira ibikorwa vyiza, yuko bazoronka impembo niniya cane

Ayah 9

وَأَنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ أَعۡتَدۡنَا لَهُمۡ عَذَابًا أَلِيمࣰ ا

Nayo bamwe batemera umusi w’imperuka twarabateguriye ibihano bibabaza cane

Ayah 10

وَيَدۡعُ ٱلۡإِنسَٰنُ بِٱلشَّرِّ دُعَآءَهُۥ بِٱلۡخَيۡرِۖ وَكَانَ ٱلۡإِنسَٰنُ عَجُولࣰ ا

N’umuntu yama asaba ishari nkuo yama asaba amahoro, kuko umuntu n’umwe afise igihababu c’ibintu

Ayah 11

وَجَعَلۡنَا ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ ءَايَتَيۡنِۖ فَمَحَوۡنَآ ءَايَةَ ٱلَّيۡلِ وَجَعَلۡنَآ ءَايَةَ ٱلنَّهَارِ مُبۡصِرَةࣰ لِّتَبۡتَغُواْ فَضۡلࣰ ا مِّن رَّبِّكُمۡ وَلِتَعۡلَمُواْ عَدَدَ ٱلسِّنِينَ وَٱلۡحِسَابَۚ وَكُلَّ شَيۡءࣲ فَصَّلۡنَٰهُ تَفۡصِيلࣰ ا

Twagize Ijoro n’Umutaga kuba ari ibimenyetso bibiri, hanyuma duca duhanagura ikimenyetso c’Ijoro duca tukigira ikimenyetso c’Umutaga ariwo muco kugira ngo murondere imigisha ivuye k’Umuremyi wanyu, kandi mumenye yuko igitigiri c’imyaka hamwe n’ibindi bintu, n’ibintu vyose twara bimenyesheje neza na neza

Ayah 12

وَكُلَّ إِنسَٰنٍ أَلۡزَمۡنَٰهُ طَٰٓئِرَهُۥ فِي عُنُقِهِۦۖ وَنُخۡرِجُ لَهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ كِتَٰبࣰ ا يَلۡقَىٰهُ مَنشُورًا

N’umuntu uwariwe wese twara mutekereye ibikorwa mw’izosi ryiwe, hanyuma k’Umusi w’imperuka niho tuzo musohorera igitabu ciwe azosanga cuguruwe

Ayah 13

ٱقۡرَأۡ كِتَٰبَكَ كَفَىٰ بِنَفۡسِكَ ٱلۡيَوۡمَ عَلَيۡكَ حَسِيبࣰ ا

Nusome igitabu cawe, n’umutima wawe uno musi urahagije kuguharurira

Ayah 14

مَّنِ ٱهۡتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهۡتَدِي لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيۡهَاۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةࣱ وِزۡرَ أُخۡرَىٰۗ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّىٰ نَبۡعَثَ رَسُولࣰ ا

Uwarongotse aba arongotse kumahirwe y’umutima wiwe wenyene, nuwazimiye nawe azimira kuruhombo rw’umutima wiwe wenyene, kandi ntazo kwikorera uwuzo kwikorera itu ry’uwundi muntu, natwebwe ntituri mubazo hanisha abantu kugeza aho tuzoba rungikira intumwa y’Imana

Ayah 15

وَإِذَآ أَرَدۡنَآ أَن نُّهۡلِكَ قَرۡيَةً أَمَرۡنَا مُتۡرَفِيهَا فَفَسَقُواْ فِيهَا فَحَقَّ عَلَيۡهَا ٱلۡقَوۡلُ فَدَمَّرۡنَٰهَا تَدۡمِيرࣰ ا

N’igihe dushakiye guhonya igisagara dutegeka abo bononyi, bareke kugira amabi yabo, mugabo baguma babandanya n’ubwo bwononyi bwabo, aho niho imvugo iba ijanye n’ingiro kuribo, nuguca duhonya ico gisagara akagirire

Ayah 16

وَكَمۡ أَهۡلَكۡنَا مِنَ ٱلۡقُرُونِ مِنۢ بَعۡدِ نُوحࣲۗ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ بِذُنُوبِ عِبَادِهِۦ خَبِيرَۢا بَصِيرࣰ ا

N’ibinjana bingahe twahoneje munyuma y’intumwa y’Imana Nuhu (iii), n’Umuremyi wawe arahagije kubera ibicumuro vy’abashumvyi biwe yuko ariwe ibafitiye ubumenyi n’ukubibona

Ayah 17

مَّن كَانَ يُرِيدُ ٱلۡعَاجِلَةَ عَجَّلۡنَا لَهُۥ فِيهَا مَا نَشَآءُ لِمَن نُّرِيدُ ثُمَّ جَعَلۡنَا لَهُۥ جَهَنَّمَ يَصۡلَىٰهَا مَذۡمُومࣰ ا مَّدۡحُورࣰ ا

Uwushaka umunezero wo ngaha kw’Isi vyihutirwa tuzobimuha ningoga na ningoga muvyo dushaka kuwo twishakiye, hanyuma twamugiriye umuriro udahera witiriwe Jahannamu azo kwinjiramwo nawe akengerwa n’ukwirukanwa hirya no hino

Ayah 18

وَمَنۡ أَرَادَ ٱلۡأٓخِرَةَ وَسَعَىٰ لَهَا سَعۡيَهَا وَهُوَ مُؤۡمِنࣱ فَأُوْلَٰٓئِكَ كَانَ سَعۡيُهُم مَّشۡكُورࣰ ا

N’uwushaka Ijuru n’ukwihanganira ibikorwa vyiwe mugihe ari umu Isilamu, rero uko kwihangana kwabo kuzoba ari uko gushimirwa

Ayah 19

كُلࣰّ ا نُّمِدُّ هَٰٓؤُلَآءِ وَهَٰٓؤُلَآءِ مِنۡ عَطَآءِ رَبِّكَۚ وَمَا كَانَ عَطَآءُ رَبِّكَ مَحۡظُورًا

Abo bose duha aba hamwe nabariya kw’itanga ry’Umuremyi wawe, n’itanga ry’Umuremyi wawe ntizikingirwa

Ayah 20

ٱنظُرۡ كَيۡفَ فَضَّلۡنَا بَعۡضَهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضࣲۚ وَلَلۡأٓخِرَةُ أَكۡبَرُ دَرَجَٰتࣲ وَأَكۡبَرُ تَفۡضِيلࣰ ا

Nurabe ingene twahezagiye bamwe muribo gusumba abandi, kandi ntankeka Ijuru niryo riryo rifise iteka rininiya gusumba hamwe n’imigisha myinshi gusumba iyindi

Ayah 21

لَّا تَجۡعَلۡ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتَقۡعُدَ مَذۡمُومࣰ ا مَّخۡذُولࣰ ا

Ntugire iyindi Mana hamwe n’Imana y’ukuri hanyuma ntuze uterweko n’umwikomo hamwe n’ukubura uwuzo gutabara

