Surah Al-Hadid — The Iron

Surah Al-Hadid (The Iron) is chapter 57 of the Quran, with 29 verses. This page presents the Arabic text with a Kirundi translation, verse by verse.

سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ

Ibiri mu majuru no kw’Isi vyose bininahaza Imana, kuko niyo nyene ubushobozi n’ubuhizi buhagije

Ayah 1

لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءࣲ قَدِيرٌ

Ubwami bw’Amajuru n’Isi vyose ni rwiwe, kuko niyo irema n’ukwica, nayo niyo nyene ubushobozi buri hejuru y’ibintu vyose

Ayah 2

هُوَ ٱلۡأَوَّلُ وَٱلۡأٓخِرُ وَٱلظَّٰهِرُ وَٱلۡبَاطِنُۖ وَهُوَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٌ

Niyo nyene intango kandi niyo nyene iherezo, kandi niyo iboneka nu w’amabanga kandi niyo nyene ubumenyi bw’ibintu vyose

Ayah 3

هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامࣲ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ يَعۡلَمُ مَا يَلِجُ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا يَخۡرُجُ مِنۡهَا وَمَا يَنزِلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ وَمَا يَعۡرُجُ فِيهَاۖ وَهُوَ مَعَكُمۡ أَيۡنَ مَا كُنتُمۡۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرࣱ‏

Niyo yaremye Amajuru hamwe n’Isi mumyanya itandatu, hanyuma ivyagira mu bwami bwayo, rero niyo ifise ubumenyi bw’ivyinjira ngaha kw’Isi n’ibisohoka muriyo, hamwe n’ibimanuka bivuye mw’Ijuru n’ibiduga muriyo, nayo iri kumwe namwe aho muherereye hose, kandi niyo ibona ivyo mugira vyose

Ayah 4

لَّهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرۡجَعُ ٱلۡأُمُورُ

Ubwami bw’Amajuru n’Isi ni rwiwe, n’ibintu vyose bisubizwa kuri we

Ayah 5

يُولِجُ ٱلَّيۡلَ فِي ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِي ٱلَّيۡلِۚ وَهُوَ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ

Niyo yinjiza Ijoro m’Umutaga n’ukwinjiza Umutaga mw’Ijoro, nayo niyo ifise ubumenyi bw’ibiri mubikiriza vyanyu

Ayah 6

ءَامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَأَنفِقُواْ مِمَّا جَعَلَكُم مُّسۡتَخۡلَفِينَ فِيهِۖ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنكُمۡ وَأَنفَقُواْ لَهُمۡ أَجۡرࣱ كَبِيرࣱ‏

Ni mwemere Imana y’ukuri hamwe n’intumwa yayo, kandi mutange muvyo Imana yabahaye, rero abemeye Imana yabo y’ukuri muri mwebwe n’ugutanga ivyo mufise, abantu nkabo bari n’impembo niniya cane

Ayah 7

وَمَا لَكُمۡ لَا تُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلرَّسُولُ يَدۡعُوكُمۡ لِتُؤۡمِنُواْ بِرَبِّكُمۡ وَقَدۡ أَخَذَ مِيثَٰقَكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ

Mbega mumeze gute mwebwe mutemera Imana y’ukuri, mugihe intumwa y’Imana iba hamagarira kwemera Umuremyi wanyu, nayo ikaba yaramaze kwakira amasezerano kuri mwebwe, nimwaba mwemera bimwe bivuye k’umitima yanyu

Ayah 8

هُوَ ٱلَّذِي يُنَزِّلُ عَلَىٰ عَبۡدِهِۦٓ ءَايَٰتِۭ بَيِّنَٰتࣲ لِّيُخۡرِجَكُم مِّنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ بِكُمۡ لَرَءُوفࣱ رَّحِيمࣱ‏

Niyo imanura amajambo yayo y’ukuri kandi ari k’umugaragaro ku ntumwa yayo kugira ngo ibakure mu mwijima ngo ibajane ahari umuco, ntankeka Imana niyo ihumuye kandi niyo nyene imigisha ihagije

