Surah An-Naml — The Ant

Surah An-Naml (The Ant) is chapter 27 of the Quran, with 93 verses. This page presents the Arabic text with a Kirundi translation, verse by verse.

طسٓۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡقُرۡءَانِ وَكِتَابࣲ مُّبِينٍ

Twaa, Siiyn, (Insiguro y’izi ndome hamwe nuwufise ubumenyi bwazo bwose n’Imana yonyene gusa). Aya n’amajambo ari mugitabu c’Imana gitagatifu ca Qur’aani kandi n’igitabu cuzuye mwo ibintu vyose ngira kamaro kandi n’igitabu gisigura ibikenewe vyose biri mw’idini rya Isilaamu

Ayah 1

هُدࣰ ى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ

Iyi Qur’aani n’uburongozi hamwe n’inkuru nziza ku bantu bayemera bimwe vy’ukuri

Ayah 2

ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ يُوقِنُونَ

Aribo bahagarika amasengesho nugutanga imperezwa zabo nabo bafise icizero c’umusi w’imperuka

Ayah 3

إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَهُمۡ يَعۡمَهُونَ

Mu vy’ukuri bamwe batemera uwo musi w’imperuka twebwe twarasharije ibikorwa vyabo, kuri ivyo baguma batayataya

Ayah 4

أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَهُمۡ سُوٓءُ ٱلۡعَذَابِ وَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡأَخۡسَرُونَ

Abo nibo bazoronka ibihano bibi cane kandi abo nyene mw’ijuru nibo bazoronka uruhombo runiniya cane

Ayah 5

وَإِنَّكَ لَتُلَقَّى ٱلۡقُرۡءَانَ مِن لَّدُنۡ حَكِيمٍ عَلِيمٍ

Mu vy’ukuri ni wewe wigishwa iyi Qur’aani ntagatifu ivuye kuwufise ubuhizi n’ubumenyi buhagije

Ayah 6

إِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِأَهۡلِهِۦٓ إِنِّيٓ ءَانَسۡتُ نَارࣰ ا سَـَٔاتِيكُم مِّنۡهَا بِخَبَرٍ أَوۡ ءَاتِيكُم بِشِهَابࣲ قَبَسࣲ لَّعَلَّكُمۡ تَصۡطَلُونَ

Igihe intumwa y’Imana Mussa (iii) yabwira umuryango wiwe ati:- mu vy’ukuri jewe nabonye umukomezwa, ubu vuba ndabazanira inkuru zawo canke ndabazanira igishirira cawo caka kugira ngo mwote kuri uwo mukomezwa

Ayah 7

فَلَمَّا جَآءَهَا نُودِيَ أَنۢ بُورِكَ مَن فِي ٱلنَّارِ وَمَنۡ حَوۡلَهَا وَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Mugihe yawushikira yaciye ahamagarwa ati:- wewe arahezagiwe n’uwuri muri uwu muriro hamwe n’uwuri hambavu yawo, kandi haninahazwa Imana Umuremyi w’ibiremwa vyose

Ayah 8

يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّهُۥٓ أَنَا ٱللَّهُ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ

Ewe Mussa (iii) mu vy’ukuri ni jewe Mana yawe mfise ubushobozi n’ubuhizi bukwiye

Ayah 9

وَأَلۡقِ عَصَاكَۚ فَلَمَّا رَءَاهَا تَهۡتَزُّ كَأَنَّهَا جَآنࣱّ وَلَّىٰ مُدۡبِرࣰ ا وَلَمۡ يُعَقِّبۡۚ يَٰمُوسَىٰ لَا تَخَفۡ إِنِّي لَا يَخَافُ لَدَيَّ ٱلۡمُرۡسَلُونَ

Nujugunye iyo nkoni yawe, mugihe yayibona igenda genda nk’inzoka yarahindukiye asubira inyuma yiruka atarindiriye, ewe Mussa (iii) ntutinye ntankeka iwanje ntibatinya imbere yanje intumwa z’Imana

Ayah 10

إِلَّا مَن ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسۡنَۢا بَعۡدَ سُوٓءࣲ فَإِنِّي غَفُورࣱ رَّحِيمࣱ‏

Mugabo uwahemukiye umutima wiwe hanyuma agaca akabisha ineza amaze kugira amabi, mbega jewe sije mfise ikigongwe n’Impuhwe zihagije

Ayah 11

وَأَدۡخِلۡ يَدَكَ فِي جَيۡبِكَ تَخۡرُجۡ بَيۡضَآءَ مِنۡ غَيۡرِ سُوٓءࣲۖ فِي تِسۡعِ ءَايَٰتٍ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَقَوۡمِهِۦٓۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمࣰ ا فَٰسِقِينَ

Niwinjize ukuboko kwawe mumpuzu yawe, kuzoca gusohoka gufise ibara ryera atamwanda uriko, bikaba ari mubimenyetso icenda vyo kwa Fir’auni hamwe n’abantu biwe, mu vy’ukuri bari mubantu babi cane

Ayah 12

فَلَمَّا جَآءَتۡهُمۡ ءَايَٰتُنَا مُبۡصِرَةࣰ قَالُواْ هَٰذَا سِحۡرࣱ مُّبِينࣱ‏

Mugihe bashikirwa n’ibimenyetso vyacu bigaragara, baciye bavuga bati:- ubu n’uburozi buri k’umugaragaro