Ayah 22

۞وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنًاۚ إِمَّا يَبۡلُغَنَّ عِندَكَ ٱلۡكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوۡ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفࣲّ وَلَا تَنۡهَرۡهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوۡلࣰ ا كَرِيمࣰ ا

N’umuvyeyi wawe yaciye urubanza rwuko mutazosenga uwariwe wese atari Imana yonyene gusa, hamwe nukugirira ineza ntangere abavyeyi bose uko ari babiri, hanyuma umwe muribo ageze muzabukuru muri kumwe nabo, canke bose uko ari babiri, rero ntubabwire ijambo rivuga riti:- Ah! kandi ntuba kankamire, kandi ubavugishe imvugo y’urupfasoni rwiza

Ayah 23

وَٱخۡفِضۡ لَهُمَا جَنَاحَ ٱلذُّلِّ مِنَ ٱلرَّحۡمَةِ وَقُل رَّبِّ ٱرۡحَمۡهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرࣰ ا

Kandi ubamanurire ibaba ry’ubu gamburutsi hamwe n’ikigongwe hanyuma uvuga uti:- Muremyi wanje, nubahezagire nkuko bandeze nkiri uruhinja

Ayah 24

رَّبُّكُمۡ أَعۡلَمُ بِمَا فِي نُفُوسِكُمۡۚ إِن تَكُونُواْ صَٰلِحِينَ فَإِنَّهُۥ كَانَ لِلۡأَوَّٰبِينَ غَفُورࣰ ا

Umuremyi wanyu niwe afise ubumenyi bw’ibiri mumishaha yanyu, nimwaba muri mubantu beranda kuriyo n’uwuzoba girira ikigongwe kubantu bagaruka muruhongore rwiwe

Ayah 25

وَءَاتِ ذَا ٱلۡقُرۡبَىٰ حَقَّهُۥ وَٱلۡمِسۡكِينَ وَٱبۡنَ ٱلسَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرۡ تَبۡذِيرًا

Kandi umuhe incuti yawe ibikenewe kuriwe, n’umworo hamwe n’uwononekewe ari murugendo, kandi ntusesagure amatungo yawe nabi nabi

Ayah 26

إِنَّ ٱلۡمُبَذِّرِينَ كَانُوٓاْ إِخۡوَٰنَ ٱلشَّيَٰطِينِۖ وَكَانَ ٱلشَّيۡطَٰنُ لِرَبِّهِۦ كَفُورࣰ ا

Mu vy’ukuri abakoresha amatungo yabo nabi nabi abo nibo bagenzi b’ama Shetani, na Shetani niyo nyene guhakana Umuremyi wayo

Ayah 27

وَإِمَّا تُعۡرِضَنَّ عَنۡهُمُ ٱبۡتِغَآءَ رَحۡمَةࣲ مِّن رَّبِّكَ تَرۡجُوهَا فَقُل لَّهُمۡ قَوۡلࣰ ا مَّيۡسُورࣰ ا

Niwaba hakana mugabo urondera imigisha y’Umuremyi wawe wizera, rero nuvugane nabo amajambo yoroshe

Ayah 28

وَلَا تَجۡعَلۡ يَدَكَ مَغۡلُولَةً إِلَىٰ عُنُقِكَ وَلَا تَبۡسُطۡهَا كُلَّ ٱلۡبَسۡطِ فَتَقۡعُدَ مَلُومࣰ ا مَّحۡسُورًا

Kandi ntugire ukuboko kwawe nkukwabohewe mw’izosi ryawe, canke ntukuzingurure nabi nabi bazoca baguterako umwikomo nukurwa mubukene

Ayah 29

إِنَّ رَبَّكَ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ إِنَّهُۥ كَانَ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرَۢا بَصِيرࣰ ا

Mu vy’ukuri Umuremyi wawe azingururira imigisha yayo kuwo yishakiye, nukuyima uwo yishakiye mu vy’ukuri nayo kubashumvyi bayo niyo ibazi nukuba bona

Ayah 30

وَلَا تَقۡتُلُوٓاْ أَوۡلَٰدَكُمۡ خَشۡيَةَ إِمۡلَٰقࣲۖ نَّحۡنُ نَرۡزُقُهُمۡ وَإِيَّاكُمۡۚ إِنَّ قَتۡلَهُمۡ كَانَ خِطۡـࣰٔ ا كَبِيرࣰ ا

Kandi ntimuhekure ibibondo vyanyu mugutinya ubukene, ni twebwe tubaha imigisha yacu hamwe namwe, mu vy’ukuri ukubica n’igicumuro kininiya cane

Ayah 31

وَلَا تَقۡرَبُواْ ٱلزِّنَىٰٓۖ إِنَّهُۥ كَانَ فَٰحِشَةࣰ وَسَآءَ سَبِيلࣰ ا

Kandi ntimwegere ubushurashuzi mu vy’ukuri ubwo bushurashuzi n’umwanda muniniya cane, kandi n’inzira mbi cane

Ayah 32

وَلَا تَقۡتُلُواْ ٱلنَّفۡسَ ٱلَّتِي حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلۡحَقِّۗ وَمَن قُتِلَ مَظۡلُومࣰ ا فَقَدۡ جَعَلۡنَا لِوَلِيِّهِۦ سُلۡطَٰنࣰ ا فَلَا يُسۡرِف فِّي ٱلۡقَتۡلِۖ إِنَّهُۥ كَانَ مَنصُورࣰ ا

Kandi ntimwice umutima waho Imana yabujije kuwica atari munzira y’ukuri, n’uwiciwe munzira z’ubuhemu tuzomuha inguvu uwuzo sigarira, kandi mu vy’ukuri azofashwa

Ayah 33

وَلَا تَقۡرَبُواْ مَالَ ٱلۡيَتِيمِ إِلَّا بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ أَشُدَّهُۥۚ وَأَوۡفُواْ بِٱلۡعَهۡدِۖ إِنَّ ٱلۡعَهۡدَ كَانَ مَسۡـُٔولࣰ ا

Kandi ntimwegere amatungo y’Impfuvyi atari munzira nziza kugeza aho izo mpfuvyi zizoba zageze mubigero vy’ugukura, kandi mwitegereze amasezerano yanyu mu vy’ukuri amasezerano azobazwa k’umusi w’imperuka

Ayah 34

وَأَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ إِذَا كِلۡتُمۡ وَزِنُواْ بِٱلۡقِسۡطَاسِ ٱلۡمُسۡتَقِيمِۚ ذَٰلِكَ خَيۡرࣱ وَأَحۡسَنُ تَأۡوِيلࣰ ا

Kandi nimukwize ibipimo mupimirako, kandi mupime kuminzani ikwiye, ivyo navyo nivyo vyiza kuri mwebwe kandi bikaba ari vyiza mumpera ya vyose

Ayah 35

وَلَا تَقۡفُ مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌۚ إِنَّ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡبَصَرَ وَٱلۡفُؤَادَ كُلُّ أُوْلَٰٓئِكَ كَانَ عَنۡهُ مَسۡـُٔولࣰ ا