Ayah 9

وَمَا لَكُمۡ أَلَّا تُنفِقُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلِلَّهِ مِيرَٰثُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ لَا يَسۡتَوِي مِنكُم مَّنۡ أَنفَقَ مِن قَبۡلِ ٱلۡفَتۡحِ وَقَٰتَلَۚ أُوْلَٰٓئِكَ أَعۡظَمُ دَرَجَةࣰ مِّنَ ٱلَّذِينَ أَنفَقُواْ مِنۢ بَعۡدُ وَقَٰتَلُواْۚ وَكُلࣰّ ا وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرࣱ‏

Mbega mubayeho gute ko muda tanga munzira y’Imana, n’ibisigi vyo mw’Ijuru no kw’Isi ni vy’Imana, kandi ntibangana bamwe muri mwebwe mubatanze imbere y’intsinzi n’ukubandanya kurwana, abo bantu nibo bafise iteka rininiya gusumba bamwe batanze ivyabo munyuma n’ukurwana, n’Imana yara bemereye ineza abo bantu bose kuko Imana niyo ifise inkuru z’ivyo bagira vyose

Ayah 10

مَّن ذَا ٱلَّذِي يُقۡرِضُ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنࣰ ا فَيُضَٰعِفَهُۥ لَهُۥ وَلَهُۥٓ أَجۡرࣱ كَرِيمࣱ‏

Ni nde muri mwebwe azoha Imana umwenda mwiza kugira ngo imwongereze incuro nyinshi hanyuma aze aronke impembo nziza

Ayah 11

يَوۡمَ تَرَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ يَسۡعَىٰ نُورُهُم بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَبِأَيۡمَٰنِهِمۖ بُشۡرَىٰكُمُ ٱلۡيَوۡمَ جَنَّٰتࣱ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ

Umusi uzobona aba Isilamu b’abagabo hamwe naba Isilamu kazi imico yabo igenda imbere yabo n’iburyo bwabo, umunezero nu wuno musi muronkejwe imirima icamwo inzuzi imbere yanyu n’ukuba mwo mu buzima bwanyu bwose, iyo niyo ntsinzi niniya kuribo

Ayah 12

يَوۡمَ يَقُولُ ٱلۡمُنَٰفِقُونَ وَٱلۡمُنَٰفِقَٰتُ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱنظُرُونَا نَقۡتَبِسۡ مِن نُّورِكُمۡ قِيلَ ٱرۡجِعُواْ وَرَآءَكُمۡ فَٱلۡتَمِسُواْ نُورࣰ اۖ فَضُرِبَ بَيۡنَهُم بِسُورࣲ لَّهُۥ بَابُۢ بَاطِنُهُۥ فِيهِ ٱلرَّحۡمَةُ وَظَٰهِرُهُۥ مِن قِبَلِهِ ٱلۡعَذَابُ

Umusi ababeshi b’abagabo hamwe n’ababeshi b’abagore bazo vuga babwira abemeye Imana yabo y’ukuri bati:- nimu turindire kugira ngo turonke ahabona mumico yanyu, nabo bace babwirwa bati:- ni musubire inyuma yanyu muje kurondera umuco wanyu, hanyuma hashirwe hagati yabo uruzitiro rufise urugi, murirwo harimwo imigisha, no hanze k’uruhande yarwo rw’imbere yaho hari ibihano bikaze cane

Ayah 13

يُنَادُونَهُمۡ أَلَمۡ نَكُن مَّعَكُمۡۖ قَالُواْ بَلَىٰ وَلَٰكِنَّكُمۡ فَتَنتُمۡ أَنفُسَكُمۡ وَتَرَبَّصۡتُمۡ وَٱرۡتَبۡتُمۡ وَغَرَّتۡكُمُ ٱلۡأَمَانِيُّ حَتَّىٰ جَآءَ أَمۡرُ ٱللَّهِ وَغَرَّكُم بِٱللَّهِ ٱلۡغَرُورُ