Ayah 13

وَجَحَدُواْ بِهَا وَٱسۡتَيۡقَنَتۡهَآ أَنفُسُهُمۡ ظُلۡمࣰ ا وَعُلُوࣰّ اۚ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِينَ

Barayahakanye amajambo y’Imana matagatifu mugihe imitima yabo ivyemeza gutyo kubera ubuhemu bwabo n’ukwishima kwabo rero nuce uraba impera n’imperuka yabagira amabi

Ayah 14

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا دَاوُۥدَ وَسُلَيۡمَٰنَ عِلۡمࣰ اۖ وَقَالَا ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي فَضَّلَنَا عَلَىٰ كَثِيرࣲ مِّنۡ عِبَادِهِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Ntankeka twarahaye intumwa y’Imana Daudi (iii) hamwe n’intumwa y’Imana Suleimanu (iii) ubumenyi baca bavuga bati:- ininahazwa ryose ni ry’Imana yaduteye iteka ntangere gusumba benshi mubiremwa vyiwe vyamwemeye

Ayah 15

وَوَرِثَ سُلَيۡمَٰنُ دَاوُۥدَۖ وَقَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ عُلِّمۡنَا مَنطِقَ ٱلطَّيۡرِ وَأُوتِينَا مِن كُلِّ شَيۡءٍۖ إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡمُبِينُ

N’intumwa y’Imana Suleimani (iii) niwe yatoranye ibisigi vy’intumwa y’Imana Daudi (iii) nukuvuga iti:- mwebwe bantu mwe! Twebwe twarigishijwe imvugo z’inyoni nuguhabwa ibintu vyose, mu vy’ukuri iyi n’ingabirano y’Imana iri k’umugaragaro

Ayah 16

وَحُشِرَ لِسُلَيۡمَٰنَ جُنُودُهُۥ مِنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ وَٱلطَّيۡرِ فَهُمۡ يُوزَعُونَ

Yaregeranirijwe Intumwa y’Imana Suleimani (iii) ingabo ziwe z’ibisigo hamwe n’abantu n’inyoni nukuzitondesha imirwi n’iyindi

Ayah 17

حَتَّىٰٓ إِذَآ أَتَوۡاْ عَلَىٰ وَادِ ٱلنَّمۡلِ قَالَتۡ نَمۡلَةࣱ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّمۡلُ ٱدۡخُلُواْ مَسَٰكِنَكُمۡ لَا يَحۡطِمَنَّكُمۡ سُلَيۡمَٰنُ وَجُنُودُهُۥ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ

No mugihe bashika mumwaba w’ibikoko vy’ubunyegeri kimwe muri ivyo bikoko caravuze giti:- mwabunyegeri mwe! nimwinjire mumyobo yanyu intumwa y’Imana Suleimani (iii) ntibahonyange n’ingabo ziwe mugihe itabumva

Ayah 18

فَتَبَسَّمَ ضَاحِكࣰ ا مِّن قَوۡلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوۡزِعۡنِيٓ أَنۡ أَشۡكُرَ نِعۡمَتَكَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَيَّ وَأَنۡ أَعۡمَلَ صَٰلِحࣰ ا تَرۡضَىٰهُ وَأَدۡخِلۡنِي بِرَحۡمَتِكَ فِي عِبَادِكَ ٱلصَّٰلِحِينَ

Nawe aramweyura atwenga kw’ijambo ryiwe nuguca avuga ati:- ewe Muremyi wanje, numpe ubushobozi nce ndagukengurukira kumihezagiro wampaye jewe hamwe n’abavyeyi banje, kandi mbashe kugira ibikorwa vyiza ushima kandi unyinjize mumpuhwe zawe mbe mu bantu bawe beranda

Ayah 19

وَتَفَقَّدَ ٱلطَّيۡرَ فَقَالَ مَالِيَ لَآ أَرَى ٱلۡهُدۡهُدَ أَمۡ كَانَ مِنَ ٱلۡغَآئِبِينَ

Hanyuma aragenzura zanyoni ziwe nukuvuga ati:- vyakabaye gute ko ntabona yanuma, canke yabaye muyitari ngaha

Ayah 20

لَأُعَذِّبَنَّهُۥ عَذَابࣰ ا شَدِيدًا أَوۡ لَأَاْذۡبَحَنَّهُۥٓ أَوۡ لَيَأۡتِيَنِّي بِسُلۡطَٰنࣲ مُّبِينࣲ‏

Mu vy’ukuri ndayihana ibihano bikaze cane canke ndayibage canke inzanire ivyemezo biri k’umugaragaro

Ayah 21

فَمَكَثَ غَيۡرَ بَعِيدࣲ فَقَالَ أَحَطتُ بِمَا لَمۡ تُحِطۡ بِهِۦ وَجِئۡتُكَ مِن سَبَإِۭ بِنَبَإࣲ يَقِينٍ

Nawe ntiyamaze igihe kirekire cane aca avuga ati:- ndatahuye ico utotahuye kandi nje nturuka mugihugu ca Saba’a ndakuzaniye inkuru y’imvaho

Ayah 22

إِنِّي وَجَدتُّ ٱمۡرَأَةࣰ تَمۡلِكُهُمۡ وَأُوتِيَتۡ مِن كُلِّ شَيۡءࣲ وَلَهَا عَرۡشٌ عَظِيمࣱ‏