Kandi ntukurikire uwudafise ubumenyi mu vy’ukuri amatwi hamwe n’amaso n’umutima, ivyo vyose bizobazwa

Ayah 36

وَلَا تَمۡشِ فِي ٱلۡأَرۡضِ مَرَحًاۖ إِنَّكَ لَن تَخۡرِقَ ٱلۡأَرۡضَ وَلَن تَبۡلُغَ ٱلۡجِبَالَ طُولࣰ ا

Kandi ntugire kuri iy’Isi wishima, mu vy’ukuri wewe ntushobora gusatura iy’Isi, canke ngo ushikire k’uburebure bw’Imisozi yayo

Ayah 37

كُلُّ ذَٰلِكَ كَانَ سَيِّئُهُۥ عِندَ رَبِّكَ مَكۡرُوهࣰ ا

Ibi vyose ububi bwavyo nubwo gushavuza imbere y’Umuremyi wawe

Ayah 38

ذَٰلِكَ مِمَّآ أَوۡحَىٰٓ إِلَيۡكَ رَبُّكَ مِنَ ٱلۡحِكۡمَةِۗ وَلَا تَجۡعَلۡ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتُلۡقَىٰ فِي جَهَنَّمَ مَلُومࣰ ا مَّدۡحُورًا

Ibi vyose nimuri vyabindi Umuremyi wawe yakweretse mubuhizi bwayo, kandi ntushire hamwe n’Imana izindi Mana ntuze utabwe mumuriro udahera witiriwe Jahannamu bagutako umwikomo nuwirukanwa hirya nohino

Ayah 39

أَفَأَصۡفَىٰكُمۡ رَبُّكُم بِٱلۡبَنِينَ وَٱتَّخَذَ مِنَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ إِنَٰثًاۚ إِنَّكُمۡ لَتَقُولُونَ قَوۡلًا عَظِيمࣰ ا

Mbega Umuremyi wanyu niwe yabatoreye ibibondo vy’abahungu, nawe kubwiwe yigirira ibibondo vy’ukuri mwebwe muvuga amajambo akoma komeye

Ayah 40

وَلَقَدۡ صَرَّفۡنَا فِي هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانِ لِيَذَّكَّرُواْ وَمَا يَزِيدُهُمۡ إِلَّا نُفُورࣰ ا

Kandi turamaze kuku menyesha muri iyi Qur’ani ntagatifu kugira ngo bashobore kwibuka, mugabo ntaco bibafasha mwo atari ukuyanka gusa

Ayah 41

قُل لَّوۡ كَانَ مَعَهُۥٓ ءَالِهَةࣱ كَمَا يَقُولُونَ إِذࣰ ا لَّٱبۡتَغَوۡاْ إِلَىٰ ذِي ٱلۡعَرۡشِ سَبِيلࣰ ا

Vuga uti:- iyo bobaye hamwe n’Imana hamwe n’izindi Mana nkuko bivugira bari kurondera iyindi nzira yoba shikana Kumana

Ayah 42

سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يَقُولُونَ عُلُوࣰّ ا كَبِيرࣰ ا

Irisukuye Imana kandi iri kure n’ivyo bavuga vy’ukuba kure yivyo cane

Ayah 43

تُسَبِّحُ لَهُ ٱلسَّمَٰوَٰتُ ٱلسَّبۡعُ وَٱلۡأَرۡضُ وَمَن فِيهِنَّۚ وَإِن مِّن شَيۡءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمۡدِهِۦ وَلَٰكِن لَّا تَفۡقَهُونَ تَسۡبِيحَهُمۡۚ إِنَّهُۥ كَانَ حَلِيمًا غَفُورࣰ ا

Amajuru yose uko ari indwi hamwe n’Isi hamwe n’ibirimwo vyose kandi ntakintu nakimwe kiriyo atari uko kininahaza Imana nkuko bayininahaza kuvyiza vyayo vyiza, mugabo mwebwe ntimutegera ukugene ihayagizwa kwayo, mu vy’ukuri Imana n’intungane, kandi niyo ifise ikigongwe gihagije

Ayah 44

وَإِذَا قَرَأۡتَ ٱلۡقُرۡءَانَ جَعَلۡنَا بَيۡنَكَ وَبَيۡنَ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ حِجَابࣰ ا مَّسۡتُورࣰ ا

Mugihe uriko urasoma iyi Qur’ani ntagatifu ni nuko twashize hagati yawewe no hagati yabamwe batemera umusi w’imperuka uruzitiro rupfutswe neza

Ayah 45

وَجَعَلۡنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ أَكِنَّةً أَن يَفۡقَهُوهُ وَفِيٓ ءَاذَانِهِمۡ وَقۡرࣰ اۚ وَإِذَا ذَكَرۡتَ رَبَّكَ فِي ٱلۡقُرۡءَانِ وَحۡدَهُۥ وَلَّوۡاْ عَلَىٰٓ أَدۡبَٰرِهِمۡ نُفُورࣰ ا

Twashizeho imipfundikizo mumitima yabo kugira ngo ntibaze batahure ibiriwo no mumatwi yabo tuhashiramwo uburemere bw’ukutumva, rero mugihe uvuze Umuremyi wawe muri iyi Qur’ani ntagatifu yonyene baca bahindukiza imigongo yabo n’ishavu ryinshi cane

Ayah 46

نَّحۡنُ أَعۡلَمُ بِمَا يَسۡتَمِعُونَ بِهِۦٓ إِذۡ يَسۡتَمِعُونَ إِلَيۡكَ وَإِذۡ هُمۡ نَجۡوَىٰٓ إِذۡ يَقُولُ ٱلظَّٰلِمُونَ إِن تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلࣰ ا مَّسۡحُورًا

Turazi neza impamvu z’ivyo bumviriza n’igihe bakwumviriza nigihe bongorerana n’igihe abo bahemu bahemukiye imitima yabo bavuze bati:- mwebwe ntawundi muntu mukurikira atari umuntu yarozwe

Ayah 47

ٱنظُرۡ كَيۡفَ ضَرَبُواْ لَكَ ٱلۡأَمۡثَالَ فَضَلُّواْ فَلَا يَسۡتَطِيعُونَ سَبِيلࣰ ا

Namwe nimurabe igene bakugirirako uburorero n’ukuzimira, kuri ivyo ntibashobora kuronka inzira ibashikana k’ukuri kwama

Ayah 48

وَقَالُوٓاْ أَءِذَا كُنَّا عِظَٰمࣰ ا وَرُفَٰتًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ خَلۡقࣰ ا جَدِيدࣰ ا

Nabo bavuze bati:- mbega mugihe tuzoba turi amagufa masa nukuba ibihimba vyamaze kuba ubuvungu vungu, tuzozurwa tube ibindi biremwa bishasha