Bazoba hamagara ba babwire bati:- mbega ntitwari kumwe namwe? Nabo bazobishura bati:- egome, mugabo mwebwe nimwe mwijanye mubu hakanyi nu kurindira yuko amabi ashikira aba Isilamu, namwe muca mwitera amakenga n’ivyipfuzo vy’imitima yanyu yipfuza vyabahenze, kugeza naho itegeko ry’Imana ryaba shikira, n’umubeshi arabahenda kunkuru z’Imana

Ayah 14

فَٱلۡيَوۡمَ لَا يُؤۡخَذُ مِنكُمۡ فِدۡيَةࣱ وَلَا مِنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْۚ مَأۡوَىٰكُمُ ٱلنَّارُۖ هِيَ مَوۡلَىٰكُمۡۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ

Rero uno musi iwanyu ntakizo bakombora canke kuri barya bahakanye Imana yabo y’ukuri, kuko ubwicaro bwanyu n’ubwo mu muriro udahera bukaba aribwo bubakwiye, naho n’ingaruka mbi cane

Ayah 15

۞أَلَمۡ يَأۡنِ لِلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَن تَخۡشَعَ قُلُوبُهُمۡ لِذِكۡرِ ٱللَّهِ وَمَا نَزَلَ مِنَ ٱلۡحَقِّ وَلَا يَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِن قَبۡلُ فَطَالَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡأَمَدُ فَقَسَتۡ قُلُوبُهُمۡۖ وَكَثِيرࣱ مِّنۡهُمۡ فَٰسِقُونَ

Mbega umwanya nturashika gusa kubemeye yuko imitima yabo yogamburuka mu kwibuka Imana hamwe no kubintu vy’ukuri vyamanuwe, kandi ntibabe nkabamwe bahawe igitabu aho hambere n’umwanya wabo ubabera muremure, rero imitima yabo yaciye iba nk’urutare hanyuma benshi muribo baciye biyonkora

Ayah 16

ٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ يُحۡيِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَاۚ قَدۡ بَيَّنَّا لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ

Nimumenye yuko Imana inagisha Isi mugihe yari yarapfuye, ntankeka tubamenyesheje ibimenyetso vy’ubushobozi bwacu kugira ngo mutahure neza

Ayah 17

إِنَّ ٱلۡمُصَّدِّقِينَ وَٱلۡمُصَّدِّقَٰتِ وَأَقۡرَضُواْ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنࣰ ا يُضَٰعَفُ لَهُمۡ وَلَهُمۡ أَجۡرࣱ كَرِيمࣱ‏

Mu vy’ukuri abagabo batanga imperezwa zabo, hamwe n’abapfasoni batanga imperezwa zabo, na bamwe baha umwenda mwiza Imana, abo bantu bazo kwongerezwa incuro zibiri bateko bahabwe impembo nziza

Ayah 18

وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦٓ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلصِّدِّيقُونَۖ وَٱلشُّهَدَآءُ عِندَ رَبِّهِمۡ لَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ وَنُورُهُمۡۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَحِيمِ

Na bamwe bemeye Imana yabo y’ukuri hamwe n’intumwa zayo, abo nibo bemezi n’ivyabona imbere y’Umuremyi wabo, bazoronswa impembo zabo hamwe n’imico yabo, mugabo abahakanye Imana yabo y’ukuri n’uguhakana amajambo yacu, abo nibo bantu bo mu muriro udahera

Ayah 19

ٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا لَعِبࣱ وَلَهۡوࣱ وَزِينَةࣱ وَتَفَاخُرُۢ بَيۡنَكُمۡ وَتَكَاثُرࣱ فِي ٱلۡأَمۡوَٰلِ وَٱلۡأَوۡلَٰدِۖ كَمَثَلِ غَيۡثٍ أَعۡجَبَ ٱلۡكُفَّارَ نَبَاتُهُۥ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَىٰهُ مُصۡفَرࣰّ ا ثُمَّ يَكُونُ حُطَٰمࣰ اۖ وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِ عَذَابࣱ شَدِيدࣱ وَمَغۡفِرَةࣱ مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضۡوَٰنࣱۚ وَمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَآ إِلَّا مَتَٰعُ ٱلۡغُرُورِ