Mu vy’ukuri sanze Umupfasoni ategeka kandi yahawe ibintu vyose, kandi akaba afise n’inyegamo y’iteka iteye igomwe niniya cane

Ayah 23

وَجَدتُّهَا وَقَوۡمَهَا يَسۡجُدُونَ لِلشَّمۡسِ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَصَدَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّبِيلِ فَهُمۡ لَا يَهۡتَدُونَ

Ndamusanze ari kumwe n’abantu biwe bapfukamira izuba aho gupfukamira Imana yabo y’ukuri, Shetani nayo ikaba yarabasharijije ibikorwa vyayo hamwe nukubazitirira inzira yabo y’amahoro, kuri ivyo rero abo bantu bose ntibarongotse

Ayah 24

أَلَّاۤ يَسۡجُدُواْۤ لِلَّهِ ٱلَّذِي يُخۡرِجُ ٱلۡخَبۡءَ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَيَعۡلَمُ مَا تُخۡفُونَ وَمَا تُعۡلِنُونَ

Nimupfukamire Imana ikura ibintu vyinyegeje biri mumajuru no kw’Isi kandi ikaba ifise ubumenyi bw’ivyo munyegeza hamwe n’ivyo muserura

Ayah 25

ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ۩

Ntayindi Mana isengwa bimwe vy’ukuri atariyo yonyene gusa Umuremyi w’inyegamo yiwe ntagatifu

Ayah 26

۞قَالَ سَنَنظُرُ أَصَدَقۡتَ أَمۡ كُنتَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ

Intumwa y’Imana Suleimani (iii) ica ivuga iti:- tuzoraba yuko wavugishije ukuri canke uri mu bantu b’ababeshi

Ayah 27

ٱذۡهَب بِّكِتَٰبِي هَٰذَا فَأَلۡقِهۡ إِلَيۡهِمۡ ثُمَّ تَوَلَّ عَنۡهُمۡ فَٱنظُرۡ مَاذَا يَرۡجِعُونَ

Nugende n’uru rwandiko rwanje uruba shikirize hanyuma ubareke uce uraba ivyo basubizanya

Ayah 28

قَالَتۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ إِنِّيٓ أُلۡقِيَ إِلَيَّ كِتَٰبࣱ كَرِيمٌ

Wamwamikazi aca avuga ati:- mwebwe bategetsi, mu vy’ukuri nzaniwe urwandiko rw’iteka

Ayah 29

إِنَّهُۥ مِن سُلَيۡمَٰنَ وَإِنَّهُۥ بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

Ruvuye kuntumwa y’Imana Suleimani (iii) narwo ruvuga ruti:- Kw’izina ry’Imana nyene Imigisha myinshi, na nyene Imigisha mito mito

Ayah 30

أَلَّا تَعۡلُواْ عَلَيَّ وَأۡتُونِي مُسۡلِمِينَ

Ntimungirire ubwishime kandi muze iwanje namwe mwamaze kuba aba Isilamu

Ayah 31

قَالَتۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ أَفۡتُونِي فِيٓ أَمۡرِي مَا كُنتُ قَاطِعَةً أَمۡرًا حَتَّىٰ تَشۡهَدُونِ

Wamwamikazi asubira kuvuga ati:- mwebwe bategetsi nimu mpanure kuri ibi vyipfuzo vyanje, kuko jewe sinshaka impanuro z’umuntu uwariwe wese kugeza aho mwese muba ivyabona

Ayah 32

قَالُواْ نَحۡنُ أُوْلُواْ قُوَّةࣲ وَأُوْلُواْ بَأۡسࣲ شَدِيدࣲ وَٱلۡأَمۡرُ إِلَيۡكِ فَٱنظُرِي مَاذَا تَأۡمُرِينَ

Nabo bamwishura bati:- ni twebwe dufise ububasha hamwe nukurwana ingwano ikaze cane, n’itegeko riri iwawe rero nurabe ico utegeka

Ayah 33

قَالَتۡ إِنَّ ٱلۡمُلُوكَ إِذَا دَخَلُواْ قَرۡيَةً أَفۡسَدُوهَا وَجَعَلُوٓاْ أَعِزَّةَ أَهۡلِهَآ أَذِلَّةࣰۚ وَكَذَٰلِكَ يَفۡعَلُونَ

Wamwamikazi aca avuga ati:- mu vy’ukuri Abami iyo binjiye mubisagara vy’abantu baca bonona ivyo bisagara nukubagira bene ivyo bisagara kuba mu bantu barenganijwe, uko rero niko bama bagira

Ayah 34

وَإِنِّي مُرۡسِلَةٌ إِلَيۡهِم بِهَدِيَّةࣲ فَنَاظِرَةُۢ بِمَ يَرۡجِعُ ٱلۡمُرۡسَلُونَ

Mugabo jewe ndabarungikiye akaganuke hanyuma nanje nzorindira ico bazogarukana izo ntumwa zanje

Ayah 35

فَلَمَّا جَآءَ سُلَيۡمَٰنَ قَالَ أَتُمِدُّونَنِ بِمَالࣲ فَمَآ ءَاتَىٰنِۦَ ٱللَّهُ خَيۡرࣱ مِّمَّآ ءَاتَىٰكُمۚ بَلۡ أَنتُم بِهَدِيَّتِكُمۡ تَفۡرَحُونَ