Ayah 49

۞قُلۡ كُونُواْ حِجَارَةً أَوۡ حَدِيدًا

Vuga uti:- nimube amabuye canke ivyuma

Ayah 50

أَوۡ خَلۡقࣰ ا مِّمَّا يَكۡبُرُ فِي صُدُورِكُمۡۚ فَسَيَقُولُونَ مَن يُعِيدُنَاۖ قُلِ ٱلَّذِي فَطَرَكُمۡ أَوَّلَ مَرَّةࣲۚ فَسَيُنۡغِضُونَ إِلَيۡكَ رُءُوسَهُمۡ وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هُوَۖ قُلۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَرِيبࣰ ا

Canke mube ikiremwa icarico cose mubiremwa biboneka yuko bikomeye mumitima yanyu, aho niho bazovuga bati:- ni nde azodusubiza nkuko twamye? Nawe bishure uti:- n’urya yabaremye ubwa mbere, aho niho bazozunzagiza imitwe yabo hanyuma bavuge bati:- ibi vyose bizoba ryari? Wewe vuga uti:- nkumbure vyoba biri hafi

Ayah 51

يَوۡمَ يَدۡعُوكُمۡ فَتَسۡتَجِيبُونَ بِحَمۡدِهِۦ وَتَظُنُّونَ إِن لَّبِثۡتُمۡ إِلَّا قَلِيلࣰ ا

Bizoba umusi Imana izoba hamagara namwe muzoyitaba muyikengurukira, kandi muzotegera yuko mutabaye ngaha kw’Isi atari umwanya mugufiya cane

Ayah 52

وَقُل لِّعِبَادِي يَقُولُواْ ٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُۚ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ يَنزَغُ بَيۡنَهُمۡۚ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ كَانَ لِلۡإِنسَٰنِ عَدُوࣰّ ا مُّبِينࣰ ا

Kandi ubwire abashumvi banje imisi yose bavuge amajambo meza, kuko Shetani yama ikokeza urwanko hagati yabo, mu vy’ukuri Shetani ku bantu n’umwansi aboneka neza k’umugaragaro

Ayah 53

رَّبُّكُمۡ أَعۡلَمُ بِكُمۡۖ إِن يَشَأۡ يَرۡحَمۡكُمۡ أَوۡ إِن يَشَأۡ يُعَذِّبۡكُمۡۚ وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ عَلَيۡهِمۡ وَكِيلࣰ ا

Umuremyi wanyu arabazi cane, ishatse izoba girira impuhwe, kandi ibishatse izoba hana, natwe ntitwakurungitse kuba umuhagaritsti kuribo

Ayah 54

وَرَبُّكَ أَعۡلَمُ بِمَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۗ وَلَقَدۡ فَضَّلۡنَا بَعۡضَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ عَلَىٰ بَعۡضࣲۖ وَءَاتَيۡنَا دَاوُۥدَ زَبُورࣰ ا

N’Umuremyi wawe arabazi neza cane abari mu Majuru yose no kw’Isi mu vy’ukuri intumwa z’Imana twaraziteye iteka gusumba izindi nintumwa y’Imana Daudi (iii) niwe twahaye igitabu c’Imana gitagatifu ca Zaburi

Ayah 55

قُلِ ٱدۡعُواْ ٱلَّذِينَ زَعَمۡتُم مِّن دُونِهِۦ فَلَا يَمۡلِكُونَ كَشۡفَ ٱلضُّرِّ عَنكُمۡ وَلَا تَحۡوِيلًا

Vuga uti:- nimu hamagare bamwe muvuga yuko arizo Mana nukureka Imana yonyene kugira ngo ibakurire ivyago bibashikira, ntibazo shobora kuba kurikira ivyago shari canke kuba hindurira kugira ngo abe amahoro

Ayah 56

أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ يَبۡتَغُونَ إِلَىٰ رَبِّهِمُ ٱلۡوَسِيلَةَ أَيُّهُمۡ أَقۡرَبُ وَيَرۡجُونَ رَحۡمَتَهُۥ وَيَخَافُونَ عَذَابَهُۥٓۚ إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحۡذُورࣰ ا

Abo babasaba barondera ukuba hafi n’Umuremyi wabo n’abari hafi cane muribo bizeye imigisha yayo hamwe n’abatinya ibihano vyayo, mu vy’ukuri ibihano vy’Umuremyi wawe nivyugutinywa

Ayah 57

وَإِن مِّن قَرۡيَةٍ إِلَّا نَحۡنُ مُهۡلِكُوهَا قَبۡلَ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ أَوۡ مُعَذِّبُوهَا عَذَابࣰ ا شَدِيدࣰ اۚ كَانَ ذَٰلِكَ فِي ٱلۡكِتَٰبِ مَسۡطُورࣰ ا

Ntihazoba igisagara icarico cose atari uko twebwe tuzogihonya imbere y’umusi w’imperuka, canke tuzowuhane ibihano bikaze cane, ibi nivyanditswe mugitabu canditswe mwo ibintu vyose

Ayah 58

وَمَا مَنَعَنَآ أَن نُّرۡسِلَ بِٱلۡأٓيَٰتِ إِلَّآ أَن كَذَّبَ بِهَا ٱلۡأَوَّلُونَۚ وَءَاتَيۡنَا ثَمُودَ ٱلنَّاقَةَ مُبۡصِرَةࣰ فَظَلَمُواْ بِهَاۚ وَمَا نُرۡسِلُ بِٱلۡأٓيَٰتِ إِلَّا تَخۡوِيفࣰ ا

Ntakituzitira kuzana ibitangaro mugabo nuko abantu bakera babihakanye, duca tubaha abantu bo kwa Thamudu Ingamiya y’inyana kuba arico kimenyetso kiri k’umugaragaro mugabo baramuhakanye, natwe ntidutwara ivyo bimenyetso atari ukubagabisha

Ayah 59

وَإِذۡ قُلۡنَا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحَاطَ بِٱلنَّاسِۚ وَمَا جَعَلۡنَا ٱلرُّءۡيَا ٱلَّتِيٓ أَرَيۡنَٰكَ إِلَّا فِتۡنَةࣰ لِّلنَّاسِ وَٱلشَّجَرَةَ ٱلۡمَلۡعُونَةَ فِي ٱلۡقُرۡءَانِۚ وَنُخَوِّفُهُمۡ فَمَا يَزِيدُهُمۡ إِلَّا طُغۡيَٰنࣰ ا كَبِيرࣰ ا

Mugihe twakubwira duti:- mu vy’ukuri Umuremyi wawe aramaze kubakikuza abo bantu babi, kandi natwe ntitwagize yandoto twakwereka atari ukuba gerageza abantu n’igiti cavumwe canditswe mugitabu c’Imana gitagatifu ca Qur’ani nukuba gabisha, mugabo ntaco vyabongereje atari ukwiyonkora kuniniya

Ayah 60

وَإِذۡ قُلۡنَا لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُوٓاْ إِلَّآ إِبۡلِيسَ قَالَ ءَأَسۡجُدُ لِمَنۡ خَلَقۡتَ طِينࣰ ا