Mumenye yuko ubuzima bwo ng’aha kw’Isi bumeze nk’urukino n’ikintu c’ubusa n’isharizo ry’ukwinezereza hagati yanyu gusa, hamwe n’ukwiyerekana kw’amatungo n’ibibondo vyanyu, rero ni nk’imvura inezereza abarimyi kubera umwimbu wabo, mu nyuma ya vyose ugaca ubona vyose vyumye n’amabara yavyo aciye aba ay’umuhondo hanyuma ugaca uba nk’imizira ata kintu kirimwo, no k’umusi w’imperuka hariho ibihano bikaze cane, n’ikigongwe c’Imana hamwe n’Impuhwe zayo, rero nta buzima bwo ngaha kw’Isi atari ukwinezereza gusa guhenda

Ayah 20

سَابِقُوٓاْ إِلَىٰ مَغۡفِرَةࣲ مِّن رَّبِّكُمۡ وَجَنَّةٍ عَرۡضُهَا كَعَرۡضِ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ أُعِدَّتۡ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦۚ ذَٰلِكَ فَضۡلُ ٱللَّهِ يُؤۡتِيهِ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ ذُو ٱلۡفَضۡلِ ٱلۡعَظِيمِ

Ni mwihute cane mu kuronswa imbabazi z’Umuremi wanyu hamwe n’Ijuru, ubwaguke bwayo ni nk’ubwaguke bw’Ijuru n’Isi, bwabikiwe bamwe bemeye Imana yabo y’ukuri n’intumwa zayo, iyo niyo ngabirano y’Imana iha uwo yishakiye, nayo niyo nyene ingabirano niniya

Ayah 21

مَآ أَصَابَ مِن مُّصِيبَةࣲ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا فِيٓ أَنفُسِكُمۡ إِلَّا فِي كِتَٰبࣲ مِّن قَبۡلِ أَن نَّبۡرَأَهَآۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرࣱ‏

Nti haba ivyago ngaha kw’Isi canke mu mitima yanyu, atari uko biba vyamaze kwandikwa mugitabu c’Imana imbere yuko tubirema, mu vy’ukuri ivyo n’ibintu vyoroshe ku Mana

Ayah 22

لِّكَيۡلَا تَأۡسَوۡاْ عَلَىٰ مَا فَاتَكُمۡ وَلَا تَفۡرَحُواْ بِمَآ ءَاتَىٰكُمۡۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخۡتَالࣲ فَخُورٍ

Kugira ngo ntimu debukirwe cane kukintu cabatakaranye, kandi ntimunezerwe cane kuvyo Imana yabahaye, n’Imana nti kunda umuntu yishima n’ukwihayagiza

Ayah 23

ٱلَّذِينَ يَبۡخَلُونَ وَيَأۡمُرُونَ ٱلنَّاسَ بِٱلۡبُخۡلِۗ وَمَن يَتَوَلَّ فَإِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡغَنِيُّ ٱلۡحَمِيدُ

N’abigira ingumyi n’ugutegeka abantu ngo babe ingumyi nkabo, n’uwuhindukira kuri ivyo Imana ntizo mwitaho kuko niyo ifise amatungo n’ugushimirwa

Ayah 24

لَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا رُسُلَنَا بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَأَنزَلۡنَا مَعَهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡمِيزَانَ لِيَقُومَ ٱلنَّاسُ بِٱلۡقِسۡطِۖ وَأَنزَلۡنَا ٱلۡحَدِيدَ فِيهِ بَأۡسࣱ شَدِيدࣱ وَمَنَٰفِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعۡلَمَ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥ وَرُسُلَهُۥ بِٱلۡغَيۡبِۚ إِنَّ ٱللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزࣱ‏

Mu vy’ukuri twebwe twaraba shikirije intumwa zacu zifise ivyemezo biri k’umugaragaro, dutako tumanura ibitabu n’ubutungane tukaba twaramanuye icuma gifise inguvu nyinshi cane n’akamaro kubantu, rero kugira ngo Imana imenyeshe uwo ikingira hamwe n’intumwa zayo mugihe batayibona iyo Mana , mu vy’ukuri Imana niyo ifise ubushobozi n’intsinzi nyakuri