Mugihe yashika kuntumwa y’Imana Suleimani (iii) yavuze ati:- mbega mwebwe mumfasha kumatungo? Uwayampaye nawe n’Imana nayo nimeza gusumba ivyo yahaye mwebwe, mugabo mwebwe munezerezwa n’izi nzimano zanyu

Ayah 36

ٱرۡجِعۡ إِلَيۡهِمۡ فَلَنَأۡتِيَنَّهُم بِجُنُودࣲ لَّا قِبَلَ لَهُم بِهَا وَلَنُخۡرِجَنَّهُم مِّنۡهَآ أَذِلَّةࣰ وَهُمۡ صَٰغِرُونَ

Nimu bimusubize mu vy’ukuri tuzogenda n’ingabo zacu batazo shobora guhangana nazo kandi ntankeka tuzobakurayo bamaze gucika imvutu, kandi bamaze kudebukirwa

Ayah 37

قَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ أَيُّكُمۡ يَأۡتِينِي بِعَرۡشِهَا قَبۡلَ أَن يَأۡتُونِي مُسۡلِمِينَ

Intumwa y’Imana Sulaymanu yarakoranije Abashikiranganji biwe bose avuga ati:- mwebwe bategetsi, ni nde ashobora kunzanira inyegamo yiwe y’iteka imbere yuko bashika iwanje nabo bamaze kuba aba Isilamu

Ayah 38

قَالَ عِفۡرِيتࣱ مِّنَ ٱلۡجِنِّ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبۡلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِكَۖ وَإِنِّي عَلَيۡهِ لَقَوِيٌّ أَمِينࣱ‏

Umwe munkerebutsi z’ibisigo yavuze iti:- jewe nzoyigu shikiriza imbere yuku vyaguruka aho wicaye, nanje ntankeka ndafise ubushobozi bw’ivyo bintu kandi ndumwizigirwa

Ayah 39

قَالَ ٱلَّذِي عِندَهُۥ عِلۡمࣱ مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبۡلَ أَن يَرۡتَدَّ إِلَيۡكَ طَرۡفُكَۚ فَلَمَّا رَءَاهُ مُسۡتَقِرًّا عِندَهُۥ قَالَ هَٰذَا مِن فَضۡلِ رَبِّي لِيَبۡلُوَنِيٓ ءَأَشۡكُرُ أَمۡ أَكۡفُرُۖ وَمَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشۡكُرُ لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيࣱّ كَرِيمࣱ‏

Aca avuga umwe mubari bafise ubumenyi bw’igitabu ati:- jewe iyo nyegamo nzoyigu shikiriza imbere yuko urugohe rw’ijisho ryawe rutaranyiganga, rero mugihe yabona yanyegamo yiwe iri imbere yiwe yaciye avuga ati:- ibi vyabaye kubera ingabirano z’Umuremyi wanje kugira ngo angerageze arabe yuko no mushimira canke ndamu hakana, rero uwushima ashima kuneza y’umutima wiwe, nayo uwu hakana mu vy’ukuri Umuremyi wanje niwe nyene amatungo n’umugizi w’ineza

Ayah 40

قَالَ نَكِّرُواْ لَهَا عَرۡشَهَا نَنظُرۡ أَتَهۡتَدِيٓ أَمۡ تَكُونُ مِنَ ٱلَّذِينَ لَا يَهۡتَدُونَ

Aca avuga ati:- iyo nyegamo y’iteka nimuyihindure hanyuma turabe yuko ashobora kuyimenya canke azoba ari mubantu ataco bazi

Ayah 41

فَلَمَّا جَآءَتۡ قِيلَ أَهَٰكَذَا عَرۡشُكِۖ قَالَتۡ كَأَنَّهُۥ هُوَۚ وَأُوتِينَا ٱلۡعِلۡمَ مِن قَبۡلِهَا وَكُنَّا مُسۡلِمِينَ

Mugihe yashika yabwiwe ati:- mbega iyi nyegamo yawe y’iteka yoba imeze nk’iyi? Nawe abishura ati:- egome inyegamo yanje yoba imeze nk’iyi nyene natwe tukaba twahawe ubumenyi imbere yukubona, mugabo natwe twari mu bantu b’abagamburutsi

Ayah 42

وَصَدَّهَا مَا كَانَت تَّعۡبُدُ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ إِنَّهَا كَانَتۡ مِن قَوۡمࣲ كَٰفِرِينَ

Aca aramubuza nivyo yahora asenga biteye kubiri n’Imana; ntankeka yari mubantu b’abahakanyi imbere y’ico gihe

Ayah 43

قِيلَ لَهَا ٱدۡخُلِي ٱلصَّرۡحَۖ فَلَمَّا رَأَتۡهُ حَسِبَتۡهُ لُجَّةࣰ وَكَشَفَتۡ عَن سَاقَيۡهَاۚ قَالَ إِنَّهُۥ صَرۡحࣱ مُّمَرَّدࣱ مِّن قَوَارِيرَۗ قَالَتۡ رَبِّ إِنِّي ظَلَمۡتُ نَفۡسِي وَأَسۡلَمۡتُ مَعَ سُلَيۡمَٰنَ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Ababwira ati:- nimwinjire munzu, mugihe yinjira yabajije yuko yinjiye mwidengeri ry’amazi, aca aduza impuzu ziwe kugeza kumavi, intumwa y’Imana Suleimani (iii) amubwira ati:- mu vy’ukuri iyo n’inzu yasakajwe n’ivyirori, nawe aca avuga ati:- Muremyi wanje narahemukiye umutima wanje none ubu nditanze hamwe n’intumwa y’Imana Suleimani (iii) no kumuremyi w’ibiremwa vyose