Mugihe twabwira Abamarayika duti:- nimu pfukamire intumwa y’Imana Adamu (iii), bose baramu pfukamiye dukuyemwo uwitwa Ibilisi yavuze ati:- mbega jewe nopfukamira umwe waremwe mw’ivu

Ayah 61

قَالَ أَرَءَيۡتَكَ هَٰذَا ٱلَّذِي كَرَّمۡتَ عَلَيَّ لَئِنۡ أَخَّرۡتَنِ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ لَأَحۡتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُۥٓ إِلَّا قَلِيلࣰ ا

Avuga ati :- urabona uyu wahaye iteka gusumba jewe, rero umpaye umwanya kugeza k’umusi w’imperuka, ntankeka jewe nzohonya uruvyaro rwiwe rwose dukuyemwo bakeyi gusa

Ayah 62

قَالَ ٱذۡهَبۡ فَمَن تَبِعَكَ مِنۡهُمۡ فَإِنَّ جَهَنَّمَ جَزَآؤُكُمۡ جَزَآءࣰ مَّوۡفُورࣰ ا

Imana ivuga iti:- mvira ngaho uwuzo gukurikira muribo mu vy’ukuri umuriro udahera witiriwe Jahannamu niwo uzoba ari impembo yanyu ikwiye

Ayah 63

وَٱسۡتَفۡزِزۡ مَنِ ٱسۡتَطَعۡتَ مِنۡهُم بِصَوۡتِكَ وَأَجۡلِبۡ عَلَيۡهِم بِخَيۡلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكۡهُمۡ فِي ٱلۡأَمۡوَٰلِ وَٱلۡأَوۡلَٰدِ وَعِدۡهُمۡۚ وَمَا يَعِدُهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ إِلَّا غُرُورًا

Niwegeranye abo ushoboye bose muribo kw’ijwi ryawe kandi wegeranye aburira ifarasi n’abagenda n’amaguru, kandi ushigikirane nabo mumatungo yabo hamwe n’ibibondo vyabo, kandi ubemerere mugabo Shetani ntiha abagira indagano atari z’ububeshi gusa

Ayah 64

إِنَّ عِبَادِي لَيۡسَ لَكَ عَلَيۡهِمۡ سُلۡطَٰنࣱۚ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ وَكِيلࣰ ا

Mu vy’ukuri abashumvyi banje ntabutegetsi ubafitiyeko, n’Umuremyi wawe arahagije kuba ariwe abakingira

Ayah 65

رَّبُّكُمُ ٱلَّذِي يُزۡجِي لَكُمُ ٱلۡفُلۡكَ فِي ٱلۡبَحۡرِ لِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ كَانَ بِكُمۡ رَحِيمࣰ ا

Umuremyi wanyu nurya aba gendeshereza amato yanyu mubiyaga kugira ngo murondere imigisha yayo, ntankeka niyo nyene impuhwe kuri mwebwe bantu

Ayah 66

وَإِذَا مَسَّكُمُ ٱلضُّرُّ فِي ٱلۡبَحۡرِ ضَلَّ مَن تَدۡعُونَ إِلَّآ إِيَّاهُۖ فَلَمَّا نَجَّىٰكُمۡ إِلَى ٱلۡبَرِّ أَعۡرَضۡتُمۡۚ وَكَانَ ٱلۡإِنسَٰنُ كَفُورًا

Mugihe mushikiwe n’ingorane muri mukiyaga, haca hazimira bamwe bitwa yuko arizo Mana dukuye mwo Imana y’ukuri, mugabo ibashikanye amahoro kw’Isi, muca muyihakana, yamara umuntu yama ahakana imigisha y’Imana

Ayah 67

أَفَأَمِنتُمۡ أَن يَخۡسِفَ بِكُمۡ جَانِبَ ٱلۡبَرِّ أَوۡ يُرۡسِلَ عَلَيۡكُمۡ حَاصِبࣰ ا ثُمَّ لَا تَجِدُواْ لَكُمۡ وَكِيلًا

Mbega muremeje yuko Imana itazoba honya kuruhande urwarirwo rwose rwo kw’Isi, canke itazo bazanira Isegenya ry’umusenyi hanyuma ntimuronke uwuzoba kingira

Ayah 68

أَمۡ أَمِنتُمۡ أَن يُعِيدَكُمۡ فِيهِ تَارَةً أُخۡرَىٰ فَيُرۡسِلَ عَلَيۡكُمۡ قَاصِفࣰ ا مِّنَ ٱلرِّيحِ فَيُغۡرِقَكُم بِمَا كَفَرۡتُمۡ ثُمَّ لَا تَجِدُواْ لَكُمۡ عَلَيۡنَا بِهِۦ تَبِيعࣰ ا

Canke mwiyemeje yuko itazoba subiza mukiyaga ubugira kabiri n’ukuba zanira igihuhusi gikaze cane kigaca kibibiza muri ayo mazi kubera ubuhakanyi bwanyu, hanyuma ntimuze muronke uwuzoba shigikira hejuru yacu kuri ivyo

Ayah 69

۞وَلَقَدۡ كَرَّمۡنَا بَنِيٓ ءَادَمَ وَحَمَلۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ وَرَزَقۡنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَفَضَّلۡنَٰهُمۡ عَلَىٰ كَثِيرࣲ مِّمَّنۡ خَلَقۡنَا تَفۡضِيلࣰ ا

Mu vy’ukuri abantu twarabateye iteka ntangere, tubaha nivyo burirako bari ngaha kw’Isi no mubiyaga, n’ukubaha ibintu vyiza vyiza, kandi tubaha n’iteka ntangere gusumba benshi mubo twaremye kw’iteka rininiya cane

Ayah 70

يَوۡمَ نَدۡعُواْ كُلَّ أُنَاسِۭ بِإِمَٰمِهِمۡۖ فَمَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَأُوْلَٰٓئِكَ يَقۡرَءُونَ كِتَٰبَهُمۡ وَلَا يُظۡلَمُونَ فَتِيلࣰ ا

Umusi tuzoba hamagara abantu bose hamwe n’abayobozi babo, rero abazoronswa ibitabu vyabo mu maboko y’iburyo, abo nibo bazosoma ibitabu vyabo n’akanyamuneza ntangere, kandi ntibazo hemukirwa naho hoba ikiri hagati yicamwa kimeze nk’urunyuzi rw’icamwa c’itende ntibazo hemukirwa n’ikintu nakimwe

Ayah 71

وَمَن كَانَ فِي هَٰذِهِۦٓ أَعۡمَىٰ فَهُوَ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ أَعۡمَىٰ وَأَضَلُّ سَبِيلࣰ ا

N’uwuzoba ari impumyi kuri iy’Isi amenye yuko azoba ar’impumyi k’umusi w’imperuka, nawe azoba ari uwazimiye inzira