Ayah 25

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحࣰ ا وَإِبۡرَٰهِيمَ وَجَعَلۡنَا فِي ذُرِّيَّتِهِمَا ٱلنُّبُوَّةَ وَٱلۡكِتَٰبَۖ فَمِنۡهُم مُّهۡتَدࣲۖ وَكَثِيرࣱ مِّنۡهُمۡ فَٰسِقُونَ

Ntankeka twebwe twara mutwaye intumwa y’Imana Nuhu (iii) hamwe n’intumwa y’Imana Ibrahimu (iii) hanyuma dushiraho mu ruvyaro rwabo ubutumwa bw’Imana hamwe n’igitabu, mugabo muribo bari barongotse n’abandi muribo bariyonkoye

Ayah 26

ثُمَّ قَفَّيۡنَا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم بِرُسُلِنَا وَقَفَّيۡنَا بِعِيسَى ٱبۡنِ مَرۡيَمَ وَءَاتَيۡنَٰهُ ٱلۡإِنجِيلَۖ وَجَعَلۡنَا فِي قُلُوبِ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُ رَأۡفَةࣰ وَرَحۡمَةࣰۚ وَرَهۡبَانِيَّةً ٱبۡتَدَعُوهَا مَا كَتَبۡنَٰهَا عَلَيۡهِمۡ إِلَّا ٱبۡتِغَآءَ رِضۡوَٰنِ ٱللَّهِ فَمَا رَعَوۡهَا حَقَّ رِعَايَتِهَاۖ فَـَٔاتَيۡنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنۡهُمۡ أَجۡرَهُمۡۖ وَكَثِيرࣱ مِّنۡهُمۡ فَٰسِقُونَ

Hanyuma tubakurikiza intumwa zacu hanyuma dukurikiza intumwa y’Imana Issa mwene Mariyamu (iii) tumuha igitabu c’Imana c’Injili, hanyuma dushira mumitima yabamwe bamu kurikira ihumure, n’ukutubaka izabo n’ivyo batanguje kubwabo bonyene, twebwe ntitwa bandikiye ivyo bagira kugira ngo barondere impuhwe z’Imana, mugabo ntiba kurikiye nkuko vyategekanijwe gukurikizwa, hanyuma duha bamwe bemeye Imana yabo y’ukuri muribo impembo yabo, na benshi muribo n’abiyonkoye

Ayah 27

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَءَامِنُواْ بِرَسُولِهِۦ يُؤۡتِكُمۡ كِفۡلَيۡنِ مِن رَّحۡمَتِهِۦ وَيَجۡعَل لَّكُمۡ نُورࣰ ا تَمۡشُونَ بِهِۦ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡۚ وَٱللَّهُ غَفُورࣱ رَّحِيمࣱ‏

Mwebwe mwemeye Imana y’ukuri, nimu gamburukire Imana yanyu, hamwe n’intumwa yayo, kuko niyo izobaha ibice bibiri mumpuhwe zayo, kandi izoba girira umuco muzojana nawo mw’ijuru, kandi izobagirira ikigongwe, n’Imana niyo ifise ikigongwe cinshi n’impuhwe nyinshi zihagije

Ayah 28

لِّئَلَّا يَعۡلَمَ أَهۡلُ ٱلۡكِتَٰبِ أَلَّا يَقۡدِرُونَ عَلَىٰ شَيۡءࣲ مِّن فَضۡلِ ٱللَّهِ وَأَنَّ ٱلۡفَضۡلَ بِيَدِ ٱللَّهِ يُؤۡتِيهِ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ ذُو ٱلۡفَضۡلِ ٱلۡعَظِيمِ

Kugira ngo abantu bahawe ibitabu vy’Imana bamenye yuko ata bubasha ubwaribwo bwose bafise kumigisha y’Imana, n’imigisha yose iri muminwe y’Imana, iha iyo migisha uwo yishakiye, nayo niyo nyene iyo migisha mikuru

Ayah 29