Ayah 44

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمۡ صَٰلِحًا أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ فَإِذَا هُمۡ فَرِيقَانِ يَخۡتَصِمُونَ

Ntankeka twebwe twara barungikiye bene Thamuda (iii) hamwe na bene Swalehe (iii) tubabwira duti:- nimusenge Imana, munyuma yaho haciye habonekana imirwi ibiri yacanyemwo

Ayah 45

قَالَ يَٰقَوۡمِ لِمَ تَسۡتَعۡجِلُونَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبۡلَ ٱلۡحَسَنَةِۖ لَوۡلَا تَسۡتَغۡفِرُونَ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ

Aca avuga ati:- bantu banje, ni kuki muhimiriza kugira amabi imbere yukugira ineza? None ni kuki mutigera musaba ikigongwe kumana yanyu kugira ngo ikibagirire kumpuhwe zayo

Ayah 46

قَالُواْ ٱطَّيَّرۡنَا بِكَ وَبِمَن مَّعَكَۚ قَالَ طَٰٓئِرُكُمۡ عِندَ ٱللَّهِۖ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمࣱ تُفۡتَنُونَ

Nabo bamwishura bati:- twagize Imana mbi kubera wewe nukubera abari kumwe na wewe, nawe aca ababwira uti:- ukutumvikana kwanyu kuri kumana yanyu, mugabo kuri mwebwe muri mubantu Imana iriko iragerageza

Ayah 47

وَكَانَ فِي ٱلۡمَدِينَةِ تِسۡعَةُ رَهۡطࣲ يُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا يُصۡلِحُونَ

Muri ico gisagara harimwo abantu icenda bigize ba sura ivu mugukara cane kuri iy’Isi, kandi ata na kimwe bagize kubijanye n’uguhuza kw’abantu n’abandi

Ayah 48

قَالُواْ تَقَاسَمُواْ بِٱللَّهِ لَنُبَيِّتَنَّهُۥ وَأَهۡلَهُۥ ثُمَّ لَنَقُولَنَّ لِوَلِيِّهِۦ مَا شَهِدۡنَا مَهۡلِكَ أَهۡلِهِۦ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ

Nabo bavuga bati:- nimurahire kumana yuko tuzotera intumwa y’Imana Swalehe (iii) mw’ijoro hamwe n’abantu biwe hanyuma tuze tumubwire uwuzo sigarana n’ibisigi vyiwe, natwe tuvuga duti:- twebwe ntitwabonye ihonywa ry’abantu biwe, ntankeka twebwe turi mu bantu bavugisha ukuri kuribo

Ayah 49

وَمَكَرُواْ مَكۡرࣰ ا وَمَكَرۡنَا مَكۡرࣰ ا وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ

Baca bategura imigambi yabo, natwe dutegura iyacu, nabo batabizi

Ayah 50

فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ مَكۡرِهِمۡ أَنَّا دَمَّرۡنَٰهُمۡ وَقَوۡمَهُمۡ أَجۡمَعِينَ

N’urabe amaherezo y’imigambi yabo uko yari imeze, natwe rero twaciye tubahonya nabo bari kumwe bose

Ayah 51

فَتِلۡكَ بُيُوتُهُمۡ خَاوِيَةَۢ بِمَا ظَلَمُوٓاْۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةࣰ لِّقَوۡمࣲ يَعۡلَمُونَ

Nizo nzu zabo zara garagara kubera ubuhemu bwabo, ntankeka muri ibi vyose harimwo icigwa ku bantu bategera

Ayah 52

وَأَنجَيۡنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ

Twaraba rokoye mubemeye Imana yabo y’ukuri hamwe n’abayi gamburukiye

Ayah 53

وَلُوطًا إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَتَأۡتُونَ ٱلۡفَٰحِشَةَ وَأَنتُمۡ تُبۡصِرُونَ

N’intumwa y’Imana Lutwi (iii) mugihe yabwira abantu biwe ati:- mbega muriko muragira ibintu vy’umwanda namwe mubibona

Ayah 54

أَئِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلرِّجَالَ شَهۡوَةࣰ مِّن دُونِ ٱلنِّسَآءِۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمࣱ تَجۡهَلُونَ

Mukarangura amabanga yabubatse n’abagabo nkamwe kubera ivuduka ry’ivyipfuzo vyanyu bibi aho mwo biranguye n’abakenyezi banyu, mu vy’ukuri mwebwe muri mu bantu ata bwenge mufise. Igisomwa c’ubunyegeri. Ikigabane ca

Ayah 55

۞فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ أَخۡرِجُوٓاْ ءَالَ لُوطࣲ مِّن قَرۡيَتِكُمۡۖ إِنَّهُمۡ أُنَاسࣱ يَتَطَهَّرُونَ