Ayah 72

وَإِن كَادُواْ لَيَفۡتِنُونَكَ عَنِ ٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ لِتَفۡتَرِيَ عَلَيۡنَا غَيۡرَهُۥۖ وَإِذࣰ ا لَّٱتَّخَذُوكَ خَلِيلࣰ ا

Mu vy’ukuri bari hafi cane yuko wohakana kuvyo twagushikirije kugira ngo ushobore kwadukana ibitari ibi, aha rero ntankeka bari kukugira umugenzi wabo mukuru

Ayah 73

وَلَوۡلَآ أَن ثَبَّتۡنَٰكَ لَقَدۡ كِدتَّ تَرۡكَنُ إِلَيۡهِمۡ شَيۡـࣰٔ ا قَلِيلًا

Iyo tutagu tsimbataza wari kuba hafi yabo yukuba tumbera gatoyi

Ayah 74

إِذࣰ ا لَّأَذَقۡنَٰكَ ضِعۡفَ ٱلۡحَيَوٰةِ وَضِعۡفَ ٱلۡمَمَاتِ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ عَلَيۡنَا نَصِيرࣰ ا

Aho ntankeka twari kugu honjesha ibihano bikoma komeye bijanye n’ubuzima bwo ngaha kw’Isi hamwe n’ibihano bininiya vyo mubuzima bwo mw’ijuru, hanyuma ntiwari kuronka umufasha w’ukugukingira kuri twebwe

Ayah 75

وَإِن كَادُواْ لَيَسۡتَفِزُّونَكَ مِنَ ٱلۡأَرۡضِ لِيُخۡرِجُوكَ مِنۡهَاۖ وَإِذࣰ ا لَّا يَلۡبَثُونَ خِلَٰفَكَ إِلَّا قَلِيلࣰ ا

Mu vy’ukuri baregereje kukwirukana mugisagara kugira ngo bagukureyo, kandi nabo ntibari kubayo munyuma yawe atari mukiringo kigufiya cane

Ayah 76

سُنَّةَ مَن قَدۡ أَرۡسَلۡنَا قَبۡلَكَ مِن رُّسُلِنَاۖ وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحۡوِيلًا

Izo nizo ngeso zabamwe twarungitse imbere yawe muntumwa zacu, kandi ntuzoronka ihindagurika ry’ingeso zacu

Ayah 77

أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ لِدُلُوكِ ٱلشَّمۡسِ إِلَىٰ غَسَقِ ٱلَّيۡلِ وَقُرۡءَانَ ٱلۡفَجۡرِۖ إِنَّ قُرۡءَانَ ٱلۡفَجۡرِ كَانَ مَشۡهُودࣰ ا

N’uhagarike amasengesho mugihe Izuba ryahengamye kugeza kumwijima w’ijoro, kandi ntureke gusoma iQur’ani yo mugicugu, mu vy’ukuri gusoma iQur’ani ntagatifu mugusenga igisabisho co mumutwenzi nikiba gikora niwemwo n’Abamarayika

Ayah 78

وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَتَهَجَّدۡ بِهِۦ نَافِلَةࣰ لَّكَ عَسَىٰٓ أَن يَبۡعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامࣰ ا مَّحۡمُودࣰ ا

No mw’ijoro niwikuremwo itiro mugusoma iyi Qur’ani ntagatifu mumasengesho yawe, kuko ayo niyo masengesho wongerejeko nkumbure Umuremyi wawe yokudugiriza iteka rihayagizwa hose

Ayah 79

وَقُل رَّبِّ أَدۡخِلۡنِي مُدۡخَلَ صِدۡقࣲ وَأَخۡرِجۡنِي مُخۡرَجَ صِدۡقࣲ وَٱجۡعَل لِّي مِن لَّدُنكَ سُلۡطَٰنࣰ ا نَّصِيرࣰ ا

Nuvuge uti:- Muremyi wanje, nunyinjize mubwinjiriro bwiza, kandi unsohore ahantu hisohokero ryiza kandi umpe inguvu zivuye iwawe zifasha

Ayah 80

وَقُلۡ جَآءَ ٱلۡحَقُّ وَزَهَقَ ٱلۡبَٰطِلُۚ إِنَّ ٱلۡبَٰطِلَ كَانَ زَهُوقࣰ ا

Uvuge uti:- ukuri kwashitse n’ikinyoma kirazima nganye

Ayah 81

وَنُنَزِّلُ مِنَ ٱلۡقُرۡءَانِ مَا هُوَ شِفَآءࣱ وَرَحۡمَةࣱ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ وَلَا يَزِيدُ ٱلظَّٰلِمِينَ إِلَّا خَسَارࣰ ا

Natwe turamanura muri iyi Qur’ani ntagatifu mugihe ari urukizwa hamwe n’impuhwe kubantu bemera Imana yabo y’ukuri, kandi ntaco bibongereza abo bahemukiye imitima yabo atari uruhombo gusa

Ayah 82

وَإِذَآ أَنۡعَمۡنَا عَلَى ٱلۡإِنسَٰنِ أَعۡرَضَ وَنَـَٔا بِجَانِبِهِۦ وَإِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ كَانَ يَـُٔوسࣰ ا

Mugihe duhaye umuntu imigisha yacu aca ayanka nukuja kurundi ruhande, mugihe ahuye n’ivyago aca adebukirwa

Ayah 83

قُلۡ كُلࣱّ يَعۡمَلُ عَلَىٰ شَاكِلَتِهِۦ فَرَبُّكُمۡ أَعۡلَمُ بِمَنۡ هُوَ أَهۡدَىٰ سَبِيلࣰ ا

Vuga uti:- umwe wese akora ibikorwa vyiwe munzira ziwe, n’Umuremyi wacu niwe afise ubumenyi bw’uwarongotse munzira bakurikira

Ayah 84

وَيَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلرُّوحِۖ قُلِ ٱلرُّوحُ مِنۡ أَمۡرِ رَبِّي وَمَآ أُوتِيتُم مِّنَ ٱلۡعِلۡمِ إِلَّا قَلِيلࣰ ا

Urabazwa inkuru ijanye n’umutima, wewe nuvuge uti:- Umutima n’ikintu kijejwe n’Umuremyi wanje, namwe ntimwahawe kubijanye n’ubumenyi atari ikintu gitoyi gusa

Ayah 85

وَلَئِن شِئۡنَا لَنَذۡهَبَنَّ بِٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ بِهِۦ عَلَيۡنَا وَكِيلًا

Ntankeka iyo dushaka twari gukura muvyo twaguhaye, hanyuma ntiwari kuronka kuri iri jambo uwu kurwanira hejuru yacu

Ayah 86

إِلَّا رَحۡمَةࣰ مِّن رَّبِّكَۚ إِنَّ فَضۡلَهُۥ كَانَ عَلَيۡكَ كَبِيرࣰ ا

Atari kumpuhwe zivuye ku Muremyi wawe, mu vy’ukuri imigisha yayo iri hejuru yawe ni mininiya cane