Ntiyabaye inyishu y’abantu biwe atari uko bavuze bati:- nimu birukane abo bantu bakurikiye intumwa y’Imana Lutwi (iii) mugisagara canyu kuko bari mubantu bisukuye

Ayah 56

فَأَنجَيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ إِلَّا ٱمۡرَأَتَهُۥ قَدَّرۡنَٰهَا مِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ

Twaciye tumurokora hamwe n’abamukurikiye dukuyemwo umutambukanyi wiwe duca tumushira murutonde rw’abantu bazokwicara inyuma y’abandi bose

Ayah 57

وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِم مَّطَرࣰ اۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلۡمُنذَرِينَ

Duca tubamanurira imvura yari mbi cane nayo ikaba yari imeze gute! Yari yagenewe abantu batuzwa

Ayah 58

قُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ وَسَلَٰمٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ ٱلَّذِينَ ٱصۡطَفَىٰٓۗ ءَآللَّهُ خَيۡرٌ أَمَّا يُشۡرِكُونَ

Vuga uti :- ininahazwa ryiza ni ry’Imana n’amahoro ashikire intumwa ziwe yitoreye, mbega Imana niyo nziza canke bamwe bayi gereranya n’ibindi bintu

Ayah 59

أَمَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءࣰ فَأَنۢبَتۡنَا بِهِۦ حَدَآئِقَ ذَاتَ بَهۡجَةࣲ مَّا كَانَ لَكُمۡ أَن تُنۢبِتُواْ شَجَرَهَآۗ أَءِلَٰهࣱ مَّعَ ٱللَّهِۚ بَلۡ هُمۡ قَوۡمࣱ يَعۡدِلُونَ

Canke umwe yarema Amajuru n’Isi nukuba manurira amazi avuye mubicu no kuri ivyo twaranagishije imirima iteye igomwe, namwe ntabushobozi mufise bwukunagisha ibi biti, mbega hoba hari uwundi muremyi hamwe n’Imana rugira vyose, rero abo bahakanyi b’Imana y’ukuri n’abantu batari kumurongo ugororotse

Ayah 60

أَمَّن جَعَلَ ٱلۡأَرۡضَ قَرَارࣰ ا وَجَعَلَ خِلَٰلَهَآ أَنۡهَٰرࣰ ا وَجَعَلَ لَهَا رَوَٰسِيَ وَجَعَلَ بَيۡنَ ٱلۡبَحۡرَيۡنِ حَاجِزًاۗ أَءِلَٰهࣱ مَّعَ ٱللَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ

Canke uwaremye iy’Isi ngo ibe ari ahantu hukuruhukira ho nugushira muriyo inzuzi n’imisozi, nugushira ho uruzitiro hagati y’ibiyaga bibiri, mbega hoba hari uwundi muremyi hamwe n’Imana rugira vyose, ahubwo benshi muribo ntana kimwe bazi

Ayah 61

أَمَّن يُجِيبُ ٱلۡمُضۡطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكۡشِفُ ٱلسُّوٓءَ وَيَجۡعَلُكُمۡ خُلَفَآءَ ٱلۡأَرۡضِۗ أَءِلَٰهࣱ مَّعَ ٱللَّهِۚ قَلِيلࣰ ا مَّا تَذَكَّرُونَ

Canke umwe yishura uwuri mungorane mugihe amusaba mukumukurira ingorane ziwe, nukuba gira ngo bagendesha iy’Isi, mbega hari uwundi muremyi hamwe n’Imana rugira vyose, nigakeyi cane kugira ngo mwebwe mutegere

Ayah 62

أَمَّن يَهۡدِيكُمۡ فِي ظُلُمَٰتِ ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ وَمَن يُرۡسِلُ ٱلرِّيَٰحَ بُشۡرَۢا بَيۡنَ يَدَيۡ رَحۡمَتِهِۦٓۗ أَءِلَٰهࣱ مَّعَ ٱللَّهِۚ تَعَٰلَى ٱللَّهُ عَمَّا يُشۡرِكُونَ

Canke umwe yabarongora mumwijima wo kw’Isi nugutwara imiyaga mugushikiriza inkuru nziza imbere y’imigisha yayo, mbega hoba hari uwundi muremyi hamwe n’Imana rugira vyose? Imana irisukuye hamwe nabayi gereranya nayo

Ayah 63

أَمَّن يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ وَمَن يَرۡزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۗ أَءِلَٰهࣱ مَّعَ ٱللَّهِۚ قُلۡ هَاتُواْ بُرۡهَٰنَكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

Canke uwatanguye kurema ibiremwa vyose hanyuma akazobigarura nkuko vyamye, nukubaha imigisha ivuye mw’ijuru no kw’Isi, mbega hoba hari uwundi muremyi hamwe n’Imana rugira vyose, nuvuge uti:- mwebwe nimuzane ivyemezo vyanyu nimwaba muvugisha ukuri kwama

Ayah 64

قُل لَّا يَعۡلَمُ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ ٱلۡغَيۡبَ إِلَّا ٱللَّهُۚ وَمَا يَشۡعُرُونَ أَيَّانَ يُبۡعَثُونَ

Vuga iti:- ntawuri mw’ijuru no kw’Isi afise ubumenyi bw’ibitariho atari Imana yonyene gusa nabone ntibazi ikihe gihe bazozurirwa ko

Ayah 65

بَلِ ٱدَّٰرَكَ عِلۡمُهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِۚ بَلۡ هُمۡ فِي شَكࣲّ مِّنۡهَاۖ بَلۡ هُم مِّنۡهَا عَمُونَ

Mbega bashikiwe ryari n’ubumenyi bwukumenya uwo musi w’imperuka, ahubwo nibo bafise amakenga y’uwo musi, ahubwo n’impumyi mukumenya uwo musi

Ayah 66

وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَءِذَا كُنَّا تُرَٰبࣰ ا وَءَابَآؤُنَآ أَئِنَّا لَمُخۡرَجُونَ

N’abahakanye Imana yabo y’ukuri bavuze bati:- mbega nitwaba twaramaze kuba ivu hamwe n’abavyeyi bacu, niho tuzozurwa

Ayah 67

لَقَدۡ وُعِدۡنَا هَٰذَا نَحۡنُ وَءَابَآؤُنَا مِن قَبۡلُ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ

Ntankeka uku niko twemerewe hamwe n’abavyeyi bacu baho hambere bikaba bitari kuba ibi vyose atari uko ari inyanduruko z’ububeshi z’abantu bakera

Ayah 68

قُلۡ سِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُجۡرِمِينَ

Vuga uti:- nimugende kw’Isi yose hanyuma mwitegereze ukugene vyabaye impera n’imperuka kuri ba bantu babi

Ayah 69

وَلَا تَحۡزَنۡ عَلَيۡهِمۡ وَلَا تَكُن فِي ضَيۡقࣲ مِّمَّا يَمۡكُرُونَ

Kandi ntuterwe n’agahinda, kandi ntugire ibibazo kubera ingeso zabo bagira

Ayah 70

وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلۡوَعۡدُ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

Kandi bavuga bati:- iyi ndagano izoboneka ryari nimwaba muvugisha ukuri

Ayah 71

قُلۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ رَدِفَ لَكُم بَعۡضُ ٱلَّذِي تَسۡتَعۡجِلُونَ

Vuga uti:- nkumbure iri hafi yukubashikira kuvyo mwihutira kugira ngo bibe

Ayah 72

وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَشۡكُرُونَ

Kandi ntankeka Umuremyi wawe niwe nyene imigisha ku bantu bayo, mugabo benshi muribo ntiba shima

Ayah 73

وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَعۡلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُورُهُمۡ وَمَا يُعۡلِنُونَ

Mu vy’ukuri Umuremyi wawe niwe afise ubumenyi bw’ivyo munyegeza mubikiriza vyanyu hamwe nivyo muserura

Ayah 74

وَمَا مِنۡ غَآئِبَةࣲ فِي ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ إِلَّا فِي كِتَٰبࣲ مُّبِينٍ

Kandi ntamabanga ari hagati y’Amajuru n’Isi atari uko ari hagati y’igitabu c’Imana kigaragaza ibintu vyose

Ayah 75

إِنَّ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ يَقُصُّ عَلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ أَكۡثَرَ ٱلَّذِي هُمۡ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ

Ntankeka iyi Qur’aani ntagatifu irabavuga bene Israeri kubintu vyinshi bijanye nukutumvikana kwabo

Ayah 76

وَإِنَّهُۥ لَهُدࣰ ى وَرَحۡمَةࣱ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ

Mu vy’ukuri iyi Qur’aani ntagatifu n’indongozi n’imigisha ku bantu bayemera

Ayah 77

إِنَّ رَبَّكَ يَقۡضِي بَيۡنَهُم بِحُكۡمِهِۦۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡعَلِيمُ

Mu vy’ukuri Umuremyi wawe azobacira urubanza rw’amategeko yayo, nayo niyo nyene inguvu n’ubumenyi buhagije

Ayah 78

فَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِۖ إِنَّكَ عَلَى ٱلۡحَقِّ ٱلۡمُبِينِ

Rero niwizere Imana yawe mu vy’ukuri wewe uri hejuru y’ukuri kuri k’umugaragaro

Ayah 79

إِنَّكَ لَا تُسۡمِعُ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَلَا تُسۡمِعُ ٱلصُّمَّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا وَلَّوۡاْ مُدۡبِرِينَ

Mu vy’ukuri wewe ntushobora kwumvisha abapfuye ubwo butumwa bwawe canke kwumvisha abatumva mugihe bahindukiye bigira iyo baja

Ayah 80

وَمَآ أَنتَ بِهَٰدِي ٱلۡعُمۡيِ عَن ضَلَٰلَتِهِمۡۖ إِن تُسۡمِعُ إِلَّا مَن يُؤۡمِنُ بِـَٔايَٰتِنَا فَهُم مُّسۡلِمُونَ

Kandi ntushobora kurongora impumyi ziri mubuzimire bwazo, kandi ntushobora kubumvisha atari abemera amajambo yacu y’Imana, abo rero nibo bagamburutsi

Ayah 81

۞وَإِذَا وَقَعَ ٱلۡقَوۡلُ عَلَيۡهِمۡ أَخۡرَجۡنَا لَهُمۡ دَآبَّةࣰ مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ تُكَلِّمُهُمۡ أَنَّ ٱلنَّاسَ كَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا لَا يُوقِنُونَ