Ayah 87

قُل لَّئِنِ ٱجۡتَمَعَتِ ٱلۡإِنسُ وَٱلۡجِنُّ عَلَىٰٓ أَن يَأۡتُواْ بِمِثۡلِ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانِ لَا يَأۡتُونَ بِمِثۡلِهِۦ وَلَوۡ كَانَ بَعۡضُهُمۡ لِبَعۡضࣲ ظَهِيرࣰ ا

Vuga uti:- naho bokoranya abantu bose hamwe n’ibisigo vyose kugira ngo bazane ivyoba bimeze nkiyi Qur’ani ntagatifu, ntibari gushobora kuyizana iyimeze nkiyi Qur’ani ntagatifu, naho bofashanya bamwe n’abandi

Ayah 88

وَلَقَدۡ صَرَّفۡنَا لِلنَّاسِ فِي هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانِ مِن كُلِّ مَثَلࣲ فَأَبَىٰٓ أَكۡثَرُ ٱلنَّاسِ إِلَّا كُفُورࣰ ا

Ntankeka twaramenyesheje abantu muburyo bwinshi buri muri iki gitabu ceranda ca Qur’ani kuburorero butagira uko bungana, mugabo abantu benshi barahakana atari ubuhakanyi bwabo gusa

Ayah 89

وَقَالُواْ لَن نُّؤۡمِنَ لَكَ حَتَّىٰ تَفۡجُرَ لَنَا مِنَ ٱلۡأَرۡضِ يَنۢبُوعًا

Baravuze bati:- twebwe ntidu shobora kukwemera kugeza aho uzo tuzanira isoko ry’amazi mri iki gisagara cacu

Ayah 90

أَوۡ تَكُونَ لَكَ جَنَّةࣱ مِّن نَّخِيلࣲ وَعِنَبࣲ فَتُفَجِّرَ ٱلۡأَنۡهَٰرَ خِلَٰلَهَا تَفۡجِيرًا

Canke ube ufise umurima w’ivyamwa vy’imitende hamwe n’imizabibu, hanyuma ucishe mwo inzuzi hagati yayo ashunguruka ari menshi cane

Ayah 91

أَوۡ تُسۡقِطَ ٱلسَّمَآءَ كَمَا زَعَمۡتَ عَلَيۡنَا كِسَفًا أَوۡ تَأۡتِيَ بِٱللَّهِ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ قَبِيلًا

Canke udusenyurire ijuru ribe ibimanyu manyu nkuko wavyivugiye, canke utuzanire Imana hamwe n’Abamarayika tubibonere amaso kuyandi

Ayah 92

أَوۡ يَكُونَ لَكَ بَيۡتࣱ مِّن زُخۡرُفٍ أَوۡ تَرۡقَىٰ فِي ٱلسَّمَآءِ وَلَن نُّؤۡمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّىٰ تُنَزِّلَ عَلَيۡنَا كِتَٰبࣰ ا نَّقۡرَؤُهُۥۗ قُلۡ سُبۡحَانَ رَبِّي هَلۡ كُنتُ إِلَّا بَشَرࣰ ا رَّسُولࣰ ا

Canke ube ufise inzu y’inzahabu, canke uduge mw’ijuru, kandi ntituzo kwemera kw’uko kuduga kwawe utatumanuriye igitabu tugisome, nawe vuga uti:- nihaninahazwe Imana yanje ntagatifu kuko jewe sinari kuba atari uko nd’intumwa y’Imana gusa, sindi umumarayika canke Imana

Ayah 93

وَمَا مَنَعَ ٱلنَّاسَ أَن يُؤۡمِنُوٓاْ إِذۡ جَآءَهُمُ ٱلۡهُدَىٰٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ أَبَعَثَ ٱللَّهُ بَشَرࣰ ا رَّسُولࣰ ا

Ntacabujije abantu kwemera Imana y’ukuri mugihe wabashikira n’uburongozi atari uko bavuze bati:- mbega Imana ihora irungika umuntu kuba intumwa yayo

Ayah 94

قُل لَّوۡ كَانَ فِي ٱلۡأَرۡضِ مَلَٰٓئِكَةࣱ يَمۡشُونَ مُطۡمَئِنِّينَ لَنَزَّلۡنَا عَلَيۡهِم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَلَكࣰ ا رَّسُولࣰ ا

Vuga uti:- iyo haba ng’aha kw’Isi Abamarayika bagenda bitonze, ntankeka twari kuba manurira kuva mw’Ijuru Abamarayika kuba arizo ntumwa zabo

Ayah 95

قُلۡ كَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدَۢا بَيۡنِي وَبَيۡنَكُمۡۚ إِنَّهُۥ كَانَ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرَۢا بَصِيرࣰ ا

Vuga uti:- Imana irahagije kuba ariyo cabona hagati yanje na mwebwe, mu vy’ukuri niyo ibazi neza abashumvyi biwe, kandi iraba bona

Ayah 96

وَمَن يَهۡدِ ٱللَّهُ فَهُوَ ٱلۡمُهۡتَدِۖ وَمَن يُضۡلِلۡ فَلَن تَجِدَ لَهُمۡ أَوۡلِيَآءَ مِن دُونِهِۦۖ وَنَحۡشُرُهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ عَلَىٰ وُجُوهِهِمۡ عُمۡيࣰ ا وَبُكۡمࣰ ا وَصُمࣰّ اۖ مَّأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُۖ كُلَّمَا خَبَتۡ زِدۡنَٰهُمۡ سَعِيرࣰ ا

Uwo Imana yarongoye uwo niwe yarongotse, kandi ireka umuntu akazimira, rero wewe ntuzoba ronsa ababakingira batari Imana yonyene gusa, kandi tuzo begeranya k’umusi w’imperuka mugihe bazoba bakwegwa hejuru y’amaso yabo, nabo ari impumyi n’ibiragi hamwe n’abatumva, hanyuma ubwicaro bwabo n’ubwo mumuriro udahera witiriwe Jahannamu naho usinziriye gatoyi duzoca tubongereza ibindi bihano

Ayah 97

ذَٰلِكَ جَزَآؤُهُم بِأَنَّهُمۡ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَقَالُوٓاْ أَءِذَا كُنَّا عِظَٰمࣰ ا وَرُفَٰتًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ خَلۡقࣰ ا جَدِيدًا

Iyo niyo mpembo yabo kubera yuko bahakanye ivyemezo vyacu, baca bavuga bati:- mbega mugihe tuzoba amagufa masa, hamwe n’ibimanyu vyavungaguritse, tuzozurwa ngo dusubire kuba ibiremwa bishasha

Ayah 98

۞أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّ ٱللَّهَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ قَادِرٌ عَلَىٰٓ أَن يَخۡلُقَ مِثۡلَهُمۡ وَجَعَلَ لَهُمۡ أَجَلࣰ ا لَّا رَيۡبَ فِيهِ فَأَبَى ٱلظَّٰلِمُونَ إِلَّا كُفُورࣰ ا

Mbega ntibabonye yuko Imana yaremye Amajuru n’Isi ikaba ariyo ifise ubushobozi bw’ukurema abameze nkabo? Kandi yaraba shiriyeho umwanya udafise amakenga mugabo abahemukiye imitima yabo y’ukuri barahakanye ibintu vyose atari ukubandanya n’ubuhakanyi bwabo gusa

Ayah 99

قُل لَّوۡ أَنتُمۡ تَمۡلِكُونَ خَزَآئِنَ رَحۡمَةِ رَبِّيٓ إِذࣰ ا لَّأَمۡسَكۡتُمۡ خَشۡيَةَ ٱلۡإِنفَاقِۚ وَكَانَ ٱلۡإِنسَٰنُ قَتُورࣰ ا

Vuga uti:- mbega iyo muganza ububiko hamwe n’imigisha y’Umuremyi wanyu, ntankeka mwari kuzitira mugutinya kuyakoresha, n’umuntu n’ingumyi cane

Ayah 100

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَىٰ تِسۡعَ ءَايَٰتِۭ بَيِّنَٰتࣲۖ فَسۡـَٔلۡ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ إِذۡ جَآءَهُمۡ فَقَالَ لَهُۥ فِرۡعَوۡنُ إِنِّي لَأَظُنُّكَ يَٰمُوسَىٰ مَسۡحُورࣰ ا

Mu vy’ukuri twarahaye intumwa y’Imana Mussa (iii) ivyemezo bishika icenda biri kumugaragaro, ariko ni mubabaze bene Israeri mugihe yabashikira hamwe na Fir’auni ababwi ati:- mu vy’ukuri jewe ndakubona yuko wewe Mussa (iii) warozwe

Ayah 101

قَالَ لَقَدۡ عَلِمۡتَ مَآ أَنزَلَ هَٰٓؤُلَآءِ إِلَّا رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ بَصَآئِرَ وَإِنِّي لَأَظُنُّكَ يَٰفِرۡعَوۡنُ مَثۡبُورࣰ ا

Intumwa y’Imana Mussa (iii) yishura Fir’auni iti :- ntankeka wewe uramaze kumenya yuko atawamanuye ibi ivyemezo nk’ibi atari Umuremyi w’Amajuru n’Isi, kuba arivyo vyemezo mu vy’ukuri jewe ndakubona yuko wewe Fir’auni umaze kuba uri mubantu batakaye

Ayah 102

فَأَرَادَ أَن يَسۡتَفِزَّهُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ فَأَغۡرَقۡنَٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ جَمِيعࣰ ا

Rero Fir’auni yashatse kubirukana mugihugu cabo, kuri ivyo twaciye tumwibiza hamwe nabo bari kumwe nabo bose

Ayah 103

وَقُلۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِۦ لِبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ٱسۡكُنُواْ ٱلۡأَرۡضَ فَإِذَا جَآءَ وَعۡدُ ٱلۡأٓخِرَةِ جِئۡنَا بِكُمۡ لَفِيفࣰ ا

Hanyuma munyuma yaho twabwiye bene Israeri duti:- nimwicare muri iki gisagara nihashika isango ry’umusi w’umuhero w’Isi tuzoba zana mwese muri hamwe

Ayah 104

وَبِٱلۡحَقِّ أَنزَلۡنَٰهُ وَبِٱلۡحَقِّ نَزَلَۗ وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا مُبَشِّرࣰ ا وَنَذِيرࣰ ا

Kubera ukuzana ukuri kwama ngaha kw’Isi niho twamanuye iyi yamanutse, kandi ntitwakuzanye ngo ube umutanzi w’amakuru meza n’uwutuza

Ayah 105

وَقُرۡءَانࣰ ا فَرَقۡنَٰهُ لِتَقۡرَأَهُۥ عَلَى ٱلنَّاسِ عَلَىٰ مُكۡثࣲ وَنَزَّلۡنَٰهُ تَنزِيلࣰ ا

N’iyi Qur’ani ntagatifu twayigabuye mwo ibice bitandukanye kugira ngo ubasomere abantu kugituro n’ikindi, kandi twayimanuye buhoro buhoro kugira ngo yorohe gufata mumutwe

Ayah 106

قُلۡ ءَامِنُواْ بِهِۦٓ أَوۡ لَا تُؤۡمِنُوٓاْۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ مِن قَبۡلِهِۦٓ إِذَا يُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ يَخِرُّونَۤ لِلۡأَذۡقَانِۤ سُجَّدࣰ اۤ

Vuga uti:- ni mwemere iyi Qur’ani canke ntimuyemere, mu vy’ukuri bamwe bahawe ubumenyi imbere yukumanuka kw’iyi Qur’ani ntagatifu, mugihe bayisomewe baca barwa hasi bubamye n’ugushira imitwe yabo hasi

Ayah 107

وَيَقُولُونَ سُبۡحَٰنَ رَبِّنَآ إِن كَانَ وَعۡدُ رَبِّنَا لَمَفۡعُولࣰ ا

Bavuga bati:- Umuremyi wacu n’umutagatifu, mu vy’ukuri indagano itangwa n’Umuremyi wacu irakwiye

Ayah 108

وَيَخِرُّونَ لِلۡأَذۡقَانِ يَبۡكُونَ وَيَزِيدُهُمۡ خُشُوعࣰ ا۩

Bama barwa hasi bubamye, bararira n’ukubongereza ubugamburutsi ntangere

Ayah 109

قُلِ ٱدۡعُواْ ٱللَّهَ أَوِ ٱدۡعُواْ ٱلرَّحۡمَٰنَۖ أَيࣰّ ا مَّا تَدۡعُواْ فَلَهُ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ وَلَا تَجۡهَرۡ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتۡ بِهَا وَٱبۡتَغِ بَيۡنَ ذَٰلِكَ سَبِيلࣰ ا

Vuga uti:- nimusabe kw’izina ry’Imana canke musabe kw’izina rya nyene imigisha canke kw’izina iryariryo ryose muyi hamagarira ko, kuko ifise amazina meza meza, kandi ntusome iyi Qur’ani kw’ijwi rininiya, canke ntuyisome kw’ijwi rigufiya, nawe uri muma sengesho yawe mu vy’ukuri ahubwo nufate inzira iri hagati y’izo

Ayah 110

وَقُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي لَمۡ يَتَّخِذۡ وَلَدࣰ ا وَلَمۡ يَكُن لَّهُۥ شَرِيكࣱ فِي ٱلۡمُلۡكِ وَلَمۡ يَكُن لَّهُۥ وَلِيࣱّ مِّنَ ٱلذُّلِّۖ وَكَبِّرۡهُ تَكۡبِيرَۢا

Kandi uvuge uti:- ihayagizwa ryiza ryose niryo rikwiye Imana, kuko itigiriye ikibondo, kandi idafise umufasha mubwami bwayo, kandi ntamugenzi ifise kubera ukuti shobora kwayo bw’ugukenera icarico cose, kandi uhayagize kwihayagizwa rimwe rininiya

Ayah 111