N’imvugo mugihe izoba shikira tuzoba kurira igikoko ngaha kw’Isi kizoba vugisha abo bantu kubera yuko batemera amajambo yacu

Ayah 82

وَيَوۡمَ نَحۡشُرُ مِن كُلِّ أُمَّةࣲ فَوۡجࣰ ا مِّمَّن يُكَذِّبُ بِـَٔايَٰتِنَا فَهُمۡ يُوزَعُونَ

N’umusi tuzo kwegeranya mumirwi y’abantu bahakanye Imana yabo y’ukuri, nabone bazoshigwa mumirwi nk’abandi

Ayah 83

حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُو قَالَ أَكَذَّبۡتُم بِـَٔايَٰتِي وَلَمۡ تُحِيطُواْ بِهَا عِلۡمًا أَمَّاذَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

N’igihe bazoshika Imana izovumera iti:- mbega mwebwe mwarahakanye amajambo yanje mutabizi neza, canke mwamye mugira iki

Ayah 84

وَوَقَعَ ٱلۡقَوۡلُ عَلَيۡهِم بِمَا ظَلَمُواْ فَهُمۡ لَا يَنطِقُونَ

Ijambo ry’ukuri rizobashikira kubera yuko bahemutse, rero ntaco bazovuga

Ayah 85

أَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا جَعَلۡنَا ٱلَّيۡلَ لِيَسۡكُنُواْ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبۡصِرًاۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتࣲ لِّقَوۡمࣲ يُؤۡمِنُونَ

Mbega ntibabona yuko twaremye Ijoro kugira ngo abantu baruhukire mwo hamwe n’umutaga w’umuco, mu vy’ukuri muri ibi vyose harimwo ibimenyetso kubantu bemera Imana yabo y’ukuri

Ayah 86

وَيَوۡمَ يُنفَخُ فِي ٱلصُّورِ فَفَزِعَ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا مَن شَآءَ ٱللَّهُۚ وَكُلٌّ أَتَوۡهُ دَٰخِرِينَ

N’umusi hazovuzwa inzamba hanyuma abari mumajuru nabari kw’isi bose baze bate imitwe hirya no hino, dukuyemwo uwo Imana yashakiye ntate umutwe wiwe hirya no hino, na bose bazoyi shikira nabo bafise ibimaramare

Ayah 87

وَتَرَى ٱلۡجِبَالَ تَحۡسَبُهَا جَامِدَةࣰ وَهِيَ تَمُرُّ مَرَّ ٱلسَّحَابِۚ صُنۡعَ ٱللَّهِ ٱلَّذِيٓ أَتۡقَنَ كُلَّ شَيۡءٍۚ إِنَّهُۥ خَبِيرُۢ بِمَا تَفۡعَلُونَ

Uzobona imisozi ukibaza yuko ihumuye nayo iriko iragenda nk’ibicu, uko niko Imana ikora kuko yakoze ibintu vyose, ntankeka niyo ifise inkuru y’ivyo mugira vyose

Ayah 88

مَن جَآءَ بِٱلۡحَسَنَةِ فَلَهُۥ خَيۡرࣱ مِّنۡهَا وَهُم مِّن فَزَعࣲ يَوۡمَئِذٍ ءَامِنُونَ

Abazozana ineza bazoronka ineza gusumba iyo, nuko kuburagizwa kw’uwo musi bazoba bari mumahoro nawo

Ayah 89

وَمَن جَآءَ بِٱلسَّيِّئَةِ فَكُبَّتۡ وُجُوهُهُمۡ فِي ٱلنَّارِ هَلۡ تُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

Nabazogira ububisha bwabo amaso yabo azotabwa mumuriro udahera, none ntimuhembwa atari kuvyo mwahora mugira

Ayah 90

إِنَّمَآ أُمِرۡتُ أَنۡ أَعۡبُدَ رَبَّ هَٰذِهِ ٱلۡبَلۡدَةِ ٱلَّذِي حَرَّمَهَا وَلَهُۥ كُلُّ شَيۡءࣲۖ وَأُمِرۡتُ أَنۡ أَكُونَ مِنَ ٱلۡمُسۡلِمِينَ

Ntankeka nategetswe ngo nsenge Umuremyi w’iki gisagara, ariwe yagiteye iteka kandi ibintu vyose nivyiwe kandi nkaba nategetswe yuko noba mubantu babagamburutsi

Ayah 91

وَأَنۡ أَتۡلُوَاْ ٱلۡقُرۡءَانَۖ فَمَنِ ٱهۡتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهۡتَدِي لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن ضَلَّ فَقُلۡ إِنَّمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلۡمُنذِرِينَ

Kandi nsome iyi Qur’aani ntagatifu, nukuba ndi mubarongotse, nuwurongotse aba arongotse kubwiwe, nayo uwazimiye wewe nuvuge uti:- mu vy’ukuri jewe ndi mu bantu batuza abantu

Ayah 92

وَقُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ سَيُرِيكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ فَتَعۡرِفُونَهَاۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ

Kandi uvuge iti:- ihayagizwa ryose ryiza ni ry’Imana kuko ubu vuba Imana izobereka ibimenyetso vyayo kandi muzobitahura, kandi umuremyi wawe ntiyibagira kuri ibi vyose mugira

Ayah 93